İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/552 K.2025/274

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 03.09.2022 tarihinde ...

AŞ'nin maliki olduğu ... plakalı aracın, kusurlu sürücü ...’ın sevk ve idaresinde iken müvekkili şirkete ... numaralı poliçe ile kasko sigortalı bulunan ... plakalı araç üzerinde hasar meydana getirdiğini, meydana gelen hasar sonrasında müvekkil şirkete kasko sigortası ile sigortalı... plakalı araç maddi hasara uğramış olup, ekspertiz incelemesiyle tespit edilen hasar miktarının davalının sorumluluğuna tekabül eden kısmının tamamı olan 183,968,30 TL’nin müvekkili şirket tarafından karşılandığını, davalıya ait ... plakalı araç sürücüsü,

kazanın oluşumunda %100 kusurlu olup kaza sonucunda oluşan ve sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhinde ...

18. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile yasal takip başlatılmış ise de, davalının süresi içerisindeki itirazı ile takibin durduğunu ve huzurdaki davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, belirtilen hususlar dışında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu olduğundan (TTK m. 5A/1) tarafımızca arabulucuya başvurulduğunu ancak davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığını, açıklanan ve resen göz önüne alınacak sair nedenlerle ve fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

davalının itirazının iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına ve ayrıca davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibine yaptıkları itirazlarının haklı nedenlere dayanmakta olup, müvekkili şirketin davaya konu kazada herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, kazaya konu aracın KTK' daki ... tanımına giren ... isimli araç olduğu ve her ne kadar ismi mobilet olsa da kanundaki ... tanımına girdiği, bu bahisle davacı şirketin müvekkil şirketten hak ve alacağı bulunmadığı, müvekkil şirketin, yeni nesil bir elektrikli skuter (scooter) (“...”) kiralama şirketi olduğu, mülkiyeti kendisine ait olan ... bir mobil uygulama üzerinden kullanıcılara kısa süreli olarak kiraladığı,

davaya konu olayın ... kullanıcısı olan ...’ın şehir içi yolculuğunu gerçekleştirdiği sırada kullandığı ... plakalı ... ile meydana geldiği, her ne kadar davacı taraf oluşan maddi zararın sorumlusunun Müvekkil Şirket olduğunu ve yine oluştuğu iddia edilen zararın müvekkilden tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürse de işbu iddiaların hepsi hukuki mesnetten yoksun olup reddi gerektiği, kazaya konu aracın, karayolları trafik kanunu kapsamında sayılan motorlu bir araç olmadığı,

motorlu bisiklet (...): (Değişik: 12/7/2013-6495/13 Md.) Azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kilovatı geçmeyen iki veya üç tekerlekli taşıtlar ile aynı özelliklere sahip net ağırlığı 350 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlar olduğu, müvekkil şirketin ...’ılar üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığından işleten sıfatını haiz olmadığı,

... kullanıcıları mobil uygulamaya kaydolurken meydana gelecek tüm kazalardan sorumlu olacaklarını sözleşme serbestisi kapsamında beyan ve taahhüt ettikleri, dilekçe ekinde sunulan faturada belirtilen bedeller son derece fahiş olup gerçeği yansıtmadığı, açıklanan ve Sayın Mahkemece resen gözetilecek nedenlerle;

müvekkil Şirketin meydana geldiği iddia edilen zarardan herhangi bir şekilde sorumlu olmaması nedeniyle huzurdaki haksız davanın esastan reddi ile haksız ve hukuka aykırı davanın, Mahkeme aksi kanaatte olduğu takdirde, meydana gelen zararın doğru olarak belirlenmesi ve kaza ile hasar arasındaki illiyet bağının doğru tespit edilebilmesi için kazanın ve hasar gören aracın bilirkişi tarafından incelenmesine, her türlü yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına kasko poliçesi kapsamında ödenmiş olan tazminatın, TTK'nın 1472. maddesi gereğince tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı yanca, kaza tespit tutanağı, poliçe, ruhsat ie ehliyet suretleri ve arabuluculuk son oturum tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyasının uyap kayıtları celbedilmiştir.

... 18. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçludan 183.968,30 TL asıl alacak, 20.186,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 204.154,41 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, ödeme emrinin 01/06/2024 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından süresi içerisinde 05/06/2024 tarihli dilekçe ile ödeme emrine itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının işleten sıfatının bulunup bulunmadığı, davacının talep edebileceği alacak miktarı, faiz oranı ve miktarı, hangi tarihten itibaren faiz talep edebileceği, takip tarihine kadar işlemiş faizin tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 21/03/2025 tarihli raporunda; ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın. Karayolları Trafik Kanununun 47.maddesinin d) fıkrası, 67.maddesinin a) fıkrası ile 84.maddesinin l) ve j) fıkralarını ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 137.maddesine ve B) bölümünün b) fıkrasının 2.bendinin alt a) fıkrasını ihlal ederek.

Meskun mahalde araç kullanarak park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamak, park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara dikkat etmek, duraklanan ve park edilen yerlerden çıkarken araçları ve araçların etrafını kontrol etmek, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, Yönetmelikte tespit edilen esas ve usullere uymak ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymak zorunda olduğu halde.

Dosya kapsamı ve dosyada mevcut Polis Görevlilerince tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sürücü ...’ ın sevk ve idaresindeki ... plakalı (davalının vekilinin cevap dilekçesindeki beyanına göre ... (elektrikli bisiklet olan, ancak Polis Görevlilerince tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre motosiklet) olan araç ile 03.09.2022 günü saat:20.18 sıralarında ... İli, ...

İlçesinde,... önünde park halinden çıkıp hareket etmek istediğinde, direksiyonun elinden kayıp, aracın sol ve ön kısımlarıyla park halinde bulunan ... plakalı aracın arka tampon kısımlarına çarpması sonucu dava konusu Trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, direksiyon hakimiyetini kaybettiği ve park halindeki ... plakalı araca dikkat etmediği ve hareket etmeden önce aracın etrafını kontrol etmediği, mahal şartlarını da dikkate alarak, araç kontrolüne özen göstermediği,

çıkışı emniyetle sağlamadığı dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi park yapmış taşıtlar arasından, asli kusuru ihlal etmek suretiyle, manevraları düzenleyen genel şartlara uymayarak, ... plakalı araca çarptığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Park halindeki ... plakalı aracın sürücüsünün; dava konusu trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından; meydana gelen trafik kazasında, kusurunun olmadığı, bu durumda.

Polis görevlilerince tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı K.T.K’ nın 67/1A Kuralını ihlal ettiği kanaati belirtilmiş olup, belirtilen kanaate uyulmuştur.

Hasar yönünden dava konusu ... plaka sayılı araçtaki hasar tutarının, kaza tarihi itibariyle 183.968,30 TL olduğu, sigorta yönünden: davalı olduğu cihazın/scooter'ın kısa süreli olarak kiralandığı (saatlik – günlük vb.) göz önünde bulundurulduğunda, kiralamanın kısa süreli olduğu gözetilerek scooter sürücüsünün kusuruna bağlı olarak davalı tarafın rücu borcu olabileceği, şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Davalı ... A.Ş.'nin maliki olduğu ... plakalı elektrikli scooter'ın mobil uygulama üzerinden kısa süreli olarak ihbar olunan ... tarafından kiralandığı, ardından 03/09/2022 tarihinde dava dışı ... A.Ş.'nin maliki olduğu ve park halinde bulunan ... plakalı araca çarparak araca maddi olarak zarar verdiği, araçta meydana gelen hasarın davacı sigorta şirketi tarafından tanzim edildiği, iş bu davanın hasar nedeniyle ödenen tazminatın davalı araç malikinden rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelenmesi sonucu düzenlenen raporda kazanın meydana gelmesinde ... plakalı elektrikli scooter sürücüsü ihbar olunan ...'ın %100 asli kusurlu olduğu, hasar nedeniyle ödenen tazminatın kaza ile uyumlu kadri maruf olduğu ile davalı şirketin maliki olduğu cihazın/scooter'ın kısa süreli olarak kiralandığı (saatlik – günlük vb.) göz önünde bulundurulduğunda kiralamanın kısa süreli olarak yapıldığı gözetildiğinde rücu koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. Maddesinde. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 53. Maddesinde; ölüm halinde uğranılan zararların, cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemiş ise tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar olduğu, 54. Maddesinde.

Tazminat talep edilebilecek bedensel zarar kalemlerinin, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olduğu, 56. Maddesinde. Hakimin , bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceği düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 1472. Maddesinde, Sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarar zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceği... düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Davacı sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödeme ile sigortalısının yerine geçtiği ve sigortalısının haklarına halef olacağı, yapılan yargılama sonucu tespit edilen kusur durumu dikkate alındığında davacının davalıdan tahsilini talep ettiği 183.968,30 TL tazminat yönüyle TTK'nın 1472.

Maddesi gereğince davalıya rücu şartlarının oluştuğu, temerrütün ödeme tarihi olan 06/02/2023 tarihinde oluştuğu, takip talebi ile talep edilen yasal faiz miktarının doğru bir şekilde hesaplandığının mahkememizce yapılan hesaplamadan da anlaşılmakla davanın kabulü ile takibin devamına, her ne kadar davacı tarafça icra inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise, dava konusu kazadaki kusur durumu, hasar miktarı ve icra takibi ile talep edilebilecek alacak miktarı bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden, bu kapsamda likit bir alacaktan bahsedilemeyeceğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.