İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/623 K.2025/531

Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili bankanın ... Şubesi ile davalı şirket arasında GKS imzalandığını ve diğer davalının bu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, sözleşmenin yüklediği ödeme taahhütleri yerine getirilmeyince kredi hesaplarına muacceliyet verildiğini ve davalıya ...

35. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalılar tarafından kredi riskinin ödenmemesi neticesinde müvekkili tarafından alacaklarının tahsili amacıyla ... Banka Alacakları İcr.Müd.nün ...esas sayılı dosyasından takibe başladıklarını ve ...

9, ATM ...değişik iş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldıklarını, davalı borçlular tarafından takip konusu borca, faize, faiz oranına ve her türlü fer'ilere itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşamadıklarını, davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılara tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; davalı yanlar cevap dilekçesi sunmamış ve bu nedenle de münkir kabul edilmiştir ancak icra dosyalarına sunulan itiraz dilekçelerinde borca ve tüm fer'ilere itiraz etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bir kısım banka alacağının tahsili amacıyla ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı yanca dava dilekçesi ile, dava konusu ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı sayılı takip dosyasına davalı taraflarca yapılan itirazların haksız olduğu savunularak dava konusu icra takibine davalıların vaki itirazların iptali ile davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

Davalı asıl borçlu şirket yetkilisi ve davalı kefil icra takibine yapmış oldukları itirazlarında icra dairesinin yetkisine, borca, faize ve ferilerine itiraz etmiş olup, herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada sözlü olarak iş yerinde kurulu pos cihazı üzerinden kredi kartından çekim ile ilgili olarak sözleşmede yazılı tüm sorumluluklarını yerine getirdiğinden bahisle davanın esastan reddini talep etmiştir.

Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan genel kredi sözleşmesi, ihtarname ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyası celbedilmiştir.

... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlulardan asıl alacak, işlemiş yıllık faiz, temerrüt faizinin 55 gider vergisi ve masraf olarak toplamda 263.615,87-TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, davalı borçlular tarafından süresi içerisinde sunulan 05/12/2023 tarihli dilekçe ile takibe, borca, kısmi olarak faize ve ferilerine itiraz edildiği ve takibin durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı borçluların icra müdürlüğünün yetkisine dair itirazları konusunda ön inceleme duruşmasında sehven değerlendirme yapılmamış ise de; itiraz dilekçeleri incelendiğinde hangi icra müdürlüğünün yetkili olduğunun belirtilmediği, bu durumun HMK'nın 19/2 maddesinde düzenlenen "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz" hükmüne aykırı olması nedeniyle davalı borçluların icra müdürlüğünün yetkisine yönelik yapmış oldukları itiraz mahkememizce dikkate alınmamıştır.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, taraflar arasındaki sözleşme hükmüne nazaran var ise takip tarihi itibariyle banka alacağının faiz oranı, faiz başlangıç tarihi ve diğer feri alacaklarla birlikte saptanması bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bankacı bilirkişi 08/04/2025 tarihli raporunda. Davalı şirketin basiretli bir tacir gibi gereken özeni gösterememiş olması nedeniyle gerek sözleşme hükümlerine, gerekse kredi kartı mevzuatına ve gerekse de uluslararası ... ve ...kurallarına göre kusurlu bulunduğunu, bu nedenle davacı bankaya atfedilebilecek herhangi bir kusur tespit edilemediğini çünkü provizyon gerçek anlamda kart hamili bankalarınca davacı bankaya verildiği,

davacı bankanın da kart hamillerinin bankasından aldığı onaya göre harcama bedelini davalı üye işyeri hesabına alacak geçtiğini, daha sonra gerçek kart hamillerinin itirazı üzerine satış tutarları davacı bankaca uluslararası ... ve ... kurulları uyarınca kart hamillerinin bankasına chargeback (ters işlem-iade) edildiğini, davacı bankaca chargeback edilen işlem bedellerinin tamamı davalı üye işyerinden tahsil edilemediği için, sözleşmesel olarak davacı bankanın chargeback bedellerini davalı üye İşyerinden tahsil etme hakkının doğmuş bulunduğunu, davalı kefilin kefalet limiti ve sorumluluğunun 500.000,00 TL olduğu,

temerrüt tarihi itibariyle hesaplanan asıl alacak tutarının 246.093,15 TL olduğu nazara alındığında, hesaplanan asıl alacağın kefalet limitlerinden daha düşük seviyede olması nedeniyle, yani kefalet limiti tüm borcu kapsayıp borcun kefalet limiti içinde kalmış olmasından dolayı, davalı kefilinhem kendilerinin ve hem de davalı kredi lehtarı şirketin temerrüdü ve bunun hukuki sonuçlarından dolayı kefalet limitiyle sınırlı olmaksızın borcun tamamından müteselsilen sorumlu sayılabileceklerinin söylenebileceği, sayın mahkemece raporun benimsenmesi halinde davacı banka tarafından takip talebinde 249.039,23 TL asıl alacak,

12.862,60 TL işlemiş faiz, 643,12 TL BSMV, 1.070,92 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 263.615,87 TL talep edildiği ancak bilirkişi tarafından 246.093,15 TL asıl alacak, 9.052,95 TL işlemiş faiz, 452,65 TL BSMV, 1.070,92 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 256.669,67 TL olarak hesaplandığı,

fazlaya ilişkin 6.946,20 TL'nin (263.615,87-256.669,67) reddi durumunda, davacı bankanın TAKİP TARİHİ itibariyle chargeback nedeniyle maruz kaldığı 246,093,15 TL tutarındaki asıl alacağını (zararını), %42,72 oranında temerrüt faizi ve bunun üzerinden %5 gider vergisi (BSMV) ile birlikte tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalıdan isteyebileceği şeklinde görüşlerini bildirmiştir.

Davacı banka ile davalı asıl borçlu ...Ltd.

Şti. arasında 15/10/2021 tarihli Kredi Çerçeve Sözleşmesi imzalandığı, davalı şirket yetkilisi ...'ün sözleşmeyi müteselsil kefil olarak aynı tarihte 500.000,00-TL kefalet limiti ile imzaladığı, Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında davacı banka tarafından davalı Asıl Şirkete pos cihazı üzerinden yapılan satışlar dolayısı ile chargeback işleminden kaynaklı 198.221,28 TL ve KMH-Ek hesaptan kaynaklı 10.033,91 TL kredi kullandırıldığı, işbu borcun ödenmemesi üzerine kredi hesaplarının kat edilip, davalılara ...

35. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin gönderildiği, ihtarnamenin davalılardan asıl borçluya 21/10/2023 davalı kefile ise 19/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamenin tebliğ tarihi ve tanınan 1 günlük mehile nazaran araya hafta sonu girmesi nedeniyle davalıların 23/10/2023 tarihinde temerrüde düştükleri kabul edilmiş, hesap kat ihtarına itiraza ilişkin olarak herhangi bir delil de dosyaya yansımadığı görülmüştür.

Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Temerrüt tarihi ile akdi ve temerrüt faiz oranları dosya kapsamına ve sözleşme hükümlerine göre doğru bir şekilde tespit edilmek suretiyle hazırlanan ve Mahkememizce de hükme elverişli kabul edilen bilirkişi raporundaki tespitler neticesinde; davacı banka ile davalı şirket arasında 07/10/2021 tarihinde üye işyeri sözleşmesi, 15/10/2021 tarihinde ise Genel Kredi sözleşmesi akdedildiği, iş bu sözleşmelere istinaden davacı şirket iş yerine fiziki pos kurulumu yapıldığı,

işbu pos üzerinden yapılan harcamalara kart hamilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine davacı banka tarafından kat ihtarına konu alacak miktarının davacı hesabına borç kaydedildiği, davaya konu işlemlerin tamamının iş yerine kurulan fiziki POS cihazı üzerinden kart okutulmak suretiyle değil de pos üzerinden mail order suretiyle gerçekleştirildiği, mail order sisteminin kart hamilinin almış olduğu ürün ve ya hizmet bedelini kartı fiziken değil de kart bilgilerinin elektronik sisteme girilerek üye iş yeri bankasından provizyon ile ödediği,

üye işyerinin mail order sistemi aracılığıyla yapmış olduğu mal ve hizmet satışları nedeniyle, davalı üye işyeriyle kart hamili arasında çıkabilecek uyuşmazlıklara konu olabilecek bedelleri davalı üye İşyerinin münhasıran ödeyeceği kabul ve taahhüt ettiğinin görüldüğü, başka bir deyişle mail order sistemi üzerinden yapılan satış bedellerine kredi kartı hamilinin itiraz etmesi halinde bunun bedelinin davalı üye işyeri hesabına borç kaydedileceği kabul ve taahhüt ettiği görülmüştür.

Ayrıca harcama İtiraz kuralları dahilinde, banka kartı ve kredi kartı hamilleri işlem itirazlarını kart veren bankalarına iletmek hakkına sahip olduğu, bunun üzerine kart sahibi bankanın müşteri itirazını üye işyerinin bankasına ilettiği, iletimin bankalar arasında sistemsel olarak gerçekleştiği Chargeback (ters ibraz) olarak adlandırdığı, iş yerleri, bankaları aracılığı ile kendilerine ulaşan her itirazı incelemek, gerekli araştırmayı yapmak ve bankalarına süresi içinde bilgi/belge akışını sağlamak ile yükümlü olduğu,

İtiraz süresi, itirazın nedenine göre değişiklik gösterdiği fakat hiçbir koşulda işlemin karta yansıma tarihinden itibaren 540 günü aşamayacağı, bu süre içerisinde kalmak koşuluyla kart hamillerinin: Ürün/hizmet temini ile ilgili itirazlarda, beklenen teslim tarihinden, iade belgesi söz konusu olduğunda, iade belge tarihinden, diğer itiraz türlerinde ise işlemin karta yansıma tarihinden itibaren en fazla 120 günlük itiraz süreleri olduğu anlaşılmıştır.

Özetle ters ibraz işleminin; kart hamilinin itirazını kartı almış olduğu bankasına itirazını iletmesi üzerine başladığı, kart hamili bankası bu itirazı üye işyeri bankasına yönlendirmesi üzerine, üye işyeri bankası, ilgili itirazı üye işyerine sunarak işlem belgeleri üye iş yerinden talep edeceği şeklinde işlediği, davalı iş yerinde kurulu pos cihazı üzerinden mail order talimatı yolu satış işlemlerinin gerçekleştirildiği harcamaya itiraz üzerine davacı banka tarafından harcamaya ilişkin bilgi ve belgelerin davalı şirketten talep edildiği,

talep edilen belgelerin süresi içerisinde davalı üye işyeri tarafından sunulmaması üzerine alacak miktarlarının davalı üye işyeri hesabına borç kaydedildiği, satış bedelinin ise kart hamili hesaplarına terz ibraz (chargeback) edildiği, bu haliyle davacı bankanın mevzuattan kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirdiği, 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında işlemin gerçekleştirildiği fiziki POS/ Sanal POS /Imprinter vs. hangi iş yerinde kayıtlı ise ilgili chargeback riskinden o iş yerinin sorumlu olacağının düzenlendiği,

Bankalar ile üye işyeri sözleşmesi imzalayarak POS hizmeti alan işyerleri yükümlü oldukları Uluslararası Kartlı Ödeme Sistemleri Kuruluşlarınca belirlenen kurallar ile 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında işlemin gerçekleştirildiği fiziki POS\sanal POS\Imprinter vs. hangi işyerine kayıtlı ise ilgili chargeback riskinden o işyerinin sorumlu olacağı, işlem tutarı karşılığında alınacak ürün\hizmetin farklı bir firma tarafından sağlanacak olmasının bu sorumluluğu ortadan kaldırmadığı,

davaya konu chargeback işleminden, Uluslararası Kartlı Ödeme Sistemleri Kuruluşlarınca belirlenen "..." kuralları, 5464 sayılı Banka Ve Kredi Kartları Kanunu ve taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında; davalı üye iş yerinin ispat külfetini yerine getirememesinden dolayı sorumlu olduğu, davacı bankaya izafe edilecek bir kusurun oluşmadığı anlaşılmakla davalı şirket hesabına davalı aleyhine doğan alacağın borç kaydedildiği, bilirkişi tarafından hesaplanan miktarlar doğrultusunda davacı bankanın davalı şirketten alacaklı olduğu,

davalı kefilin GKS hükümleri gereğince pos kredisi dolayısıyla kredi lehtarı olan davalı asıl borçlu şirkete kefil olduğu, hesaplanan borç miktarının kefalet limitleri dahilinde kaldığı, davalıların aksi yöndeki savunmalarının yerinde olmadığı anlaşılmakla, bu hususlar dikkate alınarak temin edilen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ile hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın haksız olması karşısında davacı bankanın icra inkar tazminatı istem koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸