İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/703 K.2025/787

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurumları bünyesinde hizmet alımı kapsamında temizlik görevlisi olarak çalışmaktayken 1475 Sayılı mülga İş Kanununun yürürlükte bulunan 14. maddesi kapsamında emeklilik için istifa ederek kıdem tazminatını talep eden ...'in kurum bünyesinde çalıştığı sürelere ait kıdem tazminatının hesaplanarak kendisine ödendiğini, işçiye, kurum bünyesinde görev yaptığı 30.04.2013-12.05.2023 tarihleri arasındaki süre için ödenen damga vergisi dahil 140.930,46 TL tazminatın;

belirtilen sürede çalıştığı firmalardan, firmaların sorumlu oldukları sürelere ait tutarları kuruma ödemelerinin yazılı olarak talep edildiğini, bu firmalardan ...Hizm. San. Tic. Ltd.

Şti., ve ...Şti.- ...Ltd.Şti. firmalarının çalıştırdıkları dönemlere tekabül eden tazminat tutarlarını ödediklerini, mezkur ödemeler neticesinde; bakiye 104.414,70 TL kurum alacağının hükmen tahsili amacıyla yukarıda yazılı firmaların sorumlu oldukları sürelere ait tazminat tutarlarının rücuen tahsili için mezkur sorumluluk tutarlarının tahsil tarihine kadar oluşacak faizleri ile birlikte tahsilini ve vekalet ücretini teminen talepleri doğrultusunda, fazlaya ilişkin diğer hukuki haklarını saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketten talep edebileceği yahut müvekkil şirkete rücu edebileceği hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını, davacının iddia ve taleplerini kabul etmemekle birlikte müvekkili şirketin ... tarafından ihale edilen hizmet alım işi kapsamında asıl işveren davacı kurumun kısa süreli ihale alıcısı olduğunu, Mahkemece müvekkili şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olması halinde bu sorumluluğun müvekkili şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönem ve o dönemde işçinin aldığı ücret ile sınırlı olması gerektiğini,

tüm bunların yanı sıra bu ve benzeri ihaleler kapsamında ihaleyi kazanan şirketler farklı olsalar da hizmeti aynı işçilerin yerine getirdiğini, bu işçilerin işverenleri sözleşme süresinin bitiminde aynı ihaleyi alamasalar bile ihaleyi alan müteakip firmaların yanında ve gerçek işvereni olan kamu kurumu bünyesinde çalışmaya devam ettiklerini, dolayısıyla dava dışı işçinin gerçekte kesintisiz olarak ... işçisi olduğunu ve tüm çalışmasını ve mesaisini müvekkili şirkete değil gerçekte işçisi lduğu ...'ye tahsis ettiğini, tüm emir ve talimatları da ...'den aldığını,

bu durumda da feshe bağlı hak ve alacaklarından da ...'nin tek başına sorumlu olacağını, müvekkili şirketin ihale mevzuatında, ihale sözleşmesi ve şartnamesinde olmayan, ihale makamı tarafından da ödenmeyen herhangi bir ücreti işçiye ödemesinin hukuken ve hakkaniyet açısından mümkün olmadığını, dava konusu talepler açısından zamanaşımı def'inde bulunduklarını, müvekkili aleyhine açılan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Ltd. Şti. , ...Ltd. Şti. ve ...Ltd. Şti.'ye tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde; davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı firmalar nezdinde sigortalı olarak çalışan dava dışı ... adlı işçiye ödenen işçilik alacakalarının davalı şirketlerden rücuen tahsili koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Mahkememizce 02/06/2023 ödeme, 06/09/2024 arabuluculuk ve 25/11/2024 dava tarihi dikkate alındığında davalılardan ...'in zamanaşımı def'inin TBK'nın 146. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Davacı yanca, ihale dosyası, hizmet alım sözleşmeleri ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; taraf delilleri toplanmış, SGK kayıtları ve cevabi yazı içerikleri dosyaya kazandırılmıştır.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, iddia, savunma, toplanan tüm deliller ile tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter, dayanağı belge ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı kurumun davalılardan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 30/08/2025 tarihli raporunda; davacının 2023 yılına ait ticari deftere ait açılış ve kapanış noter tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, davalı tarafların ticari defterlerini ibraz etmediğinden defter kayıtları ile uyumlu olan davacı taraf defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu,

Yargıtay'ın muhtelif kararlarında, 4857 sayılı kanunun 112.md.yapılan kıdem tazminatına ait düzenlemelerinin, kurumların ödedikleri kıdem tazminatlarını alt işverenlere rücu etme hakkının kaldırılmadığının belirtildiğini, Yargıtay 22. HD. Kararı çerçevesinde kamuda alt işverenler tarafından yürütülen işler ve bu alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kamu kurumlarınca kıdem tazminatının ödenmesinde, alt işverenler kapsamında geçen süreleri için rücu edilmesinin gerektiğinin belirtildiğini, davalıların işçisi olan dava dışı ...'in davacı kurum içinde görev yaptığı 30/04/2013-12/05/2023 tarihleri arasında,

dava dosyasında yer alan SGK kayıtları üzerinden yapılan incelemelerde, toplam 3.597 gün hizmetinin karşılığı olarak da damga vergisi dahil 140.930,49 TL'lik kıdem tazminatının davacı kurum tarafından ödendiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre belirtilen sürede çalıştığı firmaların bir kısmına tekabül eden 36.515,76 TL tutarlarındaki kıdem tazminatının davacı kurma ödendiği, geriye kalan 104.414,70 TL tutarının 1.214,58 TL'sinin ...Şti.'den, 44.508,48 TL'sinin ...Şti.'den, 40.237,86 TL'sinin ....Şti.'den, 18.218,70 TL'sinin ....Şti.'den 235,08 TL'sinin ...Ltd.

Şti.'den olmak üzere toplam 104.414,70 TL tutarında kıdem tazminat tutarının davacı kuruma ödenmediğinden dolayı borçlu oldukları, davalıların paylarına isabet eden tutarların ödeme tarihinden (02/06/2023) itibaren %10,75 ve değişen oranlarda ticari avans faizi talebinde bulunabileceği şeklinde görüşlerini bildirmiştir.

Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Davacı vekili tarafından 18/09/2025 tarihli dilekçe ile taleplerini toplam 104.414,70 TL'ye ıslah ettikleri bildirilmiş, eksik harç yatırılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı asıl işveren ile davalı alt işverenler arasında yapılan ihale kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi ...'in emeklilik nedeniyle istifa etmek suretiyle işçilik alacaklarını davacı kurumdan talep ettiği, kurum bünyesinde geçirdiği süre dikkate alınarak yapılan hesaplamalar neticesinde davacı kurum tarafından kendisine 140.930,46 TL ödeme yapıldığı,

işçinin hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştığı bir kısım şirketler tarafından davacı kuruma ödeme yapılmasına rağmen, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre nedeniyle sorumlu oldukları 104.414,70 TL'yi davacı kuruma ödemedikleri, işbu davanın ödenmeyen bakiye alacağın rücuen tahsilini teminen davalı şirketlere karşı yöneltildiği,

uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ile hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerektiği, bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hükümlerin tarafları bağlayacağı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2023 tarihli ...E....K. sayılı "Hizmet alım sözleşmelerinde, işçilerin özlük hakları ile ilgili olarak yüklenici (alt işveren) lehine herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda,

yüklenicinin (alt işveren) işçisi ile organik bir bağı olmayan asıl işveren, işçilerin özlük haklarından sorumlu tutulmamalıdır" şeklindeki kararı TBK'nın 167. maddesinde yer alan "...borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça..." hükmü çerçevesinde değerlendirildiğinde, kararda da ifade edildiği gibi hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlendiği ve bu şartlarla sözleşme imzalandığı için sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça asıl işverenin sorumluluğuna gidilemeyeceği,

bu itibarla taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri incelendiğinde 22.maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” yer aldığı,

madde numarası her davalı ile yapılan sözleşmeye göre değişmekle “Yüklenici, işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca kurumun da sorumlu tutulabileceği zararlar (kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatı) nedeniyle herhangi bir ödeme yapılması halinde, Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca hisse oranına bakılmaksızın, tamamı yükleniciden talep ve tahsil edilecektir” şeklindeki düzenlenemeler dikkate alındığında sözleşme kapsamında çalıştırılan işçinin işçilik alacaklarından davacı asıl işveren ...

Genel Müdürlüğü'nün sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçiye işçilik alacağından dolayı ödenen bedelden davalı alt yüklenicilerin sorumlu olduğu, yüklenicinin işçisi ile organik bağı olduğu ispatlanamayan davacı asıl işverenin rücu hakkı bulunduğu, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu,

bu durumda her bir davalıya yöneltilen talebin ayrı bir dava konusu olduğu ve her talep yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda dava dışı işçinin hesaplamaya esas alınan dönemler bakımından sorumlu olunan tarih aralıkları ve işçilerin bu süreçteki çalışma tarihleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve hesaplanan miktarların denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla hesaplanan alacak miktarlarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile;

1-40.237,86 TL maddi tazminatın 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

1/a) Alınması gereken 2.748,65 TL karar ve ilam harcının peşin ve ıslah harcı olarak alınan 1.783,15-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 965,50-TL harcın davalı ... Limited Şirketi'nden alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,

Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 1.783,15 TL harcın davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

1/b) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 40.237,86 TL ücreti vekaletin davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-44.508,48 TL maddi tazminatın 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2/a) Alınması gereken 3.040,37 TL karar ve ilam harcının davalı ...Şirketi'nden alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,

2/b) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 44.508,48 TL ücreti vekaletindavalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-1.214,58 TL maddi tazminatın 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalı ...Şti.'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3/a) Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davalı ... Ltd. Şti.'nden alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,

3/b) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.214,58 TL ücreti vekaletin davalı ... Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-18.453,78 TL maddi tazminatın 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4/a)Alınması gereken 1.260,58 TL karar ve ilam harcının davalı...Şirketi'nden alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,

4/b) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.260,58 TL ücreti vekaletin davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,

03/12/2025 Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır