İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/978 K.2019/348

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket yetkilisi...'in ...Bankası merkez şubesi ... çek nolu 20/06/2015 keşide tarihli, 12.455,65 TL bedelli, dava konusu çekin cüzdanının çalınması sonucunda kaybolduğunu, bununla ilgili İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma dosyasından dava açıldığını, müvekkili şirketin dava konusu çek ile ilgili İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Es. sayılı dosyasından ödeme yasağı alındığını, kayıp çalıntı çekin ... isimli şahsa geçtiğini, çeki ciro ederek son hamil olan davalı ... A.Ş ye verildiğini, aradaki ciro silsilesinin bozulmuş olduğunu, müvekkili ile Nihat Erdoğan arasında hiçbir organik bağ ticari ilişkinin olmadığını, dava konusu çek ile ilgili İstanbul 35. İcra Müdürlüğünün...

Es sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, bu nedenle çekin son hamili alacaklıya ödenmemesi için dava kesinleşinceye kadar teminatsız olarak İhtiyati Tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin çek dolayısıyla borçlu olmadığının tespitini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Es. dosyasından yapılan takibin iptalini, çekin ödemek zorunda kalınması halinde davanın istirdat davasına dönüştürülmesini ve çekin iptalini, davalıların kötü niyetle hareket etmelerinden dolayı % 40 dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesini talep ile dava ettiği anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile akdedilen faktoring sözleşmesine istinaden 20/06/2015 keşide tarihli 12.455,65 TL bedelli çek ile ilgili 04/05/2015 tarihinde faktoring işlemleri yapıldığını, müvekkili şirketin çekin çalıntı olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, fatura ilişkisinin incelendiğini çekteki alacağın önceki alacaklıyla borçlu arasındaki mal satışından kaynaklandığının ispat edildiğini, müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, bu nedenlerden dolayı haksız davanın reddini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep ile cevap verdiği anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Yar. Doç.

Dr. ... ve ... tarafından hazırlanan 07/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;" davacı tarafından çekin çalıntı olduğunun ve bu hususun da davalı ... şirketi tarafından bilindiğinin, buna rağmen bile bile çekin devir alınarak tahsil için bankaya ibraz edildiğinin dolayısıyla da bir kötü niyetin bulunduğunun ispat edilmesi gerektiği, davacının ispat yükümlüğünü geçerli delillerle yerine getirmediği, dolayısıyla davalı ... şirketine karşı çekin iadesi talebinin yerinde olmadığı,

buna karşılık davalı ...'ın davacı ile olan ilişkisinde çeki ciro yoluyla temlik alan dolayısıyla kişisel def'ilerin ileri sürülmediği üçüncü kişi konumunda olmadığı, davacının çekin çalıntı olduğuna ilişkin kişisel savunmasının bu kişiye karşı ileri sürülebileceği, anılan davalının çekin geçerli bir temel ilişkiye istinaden alınmış olduğunu kanıtlama yükümlülüğü varken bu yükümlüğünü yerine getirmediği, bu nedenle davalı ...'ın çek bedeli nedeniyle davacıya karşı sorumlu olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığının mütalaa edildiği anlaşıldı.

İddia, savunma, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, çalıntı olduğu iddia edilen çek nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Dava, dava konusu çekin çalınmış olduğu gerekçesiyle davalı cirantalar tarafından çekin iadesine ilişkindir. Davalı ... şirketi dava konusu çeki ciro yoluyla devralmıştır. Kambiyo senetleri temel ilişkiden bağımsızdır ve temel ilişkiden kaynaklanan defiler ancak hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması halinde mümkündür.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/3 maddesine göre faktoring şirketi bile bile borçlunun zararına hareket ederek kambiyo senedi iktisap etmemişse şahsi def'ilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceği düzenlenmiştir. Açıklanan nedenle davalı ... şirketine karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Diğer davalı ciranta yönünden ise; her ne kadar menfi tespit davasında ispat yükü davalı tarafta olsa dahi; davalının elinde kambiyo senedi bulunması nedeniyle ispat yükü yer değiştirdiğinden davacının çekin elinden rızası dışında çıktığını ve kötüniyetli davalı ... tarafından ciro edildiğini ispatlaması gerekir.

Her ne kadar çekin çalındığına ilişkin savcılık başvurusu yapılmış ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numarası ile soruşturma dosyası açılmış ise de dosya faili meçhul olarak 4 yıldan bu yana devam etmektedir. Öte yandan davacının İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açtığı çek iptali davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ayrıca davacı mahkememizde yapılan defter incelemesinde ticari defterlerini sunmamıştır.

Davacı davasını ispatlayamamıştır. Açıklanan nedenlerle her iki davalı yönünden de davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.