İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/253 K.2020/570

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketi yurt içi ve yurt dışında bey yıldız ve üstü büyüklükteki otel ve resmi kurumlara, kurum personelinin giydiği üniformaların tasarımını, üretimini ve ihracatını yapmakta olduğunu, müvekkili şirket, ... (...) ile aralarında bir fason üretim faaliyeti başlamak istediğini ve ilk parti üretim yapılabilmesi için muhtelif miktarlarda verdiği kalıplarda ve istenen şekilde, fason üretim yapılmasını ve üniformaların zamanında teslim edilmesini temin etmek üzere avans mahiyetinde, her biri 10.000-TL tutarında 3 adet çek keşide ettiğini, ... numaralı 13.08.2018 tarihli, ... numaralı 28.03.2018 tarihli,

... numaralı 13.04.2018 tarihli ve her biri 10.000-TL tutarında 3 adet çek keşide ettiğini, ...Tekstil'e 29.11.2017 tarihli ... numaralı irsaliye ile fason üretim için gerekli ölçü , kalıp ve kumaşlar teslim edildiğini, ancak ... bu fason üretimi başka bir şirkete fason olarak yaptırdığını, bu nedenle bu şahıs şirketi ile çalışmakta vazgeçildiğini, müvekkili şirketi ilk etapta tespit edilen ve alt fason şirketine devir edilen ilk parti mal bedeli olarak 9.000-TL değerinde üretim yapılmış olması dolayısıyla, ... numaralı 13.08.2018 tarihli 10.000-TL'lik ilk çeki ödediğini,

ancak davalı taraf karşılıklı borç doğuran edimini ifa etmediğinden daha sonra partilerde üretim yapılmamış olduğundan diğer iki çekleri bankaya ibraz halinde tahsilat yapılır ise davalı ... sebepsiz zenginleşeceğini, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalması kaydıyla, öncelikle müvekkili şirketin ... Bankası ...

Şubesinde bulunan ... numaralı 28.03.2018 ödeme tarihli, ... numaralı 13.04.2018 ödeme tarihli çeklere ilişkin ödeme yasağı konulmasını, davacı müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, davaya cevap vermediği görüldü. DELİLLER VE GEREKÇE , Çek fotokopileri, faturalar, sevk irsaliyeleri, banka kayıtları, tanık ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş ve tüm deliller toplanmıştır. Dava, davaya konu 28/03/2018 keşide tarihli, ... çek numaralı, 10.000-TL. bedelli ve 13/04/2018 keşide tarihli, ... çek numaralı, 10.000-TL. bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti için İİK.72. madde kapsamında icra takibinden önce açılmış bulunan menfi tespit davasıdır. Mahkememizin 25/02/2020 tarihli celsesinde, davacı tanıkları ..., ... ve ...'in tanık olarak dinlendiği,

Davacı tanığı ...'ın 25/02/2020 tarihli duruşmada " Ben davacı şirkette çalışmaktayım. Temmuz 2012 yılında girdim. Halen üretimi organize eden üretim müdürü olarak çalışmaktayım. Biz davalı ... ile oğlu aracılığı ile tanıştık. Gömlek dikim atölyesinin olduğunu söyleyerek bizimle çalışmak istediklerini bildirdiler. Bizde küçük partiler halinde gömlek diktirmek üzere anlaştık ve çalışmaya başladık. Tam tarihini hatırlamıyorum.

Verdiğimiz gömleklerin dikimlerinde bir takım problemler olduğu gördük ve ileriye yönelik iş planlarını yapmak üzere kendisini iş yerine çağırdım. Toplantıya geldi. Sorunlarla ilgili konuştuk. Düzelteceğini söyledi. Çok acil paraya ihtiyacı olduğunu da söyledi. Bir yerden para alacağını söyledi. Ancak hemen para verilebilirse iş planını tamamlayabileceğini söyledi. Bu parayı iş avansı olarak istedi. Bunun karşılığında herhangi bir dikim yapılmamıştı.

Parayı akşam getireceğini söylemişti. Ancak getirmedi. Biz de akabinde çalıştığımız için iş gönderdik. Ancak iş arkadaşımız fason takipçimiz ..., davalıya verdiğimiz işlere bakmaya gittiğinde ürünlerimizi bulamadı. Ürünlerimizin farklı yere verildiğini söylemiş. Bu nedenle verilen işlerin bize geri dönüşü olmadı. Dikilen ürünlerin bir kısmıda bozuk geldi. Davalı ile daha sonra yazışmalarımız oldu.

Ürünlerin nerde olduğu konusunda ancak herhangi bir geri dönüş olmadı," beyan ettiği,

Davacı tanığı ...'in 25/02/2020 tarihli duruşmada "benim ayrı bir iş yerim vardır, fason atölyesi olarak çalışıyorum. Davacı ... kostüm ile fason işi yapıyorum. Davalıyı tanımam, oğlunu tanımaktayım. Oğlu bana davacının işlerini getirmişti. Oradan tanımaktayım. Oğlunun ismi ... idi. İş yaptırmak istediğini söyledi. Gömlek işi yapılacaktı. Bana yaptıracaktı. Daha sonra da parasını ödeyecekti. Elinde davacıya ait yarım bırakılmış işler mevcut idi.

Hem yarım bırakılmış işleri yapmam ve ayrıca atölyesini kapattığı için davacı tarafından verilen gömlek dikim işlerinde bana getireceğinin söyledi. Sonraki işleri getirmedi. Ben sadece yarım kalan işleri yaptım. Gömlekler tamamlanmamıştı. Ayrıca bir takım bozukluklar vardı. Ben sadece bunları tamamladım. Bir kısım parayı alabildim. Bir kısım parayı da üretim bittiğinde vereceğini söyledi. Ancak vermedi. Daha sonra ben yarım yapılan ve benim tamamladığım işlerin parasını aldım.

Bunun haricinde başkaca gömlek işi yapmadım. ... kostüm ile de öncesinde ... aracılığıyla işleri yapıyordum. Daha sonra davacı tarafından atölyeme gelindi. Ben onlarla şuan çalışıyorum. Çek ile ilgili konuşuluyordu. Bir bilgim yoktu. ... kostümü ilk başlarda dediğim gibi ben tanımıyordum. ...'in oğlu ... aradan çıkınca ben direkt onlarla çalışmaya başladım," beyan ettiği,

Davacı tanığı ...'in 25/02/2020 tarihli duruşmada " ben ... kostümün çalışanıyım. 16 yıldır orada ürün (fason) takip işi yapmaktayım. Halen de davacının iş yerinde çalışmaktayım. Davalı ... ile şirket olarak 2.5-3 ay çalıştık. Bize gömlek dikiyordu. Sonra firmamızdan avans istemiş, tam olarak bilmiyorum ama 30.000-TL civarında olduğunu duydum. Biz ürünlerimizi gömlek dikim işini davalıya vermiştik.

Ürünlerimizi görmek ve takip etmek için rutin kontrole gittiğimizde atölyeyi başka birisine devir ettiğini öğrendik. Kime devrettiğini bilmiyorum. Orada başka şahıslar vardı. Atölyeyi biz aldık dediler. Davalı ile görüşmek istedik. Ancak görüşemedik. Yarım kalan bir partimiz vardı onuda ...'e vermişler. Yarım olan ürünler sağlıksızdı. Bir parti olarak vermiştik. Bir kısmı açılmış bir kısmı açılmamıştık. Açılmış olanlarda yarım idi.

Yarım olan ürünleri de ...'e verdiklerini gördüm. Davalı ile çek dolayısıyla herhangi bir iletişime giremedik. Ben ulaşamadım. Yazışmalar olduğunu biliyorum. Çekten önce ürünler elinde idi. Gömlekler dikilmeden davacı şirketten avans istediğini biliyorum. Davalıdan alınan ürünler verilen avansı karşılamadı. Tahminen 1/3'ne bile denk gelmediğini biliyorum," beyan ettiği görüldü.

Davaya konu, 28/03/2018 keşide tarihli, ... çek numaralı, 10.000-TL. bedelli çek fotokopisi incelendiğinde, davacı .... San. Ve Tic. A.Ş.'nin keşideci, davalı ...'in lehdar ve dava dışı ... A.Ş.’nin hamili olduğu, ... Bank A.Ş.’ne yazılan müzekkereye verilen 09/10/2020 tarihli cevabı ile de dava dışı hamil tarafından çekin süresi içerisinde ibraz edilerek tahsil edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Davaya konu, 13/04/2018 keşide tarihli, ... çek numaralı, 10.000-TL. bedelli çek fotokopisi incelendiğinde, davacı .... San. Ve Tic. A.Ş.'nin keşideci, davalı ...'in lehdar ve dava dışı ... A.Ş.’nin hamili olduğu, ... A.Ş.’ne yazılan müzekkereye verilen 09/10/2020 tarihli cevabı ile de dava dışı hamil tarafından çekin süresi içerisinde ibraz edilerek tahsil edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, toplanan delillere göre; davacı tarafça, davalı ile aralarında mevcut sözlü anlaşma çerçevesinde sipariş edilen işin imalatının yapılmamış olması dolayısıyla, davalıya avans olarak verilen çeklerden dolayı borçlu olmadığı talep edilmiştir. Çek kambiyo senedi ve ödeme vasıtasıdır ve alınan bir hizmete veya mala karşılık ödeme amacıyla verilir.

Davaya konu çeklerin avans olarak verildiğinin ispat yükümlülüğü davacıdadır ve bu iddiasını ancak yazılı delillerle ispat edebilir. (Yargıtay 19.HD.08/05/2017 tarih, 2016/9697 E.-2017/3569 K. sayılı ilamı) 2020 yılı, HMK. 201. Madde tanıkla ispat tutarı, 4.480-TL. olup, dava miktarı yönünden davanın tanıkla ispatı mümkün değildir. Davacı yemin deliline de dayanmadığından, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.