İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/56 K.2022/16

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı borçlu şirket aleyhine 22/11/2018 tarihinde 44.002,20 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca 05/12/2018 tarihinde kısmi itiraz ettiğini, müvekkilinin davalı şirkete aracılık hizmeti verdiğini, taraflar arasında cari hesap ilişkisi kurulmuş olup müvekkilince davalıya gönderilen komisyon alacağı faturaya itiraz etmediğini, davalı şirket içeriklerini kanuni olarak kabul ettiğini ve 20/09/2018 fatura vade tarihinde müvekkilinin şirket ile karşılıklı mutabakat imzalamasına rağmen fatura tutarını ödemediğini ve müvekkilince davalı aleyhine asıl alacak üzerinden takibe geçildiğini,

davalının itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında takibe konu fatura kapsamında aracılık ilişkisi kurulduğunu, buna göre ... Belediye Başkanlığına ait 01/08/2018 tarihinde başlayan ... ihale kayıt numaralı baba ve çocuk turu programı kapsamında davalı Türkiye de tek yetkili bilet satıcısı olduğu ...

Merkezini ziyaret edecek katılımcılara kesilecek bilet başına davacıya bu işe aracılık etmesi karşılığında KDV dahil 22,00-TL aracılık bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, bu anlaşma kapsamında davacı 2.000 kişilik bilet satışı yapılmasına aracılık ettiğini, ... Belediyesi Başkanlığı tarafından ... ihale kayıt numarası ile ihaleye açılan ve ...

LTD ŞTİ tarafından 01/08/2018 tarihinden itibaren yüklenilen kültür gezileri etkinliği kapsamında gerçekleştirilen baba çocuk turu programını ...Merkezine gezi düzenlenmesinin öngörüldüğünü, bu doğrultuda davacı düzenlenecek gezilerde belediye ihalesini kazanan ... adına 2.000 kişilik ziyaretçi biletlerinin davalı tarafından kesilmesi işine aracılık etmiş, davalı da davacının bu taahhüdünü yerine getirmesi karşılığında kesilecek her bilet başına alacaklıya KDV dahil 22 TL bedel ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, anılan ihaleyi yüklenen ...

05/08/2018 - 09/09/2018 tarihleri arasında ... biletlerini ...'da davalıdan önce ... bölge bayiliği ve elinde bu bayilik dolayısıyla biletler kalmış olan... temin ettiğini ve davalının gelir kaybına uğradığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, aracılık (simsarlık) sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan takibe itirazın iptali davasıdır. ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 44.002,20 TL asıl alacak, 1.481,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.483,01 TL alacağın tahsili için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıldığı, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içinde borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından sunulan mutabakat belgesinde BA-BS formları verilmesi bakımından KDV hariç 37.290,00 TL bakımından mutabık kalındığı görülmüştür.

Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 28/09/2021tarihli, 2021/5227 Esas ve 2021/9157 Karar sayılı kararında belirttiği gibi simsarlık sözleşmesi'' ''6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 520/1. maddesinde simsarlık sözleşmesinin tanımı "...simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır.

Bu hüküm, mehaza uygun olarak, "Simsarlık, simsarın bir ücret karşılığında, ya diğer tarafa bir sözleşmenin kurulması fırsatını göstermeyi ya da ona bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmeyi borçlandığı bir sözleşmedir" şeklinde anlaşılmalıdır. Şeklinde tanımlanmıştır. Yine aynı karada Simsarlık sözleşmesinin unsurları : a) Simsarlık ilişkisinin tarafları simsar ile iş sahibidir ve simsar, iş sahibi için, konusu özel olarak belirlenmiş bir vekalet edimi üstlenmiştir.

O (simsar), iş sahibi için yerine getireceği faaliyetin karşılığında ücret alacaktır. b) Simsarlık faaliyetinin konusu, çeşitli işlere ilişkin sözleşmelerin kurulması hususunda aracılık etmektir. Bu aracılık faaliyeti, bir sözleşme kurma fırsatı vermek şeklinde olabileceği gibi bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmek şeklinde de olabilir.

Simsarın kural olarak iş sahibini temsil yetkisi yoktur; fakat sözleşme ile kendisine bu yetki verilebilir. c) Simsarlık ilişkisi, simsar ile iş sahibi arasında yapılan bir sözleşme ile kurulur. ''denilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilaf 2000 adet bilet satışı için yapılan aracılığın biletlerin fiilen satılmasına bağlı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmi;, bilirkişi Mali Müşavir ... ve Sözleşme Hukukçusu ... tarafından hazırlanan 30/07/2021 tarihli raporunda sonuç olarak; davalı defterlerinde davacıya 43.100,20 TL borçlu gözüktüğü, Davacı ve davalı arasındaki 08/08/2018 tarih A seri ... nolu 37.290 TL + KDV bedelli faturaya istinaden konu edilen davada davacı düzenlemiş olduğu faturaya göre davalıdan alacağı olan 43.100,20 TL'dir.

Davacı yan 44.002,20 TL asıl alacak ve 1.481,01 TL işlemiş faiz olmak üzere ceman 45.002,21 TL üzerinden ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 22/11/2018 ve takime girişmiştir. Davalı yan bu dosyaya sunduğu dilekçe ile borca kısmen itiraz etmiş, davacı yana ...'an 902 TL borçlu olduğunu kabul ile bakiyeye ve faiz ile ferilere itirazda bulunmuştur. Davacının takip tarihinden önce, davalı yanı temerrüte düştüğüne dair somut veri dosyadan istidlal olunamamıştır.

Bu sebeple kanaatimiz Sayın Mahkemece davacının davadaki asıl alacağın tekemmül ettiğine dair savların kabul olunması seçeneğinde davacının asıl alacağı takipte 44.002,20 TL için ancak takip tarihinden sora bu alacak için kısa vadeli avans faizi ölçüsünde faiz talep edebileceğidir.

BA/BS formlarının yukarıda açıklanan muhasebesel içeriği ve dosyada sureti bulunan yanlar arası davalıdan sadır ve davacının da kabul iradesiyle imza ve kaşesini taşıyan 20/09/2018 tarihli mutabakat metninin yüce Mahkemece TTK md.94/f 2 anlamında yorumlanması durumunda davalı yan o metne ayrıca aldığı tarihten itibaren 1 ay içinde noter iadeli taahhütlü mektup güvenli e imza taşıyan e posta veya telgrafla itiraz ettiğini kanıtlamıyorsa, yukarıdaki miktar ve izahat kapsamında davacı yanın alacağının varlığının kabulü gerekir.

Bu noktada faturanın karşılığı hizmetin alınıp alınmadığı tartışmasına girmeye de gerek yoktur, kanısındayız. Çünkü TTK md. 94 hükmünde yer alan kabul genel kurumsal çıkarım ile mücerret borç ikrarı umumi kuramının bu özel ticari yapı açısından tecessüm etmiş bir görünümüdür. Davalının takip sonrası yaptığı kısmi ödeme hükmün icraı anında nazara alınmak icap eden bir husus olarak değerlendirilmek gerekecektir. Buna karşılık bir diğer seçenek ise şudur eğer ...

Belediye Başkanlığı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü'nün dosyada yer alan 06/11/2018 tarihli ve fatura tanzim tarihinden sonra ve fakat takip tarihinden önce yazılmış oyazısının içeriğinin etkisi sayın Mahkemece bir objektif kusursuz imkansızlık olarak görülüp sözleşmenin bu sebeple karşılıklı sona erdiği kabul edilir ve somut olayda TBK md. 521/2 hükmü karşısında davacının talep etme hakkının zaten doğmadığı neticesine yüce Mahkemece kıyasen de olsa, ulaşılırsa bu durumda davanın reddi husus üzerinde durulması mümkün görülebilir.

Netice-i talep itibariyle Sayın Mahkemenin 28/09/2021 tarihli duruşma tutanağı içindeki tespiti yine hüküm noktasında yüce mahkemece değerlendirilmek icap edeceği, icra inkar tazminatı vs hususlarda da takdir makamının muhterem Mahkeme olduğu mütalaa edildiği görüldü.

Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında simsarlık sözleşmesinin kurulduğu ve yazılı olmadığı, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görüldüğü, davalı taraf davacının yaptığı aracılık kapsamında 2000 adet biletin fiilen satılamadığını yalnızca 41 adet fiili satış olduğunu, bilet satışı yapılacak olan ...

Belediye Başkanlığının turu iptal ettiğini ve satışın fiilen gerçekleşmediğini bu nedenle de fatura konusu borcun doğmadığını beyan etmiş ise de; taraflar arasında BA-BS mutabakatının yapıldığı, bilirkişi incelemesi ile davalının defter kayıtlarında 43.100,20 TL borçlu gözüktüğü, süresinde faturaya itiraz etmediği gibi faturayı defterlerine kaydedip iade etmediği, 2000 adet bilet satışına aracılık edilmesi noktasında uyuşmazlık bulunmadığı,

davalının fiili satışa bağlı olarak aracılık yapıldığı iddiası ile mutabakata varıp faturayı kabul etmesinin basiretli bir tacirden beklenilmeyeceği gibi aracılığın fiili satışa bağlı olduğuna dair dosya kapsamında bir delilin de olmadığı, davacı tarafından fiili satışa aracılık iddiasının kabul edilmediği, sonradan bilet satışının gerçekleşmemesinin simsarın ücret hakkını etkilemeyeceği, davacı simsarın sözleşmenin kurulmasına aracılık etmesiyle birlikte ücrete hak kazandığı,

aracılık edilen sözleşmenin ifa edilmemesinin ücret hakkını etkilemeyeceği, davalının temerrüte düştüğüne dair dosya kapsamında bir ihtar ve ihbarın olmadığı ve bu nedenle takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılarak davacının davasının kısmen kabulü ile davalının ... 2.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından yaptığı itirazın 43.100,20 TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 19,50 avans faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.