İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/569 K.2024/811

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 14/02/2020 tarihli personel servis taşıma sözleşmesi imzalandığını ve müvekkilinin davalı şirketin personelini taşıma işini yüklendiğini, müvekkilinin davalı şirket çalışanlarını işe 10-15 dk önce getirdiği ve bu durumun personellerin çalışma koşullarında esaslı değişikliğe sebep olduğu iddiası ile davalının sözleşmeyi 28/10/2020 tarihli ihtarname ile haksız bir şekilde feshettiğini,

feshin haklı ve geçerli bir nedene dayanmadığını belirterek sözleşmenin süresinden önce haksız bir şekilde feshedilmesi sebebi ile sözleşmenin olağan sona erme tarihi olan 14/02/2021 tarihine kadar işleyecek olan bedelin, haksı fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; öncelikle esasa geçilmeksizin dava konusu sözleşmenin 9. Maddesi uyarınca yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğundan bahisle davanın usulden reddine, aksi halde davanın tümden reddine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/06/2021 tarih ve ... Karar sayılı kararı ile; davalı tarafın yetki itirazının kabulü ile yetkili Mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespitine karar verilmiştir. Bu kararın İstinaf edilmemesi üzerine kesinleştiği ve dosyanın talep üzerine Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dava, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan kar mahrumiyetinin tazmini davasıdır.

Dosyada mevcut 14.02.2020 tarihli personel taşıma sözleşmesi incelendiğinde; 2.maddede sözleşmenin konusunun davacı tarafından davalının personellerinin belirlenen güzergahlarda taşınmasını oluşturduğu, sözleşme süresinin 14.02.2020-14.02.2021 tarihleri arasında 1 yıl olarak düzenlendiği, 3. maddede güzergahlar ve fiyatların düzenlendiği,5. maddesine göre servis araçlarının duraklara gelmemesi yada 10 dakikadan fazla geç gelmesi halinde servis kullanıcılarının ulaşımlarını taşıyıcı tarafından yönlendirilen yedek şirket aracı, otobüs veya taksi ile sağlayacağı ve ücretinin taşıyıcı tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüştür.

.... Noterliğinin 28.10.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde özetle; personellerin fabrikaya geliş saati olan 07:40 saatinde değil 07:20-07:25 saat aralığında fabrikaya getirildiğini, ihtarlara rağmen sözleşmeye aykırılığın süreklilik arz ettiğini, sözleşmenin 2. ve 5. maddelerine aykırılık nedeniyle sözleşmenin 01.11.2020 tarihinde davalı tarafından tek taraflı olarak feshedildiğinin beyan ve ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu 15.10.2020, 09.09.2020, 22.07.2020 tarihli tutanaklarda davacının servis aracı sabah gelmediği için personellerin taksi ile işe gittiği , tarihsiz bir tutanakta personelleri anlaşılan saatten önce getirdiği tutanak altına alınmıştır.

Mahkememizin 20/09/2022 tarihli duruşmasında davalı tanığı ...; "...ben davalı ... şirketinde polisaj elemanı olarak çalışıyorum, iki yıldan beri çalışmaktayım, taraflar arasında servis işi vardı, personel servisiydi, 07:40 geçe servislerin iş yerinde olması gerekirken biz 07:25 geçe civarlarında şirkette oluyorduk, bu her zaman böyleydi, sürekli erken geliyorduk, servisin gelmediği ya da geç geldiği de oldu, bu durumlarda biz taksi ile şirkete gitmek durumunda kaldık, bu takriben 4-5 defa olmuştur, genelde servis erken geliyordu,

Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu; biz bu durumu insan kaynaklarına bildirmiştik ama konuyla ilgili olarak davacı yana bildirilme yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi sahibi değilim,

Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu; taksi ile geldiğimiz zaman taksiden aldığımız fişleri insan kaynaklarına veriyorduk, taksi ücretini şirketten talep ediyorduk, arkadaşlarımız arasında erken gelme sorunu oluyordu, bu nedenle tartışmalar da oluyordu,..." beyanında bulunduğu görüldü.

Mahkememizin 08/11/2022 tarihli duruşmasında davalı tanığı ...; "...ben davalı ...

Yapı'da insan kaynakları sorumlusu olarak 2020-2021 yılları arasında çalıştım, şuan bu şirkette çalışmıyorum, taraflar arasında personel taşıması konusunda sözleşme imzalanmıştı, benden önce imzalanan sözleşme benim zamanımda da her ocak ayında yenilenerek devam etti, davacı firma personellerimizi firmaya erken saatte getiriyordu, bizim mesai saatimiz 8 de başlamaktaydı, biz servis ile personellerin sabah 07:30 - 07:40 arasında şirkette olmasını talep etmiştik, bu hususun sözleşmede yazıp yazmadığı konusunda bilgi sahibi değilim, ancak servis personelleri 15 - 20 dk erken getiriyordu, yani personeller 07:10 - 07:15 civarı şirkette oluyordu,

bu konu karşı tarafa yani servis yapan şirkete defalarca iletildi, whatsapp ve telefon konuşması ile bu durum iletilmiştir, haftanın 5 günü 5 gün boyunca servis erken geliyordu, servisin gelmediği zamanlar oluyordu, bu durumda personel taksi ile geliyordu, taksi ücretini biz şirket olarak personelimize ödüyorduk ve daha sonra davacı şirketten taksi paralarını alıyorduk, sözleşme davalı şirketin idari işler müdürü ... tarafından yukarıda bahsettiğim sebepler nedeni ile feshedilmiştir, fesih tarihini hatırlamıyorum, sonra başka bir firma ile davalı şirket anlaşma yapmıştır,

Davacı vekilinin beyanı üzerine tanıktan soruldu; biz davacı firmaya erken getirilme konusunda herhangi bir mail göndermedik,

Davalı vekilinin beyanı üzerine tanıktan soruldu; davacı firma ile sadece bu hususta değil başka hiçbir hususta da mail yoluyla haberleşme yapılmamıştır, davacı firmaya erken getirme sebeplerini sorduğumuzda bizim firmaya personelleri getirdikten sonra başka bir firmaya da taşımacılık yaptığını belirttiği için personelleri erken getirdiğini ifade etmiştir, aynı zamanda biz bunu normal saate çekmek istediğimizde de bizden ek ücret talep etti, bu ücret talebini sözlü olarak beyan etmiştir,..." beyanında bulunduğu görüldü.

Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi ..., makina mühendisi bilirkişi ..., sözleşme uzmanı bilirkişi Doç. Dr. ... tarafından hazırlanan 21/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...

1.Davacı ve davalı tarafın dava konusu döneme ait elektronik mühürlü ticari defterlerinin açılış-kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulen uygun olarak Gelirler İdaresi GİB bilgi sistemine yüklendiği, davacı ve davalı taraf defterlerinin sahipleri lehine delil olma özelliğini haiz olduğu,

2.Tarafların ticari defter ve kayıtlarında BORÇ-ALACAK hesap bakiye ilişkisini gösteren bakiye alacağının-borcunun kalmadığı,

3.Sözleşmenin 74 gün erken feshi nedeniyle Sayın Mahkemenin takdirine bırakılarak net kar ve brüt kar kaybı 2020 yılı kurumlar vergisi karlılık oranları da hesaplamaya dahil edilerek;

BRÜT 3.345,07 TL KAR KAYBI, NET 716,46 TL KAR KAYBI HESAPLANDIĞI,

4.İşin yapıldığı süre ve tutanakların sıklığına bakıldığında davalının sözleşmeyi feshi için yeterli yoğunlukta bir sözleşme ihlali bulunmadığı düşünülmekle, davalının feshinin haksız fesih olduğu davacının kalan süre için kazanç kaybının giderilmesini isteyebileceği düşünülmekte olduğumuzu,

Sayın Mahkemenin delillerin değerlendirilmesi sonucu aksi kanaate ulaşması durumunda davacının davasının reddi gerektiği,..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 19/10/2023 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...

1.Kök rapordaki görüşümüzü değiştirmediğimizi, sözleşmenin 74 gün erken feshi nedeniyle Sayın Mahkemenin takdirine bırakılarak net kar ve brüt kar kaybı 2020 yılı kurumlar vergisi karlılık oranları da hesaplamaya dahil edilerek; BÜRÜT 3.345,07 TL KAR KAYBI,

NET 716,46 TL KAR KAYBI HESAPLANDIĞI bu görüşte olduğumuzu,

2.Takdir ve değerleme Sayın Mahkemeye bırakılarak Sayın Mahkeme aksi bir yönde görüş oluşturması halinde ikili ve ihtimalli hesaplama yapıldığı,

**77.151*0,25=19.287,75 TL bürüt kazanç kaybı Yargıtay kararına göre,

**TTK m.865/2-b'ye göre; "Kararlaştırılan taşıma ücretinin üçte birini isteyebilir." hükmünü içermektedir. İşbu kanun maddesine göre, davalı şirketin erken fesih nedeniyle taşınmayan 74 güne ilişkin olarak sözleşme ile kararlaştırılan taşıma ücretinin 1/3 kısmının 77.151,25 TL/3=25.717 TL olarak hesaplandığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Taraf vekillerinin rapora itiraz etmesi üzerine yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiş olup mali müşavir bilirkişi Prof. Dr. ..., makine mühendisi bilirkişi ..., sözleşme uzmanı bilirkişi Prof.Dr. ... tarafından hazırlanan 24/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...Davalı şirketin hangi sebeple personelinin 15-20 dakika erken getirilmesini iyiniyetli olarak işyeri için bir avantaja çevirme yönünde “kabul edilebilir ve katlanılabilir” sınırlar içerisinde gayret sarf etmediğinin anlaşılamadığı, ileri sürülen “işyeri düzeninin bozulması” gerekçesinin somut ve ikna edici bir şekilde ortaya konulamadığı, feshin haklı bir sebebe dayalı olup olmadığının takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu,

Sefer başına günlük taşıma tutarı hesaplanarak davacının 01.12.2020- 14.02.2021 tarihleri arasındaki sözleşme devam etseydi yapacağı muhtemel sefer sayısı, seferlerin hasılatı bulunması gerektiği,

Güzergahların sefer sayıları ve sefer ücreti dikkate alınarak muhtemel sefer ücretinin 95.000 TL olduğu,

Sözleşmenin fesih edildiği tarihlerde (2020 yılı sonu 2021 yılı başı) tüm dünyayı etkileyen Covid pandemisinde ülkemizde en çok etkilenen sektörlerden biri de servis taşımacılığı olmuştur. Bu tarihlerde okullar kapalı olduğundan, bir çok firma evde çalışmaya yöneldiği için servis sayıları azalmış buna bağlı olarak da servis şirketlerinin gelirleri ve karları ciddi şekilde etkilenmişti. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin erken fesih edilmesinden dolayı davalı firmanın tazmin ödemesinin taktir edilmesi durumunda servis şirketinin kar kaybının %20 olarak değerlendirilmesinin uygun olacağı,

Dolayısıyla mali inceleme bölümünde belirtilen sefer ücretleri toplamı 95.000 TL ‘nin % 20 kar kaybı 19.000 TL olduğu, hesaplamanın davacının kullandığı seçimlik hakka uygun olarak TTK md 865/a fıkrasına göre yapıldığı, davacının kullanmadığı seçimlik hakkı olan TTK md 865/b fıkrasının dikkate alınmadığı..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme, tarafların ticari defterleri, ihtarname, tutanaklara göre alınan 24.05.2024 tarihli bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli görülmüştür.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği noktasında taraflar arasında bir uyuşmazlık olmadığı, davalı tarafından taşıma servis hizmetinde aksamaların düzeltilmediği ve feshin haklı nedene dayandığı bildirilmiş ise de gerek cevap dilekçesi gerek dinlenen davalı tanıklarının beyanlarından, davacının davalının personellerini işe 15-20 dakika erken bıraktığını, bazı günler servisin gelmediği ve personellerin işe taksiyle gittiği,

taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 5. maddesinde servis araçlarının duraklara gelmemesi yada 10 dakikadan fazla geç gelmesi halinde servis kullanıcılarının ulaşımlarını taksi ile sağlayacağı ve ücretinin taşıyıcı tarafından karşılanacağının düzenlendiği, dolaysıyla sözleşme ile servisin gecikmesi yada gelmemesi halinde taksi ücretinin karşılanacağının düzenlendiği, bu halin fesih nedeni sayılmadığı, personellerin işyerine erken bırakılmasının sözleşmenin devamını çekilmez kılacak nitelikte olduğunun ve bu nedenle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin davalı tarafından ispat edilemediği,

davacının sözleşmenin haksız feshi nedeniyle kar kaybını talep etmekte haklı olduğu, sözleşmenin kalan süresine göre hesaplanan muhtemel sefer ücretinin 95.000TL olduğu, kar kaybının %20 olarak bilirkişi kurulunca mütaala edildiği, mahkememizce raporun dosya kapsamına uygun olduğunun değerlendirildiği, davacının haksız fesih nedeniyle kar kaybının 19.000TL olduğu, davacı tarafından davalının davadan önce temerrüde düşürülmediği değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır