İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/550 K.2022/941

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin tekstil ürünlerini üretip ticaretini yaptığını, davalı tarafın ise müvekkilinin ürettiği ürünlerin ütüleme ve paketleme işlemini üstlendiğini, müvekkili tarafından davalı tarafın kesmiş olduğu faturalara ilişkin fazlaca ödeme yaptığını, fazla ödenen meblağın iadesinin talep edildiğini fakat davalı tarafından iade edilmediğini, davalı tarafa fazla ödenen tutar ve cari hesap alacağının ödenmesi için ... İcra Müdürlüğü...

Esas sayılı dosyası ile 174.481,74 TL tutarlı takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğunu belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili ile yapılan iş karşılığı fazla para gönderildiğini ancak sonrasında bu paraların iadesinin yapılmadığını iddia ettiğini, iş bitimi sonrasında düzenlenen faturalardan böyle bir borç olmadığını, gönderilen paraların işin karşılığı için gönderildiğinin görüldüğünü, davacının iddia ettiği gibi bir borcun bulunmadığını belirterek davanın reddini, % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, cari hesap ekstresinden kaynaklı alacak nedeniyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

HMK'nın 115/1. maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre Mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır.

Mahkememizce davalının tacir olup olmadığının tespiti bakımından İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine müzekkereler yazılmıştır.

... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 05.10.2022 tarihli cevabi yazısı ile, davalının işletme hesabı defteri tuttuğu bildirilmiştir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 05.10.2022 tarihli cevabı yazısı ile davalının sicil kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 06.10.2022 tarihli cevabı yazısı ile davalının ... Esnaf Odasına kaydının olduğu bildirilmiştir.

26/06/2012 tarihli, 6335 sayılı yasa ile değiştirilen TTK 4. maddesinde, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

TTK 4. maddesinde. "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda.

Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun mal varlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560,

saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır" denilmektedir.

Anılan maddede, tek tek belirtilen davaların, mutlak ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, mutlak ticari davadan başka, nispi ticari davaların da tanımı yapılmış ve bir davanın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve aynı zamanda uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerektiği ifade edilmiştir.

Somut olayda, davanın cari hesaptan kaynaklı itirazın iptali davası olduğu, davalının ticaret sicil kaydının olmadığı, esnaf odasına kaydının olduğu ve işletme hesabına göre defter tuttuğu, davacının dava tarihi itibariyle tacir olmadığı anlaşılmıştır.

TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunması gerekir. Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez.

Dava konusu ve sunulan deliller kapsamında davaya konu uyuşmazlığın, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı görülmüştür.

HMK 114. Maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmakla yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK. 4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...