İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/79 K.2025/293

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket 01.04.2021 tarihinde imzaladığı Ticari Kredi Sözleşmesi (“Sözleşme”) kapsamında kendi şirket personelinin taşıması işlerinde kullanmak amacıyla davalı ...’un ... Temsilciliği’nden minibüsler satın aldığını ve bahse konu araçlar ile ...

Plakalı ... model minibüs muhatap tarafından müvekkiline Haziran 2021 tarihinde teslim edildiğini, minibüs teslim alındığı tarihten itibaren üç ay içinde 15.07.2021 ve 17.08.2021 tarihlerinde olmak üzere iki kez arızalandığını ve davalılardan ...’un yetkili servisine gönderildiğini, ... plakalı Ducato, ilk kez 15.07.2021 tarihinde marşa basmadığı şikâyeti ile servise götürüldüğünü ve servis sırasında kaçak kontrol tesli ile akü ölçümü yapıldığını, akü ölçümü sonrasında akü sağlık raporunda minibüsü aküye bağlayın uyarısı çıktığı belirtilerek akü tekrar şarj edildiğini ve sonrasında tekrar akü testi yapılarak araç teslim edildiğini,

aynı araç tesliminden itibaren ikinci kez 17.08.2021 tarihinde akü ikazının yanması nedeni ile servise götürülmek zorunda kaldığını, servis tarafından inceleme yapılan incelemede bu defa alternatörünün arızalı olduğu ve aküyü şarj etmediği tespit edilmiş ve minibüs, servisten çıkması mümkün olmayacak şekilde, alternatör yedek parçası değişimi için parça beklemeye başladıldığını ve uzunca bir süre serviste kaldığını, servis formlarından da görüleceği üzere 09.09.2021 tarihinde alternatör söküldüğünü ve 25.09.2021 tarihine kadar parça beklendiğini,

TTK 23/I-c ve TBK 223 uyarınca hemen (ayıp ortaya çıktığı anda) 09.09.2021 tarihinde durum ile ilgili ... Satış Danışmanı ...’a, Muhasebe Kıdemli Uzmanı ...’e, ... birimine mail ile ayıp ihbarı yapıldığını, müvekkili şirket ... plakalı ... marka minibüsün serviste kaldığı süre boyunca yeni bir araç kiralamak zorunda kaldığını, bunun üzerine,

müvekkili şirket konu ile ilgili Davalı ... ile görüştüğünde müşteri ilişkilerinden kıdemli danışman ... tarafından gönderilen e-mail ile müvekkile karşı sorumluluklarını ikrar ettiklerini, ancak müvekkili şirketin 16.08.2021 ile 25.09.2021 tarihleri arasında toplamda 55.339,20 TL zararı olduğu halde kendisine yalnızca 8.08.2021 ile 28.08.2021 tarihleri arasındaki kendilerince ön görülen kar kaybı için 2.400 TL+KDV teklif edildiği için müvekkili şirkete gönderilen feragatname imzalandığını, müvekkili, personel taşıması faaliyetinin sağlanması için zorunlu olarak 16.08.2021 ile 25.09.2021 tarihleri arasında muadil servis hizmeti alındığını,

bu kapsamda alınan hizmet bedellerine ilişkin yansıtma bedeli 28.09.2021 tarihli, ... numaralı fatura ile davalı tarafa usulünce gönderildiğini, davalı taraf bu faturayı kabul ettiğini, TTK 21/2 gereği 8 gün içinde yapması gereken itirazları etmediğini, herhangi bir itiraz etmediği için kanuna aykırı olarak iade faturası düzenleyip müvekkiline göndermesi nedeni ile bu iade faturasına müvekkili tarafından itiraz edildiğini ve ...’a iade faturası iade edildiğini, davalı ... tarafından süresinde yapılmış bir itiraz olmadığını,

ilgili yansıtma faturasına ilişkin tutar da müvekkiline ödenmediğini,sonrasında davalı ... tarafından eski tarihli bir iade faturası düzenlendiğini ve müvekkiline gönderildiğini, bunun üzerine müvekkili ...

43. Noterliği’nin ... yevmiyeli ve ... tarihli ihtarname ile ... numaralı iade faturasına süresinde itiraz ettiğini, faturanın iadesini bildirdiğini ve temerrüt ihtarı yapıldığını, yukarıda anlatılanlardan da anlaşılacağı üzere, davalıların ayıplı mal satması ve haksız fiili nedeni ile müvekkili sağlayamadığı servis hizmetini dışarıdan sağlamak ve bu servisin sağlanması için masraf yapmak durumunda kaldığını, müvekkili şirketin davalılardan satın aldığı minibüsün ayıplı olması,

davalıların gerekli önlem ve tedbirleri almamış olmaları gibi nedenler ile müvekkilinin aldığı servis ücretinin şimdilik 5.443,20 TL tutarında olan ... belge numaralı faturaya ilşkin zararının tazmin giderilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ayıp ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğini, davaya konu aracın ayıplı olduğuna ilişkin iddiayı katiyen kabul etmediklerini, aracın ayıplı olduğunu farz etsek dahi, davacı tarafından Türk Ticaret Kanununun 23/c. maddesi ve Türk Borçlar Kanununun 223. maddesi gereği ayıp ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğinden davanın esasa girilmeden reddi gerektiğini, somut olay işbu kanun hükümleri ışığında değerlendirildiğinde, davaya konu aracın davacıya 01.04.2021 tarihinde satıldığını ve teslim edilmiş olmasına rağmen,

mezkur araçla ilgili ihbar kabul edilebilecek dava dilekçesini 07.02.2022 tarihinde müvekkiline tebliğ edilmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda ayıp ihbar yükümlülüğünün gereği gibi süresinde yerine getirilmediği açıkça ortada olduğunu, davaya konu şikayetle davacı tarafın ilk yetkili servise başvuru tarihi esas alınsa dahi, bu tarihin süresinde bir ayıp ihbarı olarak kabul edilemeyeceğini, her halükarda bir aracın satış tarihinde boyunca kullanılıp üzerinden ticari kazanç elde edildikten sonra bedel iadesi talebi ile davaya konu edilmesi iyiniyetli olmadığını, davaya konu araçta üretim kaynaklı herhangi bir sorun mevcut olmadığını,

TBK.M.219 kapsamında “Ayıp” olgusunu incelendiğinde, satıcı, mala ilişkin olarak bildirdiği özelliklerin malda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ve ekonomik ayıplardan da sorumlu olduğunu, davacı tarafından kazanç kaybının talep edilmesi haksız ve mesnetsiz nitelikte olduğunu, davacı tarafından söz konusu arızalardan dolayı aracın serviste kaldığı süre boyunca oluşan ikame servis hizmetine ilişkin kazanç kaybının ödenmesi talep edildiğini,

öncelikle davacı tarafın aracı otomobiller için öngörülen azami 45 gün olan tamir süresi aşılmadan makul bir süre içerisinde tamamlanarak kendisine teslim edildiğini tüketici mevzuatında dahi onarım süresinin ilk 10 iş gününde araç temin zorunluluğu bulunmazken ve tüketicinin bu onarım süresine katlanması beklenmekteyken, davaya konu genel hükümlere tabi mevcut durumda kıyasen 10 iş günü boyunca ticari araç sahibinin de onarıma katlanması beklendiğini, söz konusu aracın servis girişleri incelendiğinde araç azami tamir süresi içerisinde teslim edildiğini,

bu doğrultuda davacı tarafın aracın hem maddi zararının oluştuğunu ispatlayacak yeterli delilinin bulunmadığını hem de onarım işlemleri için aracın 45 gün boyunca değil, makul bir süre içinde serviste kalması sebepleri değerlendirildiğinde; davacı tarafın aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan ikame servis bedeline ilişkin kazanç kaybının ödenmesine ilişkin talebini reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ...

A.ş., ... markaları ile Türkiye hudutları dâhilinde araç satımı, araç kiralama işleri ve yetkili servis bakım işleri ile iştigal eden sektöründe öncü ve güvenilir bir firma olduğunu, davacı taraf dava dilekçesinde yazıldığı üzere müvekkili şirketten ... plaka sayılı, ... marka ... model ticari araç satın aldığını, akabinde aracının ayıplı olduğu iddiasıyla, aracı kullanamadığı dönem için ikame servis hizmet bedelinin tahsili talebi ile huzurdaki davayı ikame ettiğini, öncelikle dava miktarı belirli olup harcın tamamlanması gerektiğini,

dava konusu dava dilekçesinin Açıklamalar kısmı 6- nolu paragrafında belirtilen 28.09.2021 tarihli ... numaralı fatura olup fatura tutarı, 55.339,20 TL olduğunu, uyuşmazlık bedelinin belirli ve dava konusu yapılmasına rağmen, harcın 5.443,20 TL üzerinden ödenmiş olması sebebiyle öncelikle dava şartı olan eksik harcın tamamlanması gerektiğini, zira konu kısmında "tüm zararımızın tespiti talebimizdir" ibaresi yer aldığını, ancak belirtildiği gibi davacının iddia etmiş olduğu zarar miktarı sabit olup tüm zararı gösterir fatura sureti dosyada mübrez olduğunu, davacı yedinde iken herhangi bir hasar,

kusur nedeniyle arızalanmış olabileceği hususu da değerlendirilmesi gerektiğini, bu hususta ispat külfeti davacı yan üzerine olduğunu, bu noktada araçta meydana gelen arızanın üretimden kaynaklı olup olmadığını uzman bilirkişilerce incelenmesi gerektiğini, her ne kadar davacıya ait araçta alternatör arızası tespit edilmiş ise de, bu arızanın üretimden kaynaklandığını gösterir herhangi bir olgu bulunmadığını, nitekim araç 26.851 km'de iken alternatör arızası tespit edildiğini, araçta herhangi bir üretim dışı ve sonradan meydana gelen arıza var olup olmadığı hususu bir araştırma konusu yapılacak ise,

öncelikle araçta herhangi bir hasarın mevcut olup olmadığı, vurma, çarpma gibi dış etkenler sonucu aracın belirli bölgelerinde hasar meydana gelip gelmediği de araştırılmalıdır, dolayısıyla bu kontrol ve sorumluluğa değinmeden araçta ayıp olduğu yönündeki iddia da gerçeği yansıtmadığını, ayıbın üretimden kaynaklı olması halinde dahi alıcının ayıbı ihbar yükümlülüğü mevcut olup süresinde ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğini, sözkonusu ayıbın varlığı kabul edilse dahi, küçük bir müdahale ile giderilebilecek olması sebebi ile bu durum bedel indirimi gerektirecek bir ayıp olarak kabul edilmesi gerektiğini,

davacının iddiasının aksine dava konusu faturaya istinaden müvekkili şirket tarafından süresinde iade formu düzenlenmiş ve davacıya bildirildiğini, dava konusu ikame araç fatura bedelleri fahiş olup ilgili döneme ilişkin rayiç fiyat araştırması yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, ayıplı satım nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemidir. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, dava konusu araçta ayıp olup olmadığı, davacının davalılardan talep edebileceği bir tutar olup olmadığı noktalarında bilirkişi raporları ve ek raporlar alınmıştır.

Mahkememizce alınan 25/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... plakalı ... markalı ducota tipli 2020 model beyaz renkli araç olduğu, ... şasi numaralı, ... motor numaralı olduğu aracın çalışır vaziyette olduğu yürü nitelikte olduğu aracın keşif sırasında bir arızasının olmadığı, aracın Alternatörünün değiştirildiği (Çalışır vaziyette olduğu) gözle yapılan teknik incelemelerden anlaşılmıştır.

Dava dosyasında bulunan Servis iş kabul formları tarafımdan detaylı olarak incelenmesi sonucunda davaya konu olan alternatörün arızalı olması nedeniyle değiştirildiği, alternatörün değiştirilmesi aracın AYIPLI OLDUĞUNUN bir göstergesi olamayacağı, ancak burada dosya kapsamından Servisinin süresi içerinde HİZMETİ yerine getirilemediği bu nedenle HİZMET KUSURUNUN olduğu, Dava konusu araçta , aracın kullanılmaması nedeniyle oluşan kazanç kaybının (KDV DAHİL) 5.600-TL olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 19/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Tüm deliller değerlendirilmesi, her türlü hukuki tavsif, tarafların masraf, vekalet ücreti ve diğer istemlerin takdir ve nihai kararın Yüce mahkemenize ait olmak üzere; . ... plakalı aracın GİZLİ AYIPLI olduğu, davacı firmanın ... plakalı aracın gizli ayıplı oluşundan dolayı kazanç kaybının hesaplanması ile ilgili detaylı faturanın olmaması nedeni ile hesaplanamamıştır. Davacı Davalıya 293,7 TL Yenileme bedeli ödemesinin lüzümlu olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 02/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; Tüm deliller değerlendirilmesi, her türlü hukuki tavsif, tarafların masraf, vekalet ücreti ve diğer istemlerin takdir ve nihai kararın Yüce mahkemenize ait olmak üzere; ... plakalı aracın GİZLİ AYIPLI olduğu. Davacı firmanın ... plakalı aracın gizli ayıplı oluşundan dolayı kazanç kaybının hesaplanması ile ilgili: 40gün x 9 sefer /gün x 140 TL /sefer = 50.400,00 TL +KDV olarak değerlendirilmeli görüşündeyim. Davacı Davalıya 293,7 TL Yenileme bedeli ödemesinin lüzümlu olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 16/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak. 26.02.2023 tarihli ek raporumdaki görüşlerimi “yakıt giderleri gibi giderleri davalı lehine hesaplıyarak ve davacı alacağından düşülmek suretiyle” aynen tekrar ederim.

2020 model ... marka aracın yakıt sarfiyatı: Ortalama 7,1 lt/ km Ekim 2021 (aracın servistn çıkış tarihi) tarihli dizel yakıtın lt fiyatı: 5,18 Tl/lt Ducato aracın depo hacmi :90 LT Serviste kalış süresi 40 gün ve 1 günde 19 sefer yaptığı değerlendirilmiş ancak her seferde kaç Km yol gittiği dosyadaki belgelerden tespit edilemediğinden tahminen günlük 1 depo yakıt kullanıdığı kabul edilerek : 40 gün (serviste kaldığı gün) x 90 lt (depo hacmi) x 5,18 Tl/t (yakıt fiyatı) =18.648,00TL Davacının alacağından mahsup edilbiliineceğini düşünmeteyim her seferde gittiği yol tespit edilip değerlendirilrcek olunursa gerçek olarak yakıt sarfiyatı

değerlendirildiği mütalaa edildiği anlaşıldı

Mahkememizce alınan 27/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığının yazısında,...plakalı aracın 30.04.2021 ile 31.08.2021 tarihleri arasındaki personel servis saatinin 07:30 olarak belirtilmiş olduğu; bu saat haricinde herhangi bir başka saat diliminin olmadığı, “...” Güzergah Bilgilerinin ilgili İzin Belgesinde olduğu.

Dava Konusu ... plakalı aracın arızası için 17/08/2021 – 08/09/2021 ve 11/09/2021-29/09/2021 tarihleri arasında toplam 40 gün serviste kalmış olduğu, bu süreç içerisinde Ticari Kazanç Kaybına Maruz kalacağı. Arıza tarihi itibariyle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı tarafından onaylanmış İzin Belgesine göre, dava konusu aracın sefer sayısının 1(bir) olduğu.

Yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda, Yargıtay İçtihatlarında da belirtilen zorunlu giderlerin tenzili ile Ticari Kazanç Kaybının hesaplandığı, Dava konusu ... plakalı ticari aracın tüm gider ve amortisman payı düşüldükten sonra, hesaplanan ortalama net kazanca göre, belirlenen 40 (kırk) günlük kazanç kaybının arıza tarihleri itibariyle 2.579,05TL olacağı mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 24/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak;

27/04/2024 Tarihli kök raporda belirtilen kanaatlerimde herhangi bir değişiklik olmayacağı hususu mütalaa edildiği anlaşıldı.

Davacı vekili dava dilekçesinde davalıların üreticisi ve satıcısı olduğu, 01.04.2021 tarihinde satın aldığı, ... model aracın 15.07.2021 tarihinde ve 17.08.2021 tarihinde iki kez arızalandığını, arızanın üretim hatasından kaynaklandığını, aracı personel servisi olarak kullandığını, aracı kullanamadığı süre içerisinde başka bir araç kiraladığını, araç kiralama bedelinin şimdilik 5.443,20 TL'sinin tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Otomotiv Tic. Ve San. A.Ş'nin satıcı konumunda olduğu ve sözleşme ilişkisi kapsamında sorumlu olacağı, diğer davalı ...A.Ş.'nin ise üretici/ithalatçı olarak üretim hatasından meydana gelen zarardan haksız fiil kapsamında sorumlu olacağı değerlendirilmiştir.

Ayıp ihbarınını süresinde olmadığı ileri sürülmüş ise de satım konusu aracın 17.08.2021 tarihinde servise götürüldüğü, ve 08.09.2021 tarihine kadar serviste kaldığı, 11.09.2021 tarihinde servise götürüldüğü ve 19.09.2021 tarihinde servisten alındığı, buna göre en son 19.09.2021 tarihinde araçta yapılan işlem ve kusurların tam olarak öğrenildiğinin kabul edilmesi gerektiği, tazmin talebine ilişkin 26.08.2021 tarihli, 18.10.2021 tarihli, 09.09.2021 tarihli maillerin olduğu, kaldı ki servis formlarına göre aracın garanti süresinin 2024 yılında biteceğinin yazılı olduğu ve garanti süresi içerinde her zaman ayıp ihbarında bulunulabileceğinden ayıp ihbarının süresinde olmadığı itirazı yerinde görülmemiştir.

Mahkememizce alınan 25.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda sadece alternatör değiştirilmesinin ayıp olarak nitelendirilmeyeceği ileri sürülmüş ise de parçanın aracın çalışmasına etki eden bir parça olması ve sonradan ortaya çıkması nedeni ile mahkememizce araç gizli ayıplı kabul edilmiş ve bu bilirkişi raporuna itibar edilmemiştir.

Dava konusu aracın toplam 40 gün serviste kaldığı, davacının bu aracı personel taşımasında kullandığını beyan ettiği, celbedilen ...Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığının yazısından dava konusu...plakalı aracın 30.04.2021 ile 31.08.2021 tarihleri arasındaki personel servis saatinin 07:30 olarak belirtilmiş olduğu, davacı taraf her ne kadar günlük 3 sefere göre hesap yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de resmi belgeye itibar edildiği,

aracın servise girişinden sonra alınan izin belgesine göre değerlendirme yapılamayacağı, mahkememizce alınan 27.04.2024 tarihli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli olduğu davacının bilirkişi raporu işle tespit edilen 2.579,05 TL'yi talep edebileceği değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.