İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/412 K.2025/61

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu şirketin tek ortaklı ve limited şirket türünde bir ticaret şirketi olduğunu, şirketin ilk, orta ve yükseköğrenim kurumlarında eğitim alan öğrencilerin konaklama, barınma, ısınma, yemek, temizlik ihtiyaçlarının karşılanması için özel yurtlar açmak ve işletmek, öğrencilerin yurttaki konaklamaları sırasında ihtiyaç duyabilecekleri hizmet birimlerini oluşturmak gibi iş kolu çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu,

şirketlerinin 19/12/2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanmış Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ'in 5. Maddesi 3. Fıkrası uyarınca t utmakla yükümlü olduğu genel kurul ve müzakere defterinin dikkat ve özen yükümlülüğüne uymalarına rağmen kaybolduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; şirketlerine ait genel kurul ve müzakere defterinin kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi taleplerinin kabul edilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 82/ 7. Maddesinde ; "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler ; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerdeki mahkemeden zayii belgesi verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).

6102 sayılı TTK'nun 64/4 maddesinde ;" Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Davacı, ticaret şirketi olup tacirdir. Zayi olduğu talep edilen genel kurul toplantı ve müzakere defteri maddede belirtilen saklanması zorunlu olan ticari defterlerdendir. Yasal düzenlemede açıklandığı üzere davanın bir aylık süre içinde açılması gerekir TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Davacının dava dilekçesinde dava konusu ticari defterlerini ne zaman kaybettiğini açıklamadığı görülmekle Mahkememizin 16/12/2024 tarihli ara kararı ile dava konusu defterleri ne zaman kaybettiği konusunda beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde ilgili beyanda bulunmadığı takdirde dosyadaki mevcut delil ve belgelere göre karar verileceğine karar verilmiş, ara kararın tebliğine rağmen davacı tarafından gereken açıklama yapılmamıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, tacirin TTK'nın 82 ve devamı maddelerinden yararlanabilmesi için ticari defter ve kayıtlarının korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması ve ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmesi gerektiği, eldeki uyuşmazlıkta davacı tarafından zayi olayının nasıl meydana geldiğine dair somut bir açıklamaya, tarihe veya bilgi ve belgeye yer verilmediği, iddianın muhafaza kusuru niteliğinde bir davranış olduğunun anlaşıldığı, davacının basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermediği gözetilerek davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır