İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/453 K.2025/631

Mahkememizde açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit), İstirdat davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile dava dışı ... Tic. A.Ş arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili ile işbu şirket arasında "keşidecisi ... Tic. A.Ş, lehtarı ...Şti olan ... Bankası ...Şubesi’nin ... nolu 08/06/2024 tarihli ve 385.000,00-TL. bedelli" davaya konu çek keşide edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından,...Şirketi'nin ... Şubesi'nden 04/03/2024 günü kargoya verildiğini, alıcı bilgisi ....

Şti, alıcı adresini ...olarak bildirildiğini, ancak müvekkilinin kargosunun belirtilen adrese ulaşmadığını ve kargo şirketi tarafından müvekkiline "çekin yolda sıvı teması ile zarar gördüğü, kaybolduğu, teslim edilemediği ve iade olarak işlem yapıldığı" bilgisinin verildiğini, nitekim kargo gönderi hareketlerini gösterir bilgilendirme formunda da iade olarak işlem yapıldığını, iade işlemi yapılmasının nedeninin teslim edilememe şeklinde olduğunu, söz konusu çekle ilgili ...Ltd.

Şti tarafından "çek iptali" davası da açıldığını davanın ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına kaydedildiğini, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası üzerinden 18/03/2024 tarihli karar ile "Dava dışı keşidecisi ... Tic. A.Ş, lehtarı ...Şti olan ... Bankası ...

Şubesi’nin ... nolu 08/06/2024 tarihli ve 385.000,00-TL. bedelli çek üzerine ÖDEME YASAĞI KONULMASINA" kararı verildiğini, müvekkili ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını dolayısıyla müvekkilinin söz konusu çekten kaynaklı olarak davalılara herhangi bir borcu bulunmasının mümkün olmadığını, davalılar tarafından, davaya konu çekin müvekkilinin rızası hilafına elde edildiğini, müvekkilinin rızası hilafına olarak üçüncü kişilerin eline geçen çekten kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti ile davayı açtıklarını,

müvekkili tarafından hamili olduğu çekin cirolanarak ...Ltd.Şti'ye teslim edilmek üzere kargoya teslim edildiğini, ancak kargo sürecinde söz konusu çekin çalınarak kaybolduğunu, bu bağlamda çek üzerinde ciranta olarak gözüken davalı tarafların kötü niyetli olarak müvekkilinin rızası hilafına çeki ele geçirdiklerini ve gerçekte hamil olmadıkları halde çeki kendileri adına ciroladıklarını, mahkememizce belirlenecek teminat miktarını depo etmeye hazır olduklarını, ...

9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yatırılan 385.000-TL'nin ve yatırılacak paranın davalılara taraflara verilmemesi yönünde İİK 72/3 gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulü ile; ... 9. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasına konu edilen 385.000-TL miktarlı 08/06/2024 tarihli, ...

Nolu çekin davalılar tarafından müvekkilinin rızası hilafına elde edilmiş olması sebebiyle müvekkilinin davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitini, Müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını ve müvekkilinin rızası hilafına ele geçirilen çeke dayalı olarak davalı tarafın kötüniyetli takip başlatması sebebiyle, davalı tarafın dava konusu alacak miktarı üzerinden en az %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

A.Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çeki iyiniyetli olarak iktisap eden müvekkili şirkete karşı önceki hamiller şahsi defilerini ileri süremeyeceğini, davacı şirket ile faktoring sözleşmesindeki dava dışı şahsın ve çek üzerinden kaşesi, cirosu olan bütün şahısların/şirketlerin ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı tarafın çekin icra takibine konu edilemeyeceğini, taraflarınca ciro ve teslim yoluyla devralmadıklarına ilişkin iddialarının hukuki bir temeli bulunmadığını, davaya konu çekin takibe girildiği ...

9. İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı icra dosyasına ...Şirketi tarafından 152.910,37 TL, ...

Ticaret Anonim Şirketi tarafından ise 385.000,00 TL ödendiğini, ödenilen miktarlar icra dosyasından tahsil edildiğini, borçlular tarafından yatırılan miktarlar üzerinden herhangi bir itirazda bulunulmadığını, davacı taraf iddialarında haklı olsa dahi faktoring şirketi olan müvekkili şirketten talepte bulunmasınn kanuna aykırı olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini haksız dava nedeniyle % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin keşidecisi ... A.Ş lehtarı .... Şti olan ...Bankası ...Şubesi'nin ... nolu 08/06/2024 tarihli ve 385.000,00 TL bedelli hamili olduğu çekin çalınması suretiyle kaybedilerek zayi edilmesi söz konusu olduğundan, çekin iptalini sağlamak için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden zayi davası açıldığını, davalı tarafından, haksız ve kötü niyetli olarak çekin tahsili amacıyla ilgili bankaya ibrazı gerçekleştirildiğini, ilgili banka tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden konulan ödeme yasağı gereğince işlem yapılmayacağı çek üzerine kaşelendiğini, davalı tarafın davaya konu çeki haksız ve kötü niyetli olarak elinde bulundurduğunu, taraflarınca çek iptali davası açıldığını, mahkemece söz konusu çek üzerine ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, müvekkilinin rızası hilafına olarak üçüncü kişilerin eline geçen çekten kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti amacıyla ...

9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine menfi tespit davası açıldığını, dava devam ederken icra tahdidi altında, istirdat ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalıya ödeme yapılmış olduğunu, anılan davada da kendiliğinden istirdat davasına dönüşeceğini, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine açlan menfi tespit davası ile huzurdaki işbu dava arasında bağlantı bulunması nedeni ile, işbu davanın ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinde birleştirilmesini talep ettiklerini, davanın kabulü ile keşidecisi ...Tic. A.Ş. Lehtarı ...Şti olan ...

Bankası ...Şubesi'in ... nolu 08/06/2024 tarihli ve 385.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına, müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkiline teslimine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından alınan 03/07/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...Davaya konu çekin 08.06.2024 tarihli Keşidecisinin...A. Ş. olduğu, ... nolu 385.000,00 TL bedelli çekin Davacının ticari defterlerine kaydedildiği, çek portföyüne kaydedildiği ve halen çek portfoyünde bulunduğu, kimseye verilmediği, Çekin keşidecisi ...A.Ş. ise çekin bedeli olan 385.000,00 TL bedeli 11.06.2024 tarihinde Davacının ... bankası hesabına göndermiş, Davacı da defterlerine “... 1.Asliye tic.mah esas ... dosya çek zayi” açıklaması ile kaydetmiştir. Çekin Davacıdan sonrakı cirantası olan ...ŞTİ ile Davacının ticari ilişkisinin bulunmadığı..." mütalaa edilmiştir.

... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP üzerinden incelendi. Kambiyo senetlerine Özgü Haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, ''...'' ödeme emri düzenlendiği anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin rıza hilafına elden çıkması iddiasıyla borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin 2004 Sayılı İİK 72.maddesi uyarınca menfi tespit ve aynı çekin istirdadına ilişkin davadır.

Davacı tarafça davaya konu icra takip dayanağı çekin kargo ile gönderimi aşamasında kaybolduğu ve teslim edilemediğine dair kargo şirketi tarafından bilgi verildiğini, kargo gönderi hareketlerini gösterir bilgilendirme formunda da iade olarak işlem yapıldığını, iade işlemi yapılmasının nedeninin teslim edilememe şeklinde olduğunu, çekin elinden rıza dışı çıktığını, çeke ilişkin ödeme yasağı kararı alındığı kararı verildiğini, davalılar ile arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, müvekkilinin söz konusu çekten kaynaklı olarak davalılara herhangi bir borcu olmadığı,

çekin istirdadını talep ettiği, davalı faktoring şirketinin sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile davaya konu çeki iyiniyetli olarak iktisap ettikleri, kendilerinden önceki hamillere karşı ileri sürülebilecek şahsi defilerini kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı şirket ile faktoring sözleşmesindeki dava dışı şahsın ve çek üzerinden kaşesi, cirosu olan bütün şahısların/şirketlerin ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği iddiası ile davanın reddinin talep edildiği, diğer davalılar ...

Şirketi ve ... Şirketi yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap verilmediği anlaşıldı.

Davaya konu ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi olduğu, dayanak belgenin ... Bankası A.Ş, ...Şubesi, ... keşide yerli, 08/06/2024 keşide tarihli, ... Seri numaralı, 385.000,00 TL bedelli çek olduğu, ...Şirketinin keşideci olduğu, davacı ...şirketinin lehtar olduğu, çekin arka yüzünde cirosunun bulunduğu, ... şirketi ile ... şirketinin cirosu olduğu sonrasında ise Tam faktoring şirketinin cirosunun bulunduğu, 10/06/2024 tarihinde çekin bankaya tahsil için ibraz edildiği ve ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılmadığına ilişkin çek üzerine şerh düşüldüğü anlaşıldı.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafça kıymetli evrakın iptalinin talep edildiği anlaşıldı.

... Cumhuriyet Başsavcılığının ...Sayılı Soruşturma dosyasında mahkememiz davacısı tarafından davalılar hakkında şikayette bulunulduğu anlaşıldı.

... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile davalı ...şirketinin davaya konu çeke ilişkin ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği anlaşıldı.

...45. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında dava dışı ... şirketi yönünden icra takibinin iptaline karar verildiği anlaşıldı.

Dosya kapsamı ve toplanan tüm deliller ile şirketin defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak, davalı ... şirketi ile davacı şirket arasında ticari ilişki olup olmadığı, faktoring şirketinin ise dava konusu çek ve temlike konu faturaların mevzuat ve BDDK kararlarına göre usulüne uygun olarak temlik alınıp alınmadığı, istihbarat araştırması yapılıp yapılmadığı hususlarında rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, Davaya konu çekin davacının ticari defterlerine ve çek portföyüne kaydedildiği, halen çek portfoyünde bulunduğu, kimseye verilmediği,

çekin keşidecisi ...A.Ş. ise çekin bedeli olan 385.000,00 TL bedeli 11.06.2024 tarihinde davacının ... bankası hesabına göndermiş olduğu, davacı da bu hususu defterlerine “... ... 1.Asliye tic.mah esas ...dosya çek zayi” açıklaması ile kaydetmiş olduğu, çekin davacıdan sonrakı cirantası olan ...

Ltd.Şti ile davacının ticari ilişkisinin bulunmadığı, davalı faktoring şirketi verilen sürede inceleme için defter ve kayıtlarını hazır etmediğinden inceleme yapılamadığına dair tutanak tutulduğu, faktoring şirketinin ise dava konusu çek ve temlike konu faturaların mevzuat ve BDDK kararlarına göre usulüne uygun olarak temlik alınıp alınmadığı, istihbarat araştırması yapılıp yapılmadığı hususlarının tespit edilemediği, asıl dosya yönünden davacı taraf ile davalı Ekl şirketi arasında ticari ilişkinin bulunmadığı, davaya konu çekin halen davacının defter ve kayıtlarında yer aldığı ve kimseye verilmediği,

davacının davaya konu çek yönünden borcunun bulunmadığı, çekin istirdadına ilişkin ise davalı faktoring şirketinin mevzuat ve BDDK kararlarına göre usulüne uygun olarak çeki temlik alıp almadığı, istihbarat araştırması yapılıp yapılmadığı hususları tespit edilmediğinden çekin istirdadına ilişkin talep yerinde görülmediği anlaşılmakla asıl dosya yönünden davanın kabulüne, davacı şirketin .... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ...

Bankası A.Ş, ...Şubesi, ... keşide yerli, 08/06/2024 keşide tarihli, ... Seri numaralı, 385.000,00 TL bedelli çek yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine, koşulları oluşmamakla kötüniyet tazminatının reddine, birleşen dosya yönünden davacının çekin istirdadına ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.