İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/317 K.2025/702

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin ticari ilişkin kapsamında alacağına karşılık olarak ... A.Ş' den 30.11.2023 keşide tarihli 1.200.000,00 TL bedelli çeki aldığını, müvekkil şirket yetkilisi ...' ın çeki kayıp ettiğini ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çekin zayi nedeniyle iptali için 14.11.2023 tarihinde İstanbul Anadolu ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından dava açıldığını ve teminat karşılığı olarak çek hakkında ödemeden men kararı verildiğini, çekin tahsil edilmek üzere davalı ... A.Ş tarafından bankaya ibraz edildiğini, müvekkilinin çekte cirosu bulunan ... Ltd. Şti ve icra takibinde alacaklı görünen ...

A.Ş yi tanımadığını ve aralarında hiçbir ticari ve hukuki ilişki bulunmadığını, takip konusu çekin arka yüzündeki kaşe ve imzanın sahte olduğunu, çekin karşılığı olarak düzenlen 08.08.2023 tarihli ... fatura nolu ve 1.261.380,00 TL bedelli faturanın düzenlendikten sonra iptal edildiğinden bahisle ... nolu 30.11.2023 tarihli 1.200.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitine, ....

İcra Müdürlüğünün ... esas borçlu olmadığının tespitine, davalının takibinde haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı keşideci ... A.Ş tarafından ...

A.Ş ye ait ... seri numaralı 30.11.2023 tarihli 1.200.000,00 TL bedelli çekin keşide edildiğini ve davacıya ciro edildiğini, davacının ise ... numaralı 08.08.2023 tarihli e faturaya konu malların satın alınması sonucu ...' e, ...' in ise müvekkil şirkete çeki ciro ve teslim ettiğini, ciro zincirinden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirketin mezkur çekin yetkili hamili olduğunu, çekte ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılamadığını, ....

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına dava dışı keşideci ... tarafından ödeme yapıldığını ve dosyanın kapatıldığını, dava dışı müşteri ... ile 04/11/2022 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkilin çeki iktisap tarihinin ise 16/08/2023 olduğunu, çek iptaline ilişkin dava açılmadan önce sözleşme imzalandığından bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

....Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan 30/09/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre. Dava dilekçesi ekinde çekin davacı şirkete ait olduğuna dair hiç bir yasal belge sunulmadığını, dava konusu faturanın davacı ...

Turizm A.Ş ye tebliğ edilmediğini, fatura üzerinde davacı firmanın adresinin dahi var olmadığını, davacı iddiasının da faturanın kendilerine tebliğ edilmediği ve yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı beyanının doğru ve gerçeği yansıttığını, ...' nın 10/08/2023 tarihinde VUK 160/A maddesi kapsamında mükellefiyetini terk ettirdiğini, dava konusu çeke istinaden düzenlenen faturanın 08/08/2023 olduğunu, faturanın düzenlenmesinden iki gün sonra dava dışı firmanın vergi dairesi tarafından resen terk ettirildiğini, 15/12/2023 tarih ve 2023-(2015-1-85)/24 nolu Vergi Müfettişi ... tarafından düzenlenen Vergi Tekniği raporunda mükellef ...

Yapı Malzemeleri Ltd. Şti 2022 hesap döneminde düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığını, bildirmiştir.

....Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan 07/04/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre. Davalı ...

A.Ş ile dava dışı ... arasında 04/11/2022 tarihinde geçerli bir faktoring sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davalı Faktoring Şirketince dava dışı ...' e dava konusu çek karşılığında 1.041.500,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, ön edeme tutarı ile bu işlemden kaynaklanan faiz ve komisyon tutarı toplamının, temlik alınan fatura toplamını geçmediğini, faturalı alacağa istinaden alınan çekteki ciro silsilesinde, çeki davalı Faktoring şirketine ciro edip veren ...

Malzemeleri' nin faturada alacaklı görünen kişi olduğunu, bu kişiden önceki cirantanın ise faturadaki borçlu ... Turizm İnşşaat San. Tic. Ltd. Şti. İle aynı kişi olduğunu, yapılan faktoring işleminde BDDK tarafından yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar hakkında yönetmelik hükümlerine uyulduğunu, işleme alınan fatura üzerinde alıcı ...

A.Ş ye ait tüm bilgilerin var olduğunu, dava konusu fatura e-arşiv fatura olarak düzenlendiğini, fatura üzerinde tebliğ edilecek e-postanın bile var olmadığını, dava konusu faturanın adı geçen davacı alıcı şirkete tebliğ edilmediğini, fatura üzerine davacı firmanın adresinin dahi bulunmadığını, Yönetmelik' in istihbarat çalışması kapsamında Faktoring şirketi tarafından gerektiğinde fatura borçlusu veya diğer senedin keşidecisine başvurularak ,borcun teyit edilmesine gereğine uyulduğunun da davalı Faktoring şirketi tarafından belgelendirilemediğini,

mevzuat uyarınca yapılması gereken fatura bilgilerinin kontrol edilmesi ile yapılması gereken istihbarat çalışmasının davalı tarafından yapıldığı kanaatinin oluşmadığını, bu nedenle yapılan işlem nedeniyle davalı faktoring şirketinin sorumluluğunun bulunduğunu bildirmişlerdir.

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararı ile;"...Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine, 25.11.2021 tarihinde karar verildiği, eldeki davanın Faktoring Kanunundan kaynaklandığı,

davalı Faktoring şirketi tarafından çekin 6361 Sayılı Kanun ile buna bağlı çıkartılan ve 04/02/2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve ilgili BDDK Genelgeleri çerçevesinde mevzuata uygun temlik alınıp alınmadığı hususlarının somut olayda değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından,

dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri'nden birine tevzii edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri tevzii bürosuna gönderilmesine kararı verilerek;1-Dava konusu dosyanın konusu itibariyle İstanbul 6, 7, 8, 9, İhtisas Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,..." karar verildiği anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden incelendi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin rıza hilafına elden çıkması iddiasıyla borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin 2004 Sayılı İİK 72.maddesi uyarınca menfi tespit ve aynı çekin istirdadına ilişkin davadır.

Davacı tarafça itirazın iptali davasının ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, İstanbul Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı.

Davacı tarafça aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu çeke ilişkin borçlu olmadığı ve çekin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle istirdadını talep ettiği anlaşıldı.

Davalı tarafça yetkili hamil oldukları, çekin usulüne uygun şekilde iktisap edildiği iddiası ile davanın reddini talep ettiği anlaşıldı.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibi olduğu, ''Örnek No:10'' ödeme emri düzenlendiği, takip dayanağı kıymetli evrakın çek olduğu, çek üzerinde yapılan incelemede ... A.Ş., ... Şubesi, İstanbul keşide yerli, 30/10/2023 günlü ... Seri No'lu, 1.200.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin ... Dış Tic..şirketi olduğu, lehtarının .....şirketi olduğu, arka yüzünde ..... Şirketinin cirosu, .....şirketi ile ... Şirketinin cirosunun bulunduğu görüldü.

çekin davacı şirkete ait olduğuna dair hiç bir yasal belge sunulmadığını, dava konusu faturanın davacı ...

Turizm A.Ş ye tebliğ edilmediğini, fatura üzerinde davacı firmanın adresinin dahi var olmadığını, davacı iddiasının da faturanın kendilerine tebliğ edilmediği ve yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı beyanının doğru ve gerçeği yansıttığını, ...' nın 10/08/2023 tarihinde VUK 160/A maddesi kapsamında mükellefiyetini terk ettirdiğini, dava konusu çeke istinaden düzenlenen faturanın 08/08/2023 olduğunu, faturanın düzenlenmesinden iki gün sonra dava dışı firmanın vergi dairesi tarafından resen terk ettirildiğini, 15/12/2023 tarih ve 2023-(2015-1-85)/24 nolu Vergi Müfettişi ... tarafından düzenlenen Vergi Tekniği raporunda mükellef ...

Yapı Malzemeleri Ltd. Şti 2022 hesap döneminde düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu, davalı çek hamili olan ...

A.Ş ile dava dışı ciranta ... arasında 04/11/2022 tarihinde geçerli bir faktoring sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında davalı Faktoring Şirketince dava dışı ...' e dava konusu çek karşılığında 1.041.500,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, ön edeme tutarı ile bu işlemden kaynaklanan faiz ve komisyon tutarı toplamının, temlik alınan fatura toplamını geçmediği, faturalı alacağa istinaden alınan çekteki ciro silsilesinde, çeki davalı Faktoring şirketine ciro edip veren ...

Malzemeleri' nin faturada alacaklı görünen kişi olduğu, bu kişiden önceki cirantanın ise faturadaki borçlu ... Turizm İnşşaat San. Tic. Ltd. Şti. İle aynı kişi olduğunu, yapılan faktoring işleminde BDDK tarafından yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar hakkında yönetmelik hükümlerine uyulduğu, işleme alınan fatura üzerinde alıcı ...

A.Ş ye ait tüm bilgilerin var olduğu, dava konusu fatura e-arşiv fatura olarak düzenlendiği, fatura üzerinde tebliğ edilecek e-postanın bile var olmadığı, dava konusu faturanın adı geçen davacı alıcı şirkete tebliğ edilmediği, fatura üzerine davacı firmanın adresinin dahi bulunmadığı, Yönetmelik' in istihbarat çalışması kapsamında Faktoring şirketi tarafından gerektiğinde fatura borçlusu veya diğer senedin keşidecisine başvurularak ,borcun teyit edilmesine gereğine uyulduğunun da davalı Faktoring şirketi tarafından belgelendirilemediği,

mevzuat uyarınca yapılması gereken fatura bilgilerinin kontrol edilmesi ile yapılması gereken istihbarat çalışmasının davalı tarafından yapıldığı kanaatinin oluşmadığı, bu nedenle yapılan işlem nedeniyle davalı faktoring şirketinin sorumluluğunun bulunduğunun bilirkişi raporu ile de tespit edildiği, davacı ile dava dışı .....şirketi arasında çeke istinaden düzenlenen faturanın davacının yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı, iş bu dava dışı şirket tarafından 2022 hesap döneminde düzenlenen tüm faturaların sahte olduğu, dava dışı şirketin davacı şirketten çeke dayalı alacağının bulunmadığı,

iş bu nedenle davacı şirketin çekten dolayı borçlu olmadığı, çekin davalı faktoring şirketinin istirdadına ilişkin koşulların gerçekleştiği, davalı şirketin üzerine düşen istihbarat yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla davanın kabulüne, davacı şirketin .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ... A.Ş., ... Şubesi, İstanbul keşide yerli, 30/10/2023 günlü ...

Seri No'lu, 1.200.000,00 TLbedelli çek yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacının çekin istirdadına ilişkin talebinin kabulü ile, ... A.Ş., ... Şubesi, İstanbul keşide yerli, 30/10/2023 günlü, ... Seri No'lu,1.200.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, koşulları oluşmamakla kötüniyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır