İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/420 K.2026/101

Mahkememizde görülmekte olan Karşılıksızdır İşleminin İptali (Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. 1....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında ...tarihli Konkordato ara kararında, müvekkili ...A.Ş. hakkında 28/03/2025 tarih saat 13:30'dan başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, mühlet kararı kapsamında, İcra ve İflas Kanunu’nun 308/a maddesi uyarınca taraflarına ait çekler hakkında karşılıksız işlem yapılamayacağı açıkça hüküm altına alındığını, geçici mühlet kararı öncesi şirket ticari kayıtlarında bulunan, geçici mühlet kapsamında olan, projede mevcut çek listesinde bulunan ve karar sonrası ibraz edilip karşılıksızdır işlemi yapılan çeklerin; ...

Bankası ... Şubesi ... sıra nolu 1.311.556TL bedelli çek, ... Bankası ... ... sıra nolu 844.205TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi ... sıra nolu 756.807TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi ... sıra nolu 637.350TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi .. sıra nolu 628.916TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi ... sıra nolu 185.945TL bedelli çek, ... Bankası .. Şubesi ... sıra nolu 29.350TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesi ... sıra nolu 25.682TL bedelli çek, ...

Bankası ...Şubesi ... sıra nolu 489.352TL bedelli çekler olduğunu, mahkeme kararına rağmen belirtilen çeklerin konkordato geçici mühlet kararı sonrası karşılıksız işlemine tabi tutulduğunu ve bu işlemin TCMB kayıtlarına da yansıdığını, söz konusu işlemin hukuka, mahkeme kararına, kanuna aykırı olduğunu ve iptali gerektiği yönünde taraflarınca davalı bankaya ...

4. Noterliği'nin ... tarih, ... gönderildiğini ... tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile kanunsuz işleminde ısrar ettiğini, bu işlemin açıkça konkordato mühleti kararına ve ilgili yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, zira 7101 sayılı Kanun ile değiştirilen İİK m.308/a’ya göre konkordato mühleti içerisinde borçlunun kambiyo senetlerine dayalı takip yapılamayacağı gibi, çekler hakkında da karşılıksız işlem yapılamayacağını, yapılan bu işlemin iptali ile ilgili olarak geçici mühlet kararını veren ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ...esas sayılı dosyasına başvuruda bulunulduğunu,bankanın tasarrufunun iptali talebinin maddi hukuka ilişkin bir talep olduğu ve yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda konkordato dosyası üzerinden karar verilemeyeceği kararı verildiği,

davalı bankanın karara açıkça aykırı karşılıksızdır işleminin (tasarrufunun) iptali için huzurdaki davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, çek üzerinde karşılıksız işlem yapılmasının da, müvekkili şirketin finansal itibarı üzerinde doğrudan etki yarattığını, icra takiplerinin başlatılmasına sebep olabilmekte ve konkordato kurumunun amacına aykırı sonuçlar doğurduğunu, bu nedenle söz konusu işlemin, İİK m.292 kapsamında yapılamaz nitelikte olduğunu, bunun hukuka aykırı kaydın iptali zaruri olduğunu Aksi halde,

müvekkili şirketin kredi itibarı ve ticari itibarı telafisi imkansız zarar göreceğini belirterek konkordato mühleti içinde keşide edilen çekimize ilişkin yapılan “karşılıksızdır” kaydının iptaline, bu işlemin iptali yönündeki kararın ilgili bankaya ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na bildirilmesine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın işlemleri konkordato mahkemesi kararına uygun olduğunu, çek kanunu hükümlerine göre müvekkili banka, aksine bir hüküm bulunmadıkça ibraz edilen çekleri şartlara uygun olarak belgelendirmekle yükümlü olduğunu, icra ve iflas kanunu'nun 308/a madde hükmü konkordato talep eden taraflarca keşide edilen çeklere ilişkin herhangi bir hüküm içermediğini, davacının dava dilekçesi ile karşılıksız olarak belgelendirildiği belirtilen çeklerden ... keşide tarihli ve ... no.lu çek karşılıksız olarak belgelendirilmediğini,

söz konusu çekin yasal ibraz süresi içerisinde müvekkili bankaya ibraz edildiğini ve ibraz edildiği tarihte karşılığının bulunması neticesinde 04.07.2023 tarihinde lehtara ödemesi gerçekleştirildiğini, söz konusu çekin, davacı firma lehine geçici mühlet kararı verilmeden önce ödenmiş olduğu için işbu dava kapsamında karşılıksız işleminin iptalinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığını, mahkememizce müvekkili bankaya gönderilen 19.06.2025 tarihli müzekkere ile davaya konu edilen çeklerin görüntülerinin dosyaya gönderilmesinin bildirildiğini, davaya konu edilen çeklerin görüntülerinin işbu dilekçe ekinde dosyaya sunulduğunu,

çeklerin tamamının 02.04.2025 tarihinde takas merkezi aracılığıyla müvekkili bankaya ibraz edildiğinden belgelendirildikten sonraki görüntülerinin müvekkili banka nezdinde bulunmadığını belirterek geçici mühlet kararının ilanından önce yapılan karşılıksızdır işlemlerinin iptaline ilişkin davanın reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, mahkememiz aksi kanaatteyse çeklerin karşılıksız olarak belgelendirilmesine müvekkili bankanın bir kusuru yahut faydası bulunmadığını müvekkili banka aleyhinde yargılama ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davaya konu çeklere ilişkin davacı şirket hakkında verilen konkordato geçici mühleti kararı gereği keşide edilen çeke “karşılıksızdır” işlemi yapılması suretiyle tasarrufta bulunulmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkindir.

Davacı tarafça huzurdaki davanın ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, ... Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı.

Davacı tarafından konkordato sürecinde olunduğu, mahkeme tarafından 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, İcra ve İflas Kanunu’nun 308/a maddesi uyarınca taraflarına ait çekler hakkında karşılıksız işlem yapılamayacağı açıkça hüküm altına alınmasına rağmen iş bu hususu gözetilmeden davalı banka tarafından çekler üzerindeki karşılıksızdır şerhinin iptalinin talep edildiği anlaşıldı.

Davalı tarafından çeklere ilişkin yapılan işlemlerin konkordato mahkemesi kararına uygun olduğunu, icra ve iflas kanunu'nun 308/a madde hükmü konkordato talep eden taraflarca keşide edilen çeklere ilişkin herhangi bir hüküm içermediği, çeklerin tamamının 02.04.2025 tarihinde takas merkezi aracılığıyla taraflarına ibraz edildiği, geçici mühlet kararının ilanından önce yapılan karşılıksızdır işlemlerinin iptaline ilişkin davanın reddini talep ettiği anlaşıldı.

2004 Sayılı İİK'nun 287. Maddesinde geçici mühlet kararından bahsedilmekle ''Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.'' şeklindedir.

... Ticaret Mahkemesi'nin...Esas Sayılı dosyasının UYAP üzerinden mahkememiz dosyası arasına alındığı, 28/03/2025 tarihli ara karar ile davacı hakkında 28/03/2025 tarih saat 13:30'dan başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, 2004 Sayılı İİK'nun 287.maddesi uyarınca tedbir kararı verildiği anlaşıldı.

Davacı tarafından ... Ticaret Mahkemesi'nin... Esas Sayılı dosyasında çekler üzerindeki karşılıksız işleminin iptaline ilişkin talepte bulunulduğu Mahkeme tarafından ise 08/04/2025 tarihli ara karar ile '' keşidecisi olduğu çeklerin ilgili bankaca yapılan “karşılıksızdır” kaydının iptaline, ayrıca şirket kayıtlarından silinmesine, bu işlemin iptali ve şirket kayıtlarından silinmesine dair kararın ilgili bankaya ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na bildirilmesine ilişkin tüm taleplerinin reddine'' karar verildiği anlaşıldı.

Dosya kapsamı, toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davacı tarafın keşideci sıfatında olduğu, iş bu çeklerin 02/04/2025 tarihinde bankalara ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi uygulandığı, davacı şirketin ise konkordato sürecinde olduğu, ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı dosyası ile 28/03/2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçici mühlet kararı verildiği ve tedbire hükmedildiği, iş bu süreç içerisinde konkordato dosyası kapsamında verilen tedbirlere aykırı davranılarak yapılan işlemlerin düzeltilmesinin veya iptalinin konkordato dosyası kapsamında talep edilebileceği, mahkememiz dosyasından talep edilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.