İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/616 K.2026/53

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket, süt ve süt ürünleri üretimi, satımı konusunda hizmet veren bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile müşterisi ... Ltd.

Şti. arasında süregelen bir ticari ilişkinin mevcut olduğunu, bu kapsamda adı geçen firmanın cari borç ödemesi amacıyla müvekkili şirket lehine, ...Şubesinin, ... çek seri numaralı, 31/10/2025 vade tarihli, keşide yeri ..., keşidecisi ...A.Ş olan 1.400.000,00 TL bedelli çeki cirolayarak 26/07/2025 tarihinde müvekkili şirketin "..."na götürerek teslim ettiğini, müvekkili şirketin cirosu bulunmadığını, zira çek görüntüsünün ciro işleminden önce çekildiğini, ancak çekin fiziken teslim alındığını ve müvekkili şirketin muhasebesel kayıtlarına işlendiğini,

müvekkil şirketi dava konusu çekle birlikte birkaç farklı çeki 28-29 Temmuz 2025 tarihlerinde depo adresinden firmanın merkez adresi olan "..." fabrikasına gönderdiğini, ancak sonrasında yapılan kontrollerde çekin bir türlü bulunamadığını, çekin yolda kaybolmuş olabileceğini, müvekkili şirket yetkililerince şirket merkezinde, depoda ve merkez ile depo arasında ürün tedarikinde kullanılan tüm araçlarda arandığı ancak mezkur çekin akıbeti hakkında henüz herhangi bir bilgiye ulaşılamadığını çekin halen kayıp olduğunu, kaybolan çekin akıbetinin bilinmediğini, ve 3. kişiler tarafından kullanılma riski olduğunu,

dava konusu çekin kötü niyetli 3. kişilerin eline geçmiş olması ve bankaya ibrazı ile karşılığının ödenmesi halinde, yaşanılacak mağduriyetin büyük olacağını belirterek iptali talep edilen çek hakkında, telafisi imkansız zararların ortaya çıkmaması adına öncelikle yargılama sonuçlanana kadar ivedilikle ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, neticeten davanın kabulü ile dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK m.818/s yollaması ile TTK m.757 ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

''TTK M. 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.'' şeklinde düzenlenmiştir

Dava süresi içinde açılmıştır. Uyuşmazlık konuları bulunan tüm hususlar davanın hasımsız olması nedeniyle resen belirlenmek suretiyle toplanılmış ve bu deliller incelenerek dava sonuçlandırılmıştır.

TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali hususunda dava açıldığı ticaret sicil gazetesinde birer hafta arayla olmak üzere üç kez ilan yapılmıştır.

Muhatap bankaya yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, TTK.'nın 757. ve takip eden maddelerine dayalı olarak açılan kambiyo senedinin zayii nedeniyle iptali davasında dava açma hakkı lehtar veya yetkili hamile tanınmış bir hak olup, keşideci iptal davası açma hak ve yetkisine haiz olmadığı, davacı, zayii olduğu iddia edilen çekin yetkili hamili olduğunu ileri sürerek açtığı iş bu davada davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkememizce herhangi bir tespit yapılamadığı gibi üçüncü şahıslarca da bu yönde bir itiraz ileri sürülmemiştir.

TTK.'nın 760. maddesine uygun olarak, aynı Yasanın 762. maddesinde ön görülen ilanlar Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez yapılmış olup dava konusu çekin yasal ilan süresi içerisinde ortaya çıkmaması nedeniyle, TTK. nun 818/1-s maddesinin göndermesi ile TTK'nun 764/1. Maddesi gereğince zayii nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.