İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/703 K.2019/1285

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ

Esas-Karar No: 2014/703

KARAR NO: 2019/1285

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 10/04/2013

KARAR TARİHİ: 04/12/2019

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı -- - arasında --- tarihli Bayilik Sözleşmesi düzenlendiğini, ancak davalı - şirketinin bayilik lisansının -- tarafından iptal edilmesi üzerine, işletmeyi devrettiği diğer davalı -- şirketi ile - tarihli bayilik sözleşmesi akdedildiğini. davalı --- ticari işletmeyi devralan---- ile müvekkili arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ve taahhütnamelerden doğan yükümlülüklerin zamanında ve eksiksiz yerine getirileceğini --- tarihli taahhütname ile garanti ve taahhüt ettiğini, bayilik sözleşmesinde;

sözleşme süresinin - tarihinden itibaren --- tarihine kadar geçerli olduğunun düzenlendiğini, davalı ---ise, bayilik faaliyetlerinin gösterildiği akaryakıt istasyonunun maliki ve davalı her iki şirketin de finansörü olarak müvekkili şirketle görüşmeler yaptığını, müvekkili şirket tarafından ödenen gayri maddi hak bedeli tutarlarının, davalı şirketin banka hesabından --- transfer edildiğini, bayilik faaliyetinin sürdürüldüğü istasyondan haksız menfaatler edinmek isteyen davalı - müvekkilden KDV dahil --- TL ve müvekkilin bağlı şirketi ---- bayiliği için --- TL + KDV aldıktan sonra istasyonu,--- kiraya verdiğini, ----- devrettiğini,

borçlarını ödemeyen davalı bayiler ile ipotek borçlusu diğer davalı hakkında, İstanbul Anadolu - İcra Müdürlüğü'nün --- Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek, davalılar - - yönünden;-TL gayri maddi hak bedelinin yıllık % 36,5 faizi ile, yine gayri maddi hak bedeli - TL ve bu tutara ödeme yapıldığı- tarihinden itibaren yıllık % 36.50 oranı üzerinden - -TL faizi ile, madeni yağ ve akaryakıt alımından doğan -- TL ve buna tekabül eden - TL vade farkının aylık % 5 faizi ile birlikte tahsiline, davalı--- yönünden;

- TL dışında kalan borç tutarına vade farkı, işlemiş faiz ve işleyecek faiz oranında itirazın iptali ile takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili --arasında - tarihli bayilik sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin imzalanmasını müteakip müvekkil --şirketine - tarihli fatura karşılığında - TL ve - tarihli fatura karşılığında - TL gayri maddi hak bedelinin tahsis edildiğini, - tarihli sözleşmede gayri maddi hak bedeli ile ilgili bir hükmün bulunmadığını, - tarihli bayilik sözleşmesinde, kıstelyevm esasına göre ödenen bedel ifadesinin geçtiğini, - tarihli ek taahhütnamede gayri maddi hak bedelinin, intifa hakkı, -ürünlerinin satışı, marka ve logoların istasyonda kullanılması bedeli karşılığı olduğunun belirtildiğini,

- tarihli taahhütnamede ise -- imzalanan sözleşmenin feshedildiği ve --- şirketine devredildiği, - sözleşmenin akdedildiğinin belirtildiğini, - tarihli taahhütname hükümlerine göre beş yıllık sürenin tamamlanmaması halinde kıstelyevm esasına göre ödeneceği hükmünden, gayrımaddi hak bedeli olarak alınan paranın kıstelyevm tabir edilen esasa göre iade edileceğinin açık olduğunu, müvekkili - şirketi ile davacı arasında akdedilen bayilik sözleşmesinin - tarihinde feshedilerek aynı tarihte aynı satış ve servis istasyonu için diğer davalı - şirketi ile bayilik sözleşmesi yapılmak suretiyle intifa hakkı,

marka ve logoların istasyonda kullanılması bedelinin de kalan gün sayısına göre -- şirketine geçtiğini, dolayısıyla ancak - şirketinden kalan gün sayısına göre talep edilebileceğini, ancak --- şirketinin davacı şirket lehine verdiği teminat mektubunu davacının paraya çevirmek suretiyle kıstelyevm hesabına göre bakiye kalan süre için -- şirketinin borcundan olan alacağını tahsil ettiğini, --- tarihli taahhütnamede, sorumlu olunan miktarın belirtilmemesi nedeniyle bu belgenin kefalet akdi yerine geçmeyeceğini, bu nedenle davacının, ---şirketinden gayrimaddi hak bedeli adı altında talep etmeye hakkının olmadığını,

davacı şirketin alacağını talep edebilmesi için fatura tanzim etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İstanbul Anadolu (eski Kadıköy) -.İcra Müdürlüğü'nün- Esas sayılı takip dosyası celp edilerek incelendiğinde; davacı/alacaklı tarafından, davalı borçlular aleyhine, ---- TL asıl alacak, -TL faiz, - TL vade farkı olmak üzere toplam - TL alacağın tahsili için ve davalı/borçlu H-- ---- -nolu bağımsız bölümler yönünden başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip olduğu, davalı/borçlulardan - borcun - TL dışında kalan kısmına ve temerrüt gerçekleşmediğinden faize ve faiz oranında itiraz ettiği, diğer davalı/borçluların borcun tamamnına itiraz ettikleri, bu itirazlar üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davacı dava dilekçesinde davayı --- TL üzerinden açmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesi, taahhütnameler, faturalar, banka kayıtları, bayilik dosyaları, ipotek senedi, - kayıtları, - ruhsat ve işleme belgeleri celp ve ibraz edilmiş, tarafların ticari kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Ayrıca taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin 13.maddesinde delil sözleşmesi yapıldığı, taraflar arasında çıkacak ihtilaflarda davacı - şirketinin ticari defter ve kayıtlarının münhasır ve kesin delil olarak kabul edileceği düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Davalılardan ---- yargılama aşamasında vefat etmiş olması nedeniyle davacı tarafından dava mirasçılarına yöneltilmiş olmakla, mirasçılara davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış, mirasçılar vekil vasıtasıyla davayı takip etmişlerdir.

Mahkememize sunulan mirasçılık belgesinde - isimli bir mirasçının da bulunduğu, davaya dahil edildiği ancak daha sonra -vekili tarafından İstanbul -.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin--- Esas, ---Karar sayılı - tarihli kararının sunulduğu ve bu karar ile - - annesinin ---babasının - isimli kişiler olarak tespit edildiği ve nüfus kaydının bu şekilde düzeltildiği, vefat eden davalı ------ yasal mirasçısı olmadığı anlaşılmakla, dosyadan taraf kaydı silinmiştir.

Dosya kapsamına göre; davacı ile ilk bayilik sözleşmesini imzalayan --şirketinin iki adet taahhütname verdiği, bu şirketin --- tarihli -kararı ile bayilik lisansı iptal edilince diğer davalı -şirketine devrettiği, -şirketi ile davacı arasında - tarihli sözleşmesinin imzalandığı, - - şirketinin ise bu sözleşmeye taahhüt ve garanti verdiği, bu sözleşmenin --- tarihleri arası dönem için düzenlendiği, davacının her iki şirket için ödediği gayri maddi hak tutarlarının finansör olan diğer davalı -- davalı şirket hesabı üzerinden transfer edildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca- ait gayrimenkuller üzerine----. arasında imzalanacak sözleşme ve taahhütler ile --- diğer bütün alacaklarının teminatı olarak ilgili bağımsız bölümler üzerinde ipotek tesis edildiği anlaşılmaktadır. -- şirketinin - tarihli taahhütnamesinde --- bayilik sözleşmesi ve taahhütnamesindeki yükümlülükleri yerine getireceğini garanti ve taahhüt etmiş, bu taahhütname nazara alındığında ------ bayilik sözleşmesinin 9.maddesinde yer alan ürün bedellerini zamanında ödememesinden, gayri maddi hak bedeli iadesinden ve akaryakıt maden yağı ürün bedellerinden diğer davalı - ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı ile - arasındaki sözleşmenin davalı -- şirketinin bayilik lisansının iptali nedeniyle diğer davalı -şirketine devredildiği, --ile yapılan sözleşme yönünden - bayilik faaliyetlerinin gösterildiği akaryakıt istasyonunun maliki ve davalı her iki şirketin finansörü olması sebebiyle ipotek taminatı verdiği, davalılar tarafından borçların ödenmemesi üzerine davacı şirket tarafından İstanbul Anadolu -.İcra Müdürlüğünde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının gayri maddi hak bedeli talebi üzerinden yapılan incelemede; davacı tarafından sözleşme ve taahhütname gereğince davalı --- KDV dahil --TL gayri maddi hak bedeli ödediği hususunda ihtilaf yoktur, ihtilaf bu bedelin ne kadarını talep edebileceği noktasında toplanmaktadır. Bayilik sözleşmesine konu işletmeyi - devralan-sözleşmeye göre sözleşmenin sona erme tarihinin --olarak belirlendiği ancak - başvurarak - tarihinde bayilik lisansının iptal edildiği, anlaşılmaktadır.

Bu durumda bu tarihten sözleşmenin bitim tarihine kadar olan - günlük süreye isabet eden gayri maddi hak bedelinin sözeşme süresi olan- güne oranlanması suretiyle kıstelyevm usulü davacıya iade edilmesi gerektiği, bu durumda davacının iade isteyebileceği tutarın - TL olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalı tarafın - TL tutarlı teminat mektubunun paraya çevrildiği ve bunun mahsubu gerektiği davalı tarafından iddia edilmiş ise de, bu teminat mektubunu - tarihinde paraya çevrildiği, bu tarihte davalının davacıya bakiye -TL borcunun olduğu, bu borç tutarından -TL lik teminat mektubu tutarının mahsup edildiği, bu mahsup işleminden sonra davalının bakiye borcunun-TL olduğu, ayrıca ticari kayıtlarda görünen - TL lik borcun ilavesiyle bakiye borcun - TLye ulaştığı anlaşılmaktadır.

Diğer davalnın ise kayıtlara göre -TL borcu göründüğünden akaryakıt satışları nedeniyle davalıların toplam borcunun - TL olduğu, bu nedenle - TL lik paraya çevrilen teminat mektubu tutarının ayrıca gayri maddi hak bedeli tutarından indirilmesine yer olmadığı anlaşılmıştır. Gayri maddi hak tutarına isabet eden faiz miktarının- TL olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davalı--- tarihleri arasında toplam - TL madeni yağ faturası kestiği, buna karşlık - TL tahsil ettiği, davacının - TL madeni yağ alacağı olduğu anlaşılmaktadır. Yine davacı şirketin ---- -- tarihleri arasında toplam - TL tutarlı madeni yağ faturası kestiği, buna karşılık - TL tahsil ettiği, davacının - madeni yağ alacağı olduğu, davacının madeni yağ alacağı tutarının toplam - TL olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bu alacak tutarları davacı defterlerine göre tespit edilmiş ise de, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunmaktan kaçındığı ve ayrıca taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 13.maddesinde taraflar arasındaki ihtilafta davacı --- ticari defter ve kayıtlarının münhasır ve kesin delil olarak kabul edildiği nazara alındığında davacı kayıtlarına göre tespit edilen bu tutarın da davalılardan talep edilebileceği kanaatine varılarak ve davalılardan - - takipte kabul etmiş olduğu tutar da nazara alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.