İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/628 K.2020/301

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/628 Esas

KARAR NO: 2020/301

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/05/2016

KARAR TARİHİ: 07/07/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ------- tarihinde davalı şirket ile ---------- imzaladığını, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin ----- tarihinde tek taraflı olarak davalı tarafından feshedildiğini, bayinin su dağıtım sistemine kayıtlı kişilere---------- tarafından iptal edilmiştir, artık fabrika dağıtım noktasından hizmet verilecektir" ------ olarak gönderildiğini, sözleşmenin 11.bendinde davalı taraf lehine olacak şekilde fesih hükümleri koyulduğunu, bayinin tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkının bulunmadığının belirtildiğini ve bayiliğin bırakılması durumunda ------tazminat ödeme şartı konduğunu,

hakkaniyete ve kamu düzenine uygun olarak tek taraf lehine konulan hükümlerin iki taraf için de uygulanması gerektiğini, müvekkilinin daha önce de su bayiliği yaptığını ve aylık ortalama ------- civarı karının bulunduğunu, davalının müvekkilinin müşterilerine----- bayiliğin iptal edilmesini bildirmesinin kötü niyetli olarak müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, müvekkilinin feshi müşterilerinden öğrendiğini, davalı tarafından bildirilmediğini iddia ederek;

sözleşmede sadece davalı taraf lehine belirtilen sözleşmenin bayilik tarafından feshi halinde --------- tazminat hükmünün hakkaniyete uygun olarak davacı taraf için de uygulanarak tazminini, süresi dolmadan feshedilen sözleşme nedeniyle uğradığı zarar için fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik ---- sözleşme boyunca elde edilecek kardan yoksun kalması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik -------- müvekkilin bayisine bilgisayar sistemi kurularak tüm müşteri bilgileri alındığını ve müşterilere direk fabrikadan dağıtım yapılmaya başlandığını,

bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik -- tazminatı olmak üzere şimdilik--------- alacağın işleyecek en yüksek avans faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı-karşı davacı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, müvekkili ile davacı-karşı davalı ile aralarında ------ tarihinde ---yıllık------------- sözleşmesi yapıldığını, imzalanan sözleşmede----- kaynağından su temin eden firma markalar sözleşme süresi içinde nam, işaret ve alametle başka herhangi bir su kaynağından su temin edemez, ikinci bir marka -------- damacana su satışı yapamaz" denildiğini, davacı-karşı davalının sözleşmeye uygun hareket etmediğini, ikinci bir marka su temin ederek satmaya devam ettiğini, yapılan uyarılara rağmen satışa devam edildiğini,

davacı-karşı davalının ------müşterilerinin kapılarına -------- yerine alaçam getiriyoruz, herhangi bir ücret ödemiyorsunuz.

Lütfen arayın" diye not kağıdı yazılıp yanına --------- suyun telefon numarasının yazılı olduğu bir kart bırakıldığını, bu davranışla davacı-karşı davalının kötü niyetli olarak davranış sergilediği belli olduğunu, ikinci bir marka damacana su temin edilerek satılmaya devam edilmesi neticesinde bayilik sözleşmesinin -------- tarihinde feshedildiğini, müvekkilinin müşterilerde oluşturulan bu yanlış algılamayı engellemek amacıyla sözleşmenin fesih edildiğini haklı olarak müşterilerine mesaj ile bildirim yaptığını,----Noterliğinin --------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile fesih nedenleri karşı tarafa bildirildiğini,

fesih bildirimi ile sözleşmeye aykırılıktan doğan ------ tazminatın ödenmesi ve 7.maddedeki zimmetleri iade edilmesi talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, karşı tarafın -----kazancını ispat etmesi gerektiğini savunarak; davacı-karşı davalının davasının reddini, davacı olarak davamızın kabulünü, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeye aykırılıktan dolayı -----tazminatın ödenmesi 7.maddedeki zimmetleri iade edilmesini, iade edilmemesi durumunda zimmetlerin bedeli olarak şimdilik --------- ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :

Dava bayilik sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, davalı ile aralarında ------ tarihli -------- bulunduğunu, sözleşmenin 5 yıllık olduğunu ancak davalının --------- tarihinde tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiğini, feshin haksız olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan feshi tazminatı ile sözleşme nedeniyle uğradığı zararların tazmin edilmesini, yoksun kalınan kar ve portföy tazminatının da hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ise, cevap dilekçesi yoluyla açılan davayı kabul etmediklerini ve sözleşmeye aykırılıktan dolayı davacının tazminat ödemesi gerektiğini ve davacı zimmetinde bulunan eşyaların bedelinin davacıdan tahsili istemiyle karşı dava açmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirmiş oldukları delil ve belgeler toplanmış, davacı ve davalı tarafın bildirmiş olduğu tanıklar dinlenmiştir. Delillerin toplanmasının ardından mali müşavir ve bayilik uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten rapor aldırılmıştır.

Dosyaya sunulan ------ tarihli bilirkişi heyeti raporunda; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından ihbar süresine uyulmadan haksız olarak feshedildiği, davacının müspet ve menfi zarar kapsamında oluşan maddi zararlarının tazmin edilmesi gerektiği, maddi zarar kapsamında portföy tazminatının da talep edilebileceği, sözleşmede cezai şart tazminatının sadece davalı lehine düzenlendiği, bu nedenle davacının cezai şart talebinin yerinde olmadığı davacının talep edebileceği portföy tazminatının ------ yoksun kaldığı kar mahrumiyetinin -------- olduğu, diğer zarar iddialarına ilişkin delillin sunulmadığının bildirildiği görülmüştür.

Rapora davacı tarafın itirazları ve raporda karşı dava yönünden değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle dosya yeniden aynı heyete tevdi edilerek ek rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan ---- tarihli ek rapor uyarınca; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından ihbar süresine uyulmadan haksız olarak feshedildiği, davacının müspet ve menfi zarar kapsamında oluşan maddi zararlarının tazmin edilmesi gerektiği, maddi zarar kapsamında --- tazminatının da talep edilebileceği, sözleşmede cezai şart tazminatının sadece davalı lehine düzenlendiği, bu nedenle davacının cezai şart talebinin yerinde olmadığı davacının talep edebileceği portföy tazminatının ---- yoksun kaldığı kar mahrumiyetinin ---- olduğu, diğer zarar iddialarına ilişkin delillin sunulmadığının bildirildiği görülmüştür.

Açıklanan bu raporda karşı dava yönünden değerlendirmenin yapılmadığı görülmekle dosya resen aynı heyete verilerek bu konuda açıklama yapılması istenmiştir. Dosyaya sunulan --- tarihli ikinci ek raporda yukarıda belirtilen tespitlerin dışında taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından ihbar süresine uyulmadan haksız olarak feshedilmiş olması nedeniyle davalının cezai şart tazminatı talibinin yerinde olmadığı ve davalının davacının zimmetinde olduğunu iddia ettiği eşyalara ilişkin somut bir belge veya delil sunmamış olması nedeniyle bu talebininde yerinde olmadığı belirtilmiştir.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; taraflar arasında -------- tarihli bayilik sözleşmesinin bulunduğu, sözleşmenin süresinin 5 yıl olmasına rağmen sözleşmenin davalı tarafından ------ tarihinde tek taraflı olarak ve sözleşmede öngörülen ihbar süresine uyulmadan haksız olarak feshedildiği,

sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedilmesi nedeniyle davacının bu nedenle uğrayabileceği zararların tazminini talep edebileceği, buna göre bilirkişilerce davacının yoksun kaldığı kar olarak belirlenen---- ile portföy tazminatı olarak belirlenen -----------davalıdan tahsiline, davacının sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığını beyan ettiği diğer zararların ispat edilememiş olması nedeniyle bu talebin reddine, sözleşmede feshi tazminatının (cezai şart) sadece davalı lehine düzenlenmiş olması nedeniyle davacının cezai şart tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Karşı dava yönünden ise; davalının yukarıda açıklandığı üzere sözleşmeyi haksız yere feshetmiş olduğu kabul edildiğinden, bu nedenle davalının cezai şart tazminatı talebinin yerinde olmadığı belirlenerek bu talebinin reddine karar verilmiştir. Ayrıca davalı, davacıya zimmetle teslim ettiği eşyaların bedelini talep etmiş ise de, hangi eşyanın davacıya ne şekilde teslim edildiğini gösterir fatura, sevk irsaliyesi, tutanak ve benzeri belge sunmamış olduğundan davalının bu yöndeki talebi de kabul edilmemiştir.

I-ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Davacının feshi tazminatı ve sözleşmenin fes edilmiş olması nedeniyle uğranılan zarar kapsamındaki taleplerinin reddine,

2-Davacının yoksun kalınan kar talebinin kısmen kabulü ile; 488,61-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Davacının portföy tazminatı talebinin kısmen kabulü ile; 488,61-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

4-Alınması gereken 66,75-TL karar harcının asıl dava davacısı ---- tarafından peşin yatırılan 426,94-TL'den mahsubu ile bakiye 360,19-TL'nin davacıya iadesine,

5-Asıl dava davacısı --------arafından bilirkişi ve tebligat ücreti olarak yapılan 2.716,00-TL yargılama gideri ile 66,75-TL peşin harç, 29,20-TL başvuru harcı toplamı 2.811,95-TL'nin davanın ret ve kabul oranı dikkate alındığında bakiye 109,92-TL'nin Asıl dava davalısı ------------- alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın asıl dava davacısı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı ... lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 977,22-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı ---------- lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 3.603,42-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

II-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

1-Karşı davacının cezai şart isteminin reddine,

2-Karşı davacının zimmetlenen eşya bedeli isteminin reddine,

3-Alınması gereken 54,40-TL peşin harç, 54,40-TL başvuru harcı toplamı 108,80-TL'nin, karşı davacı -------- tarafından tamamlama harcı olarak yatırılan 393,00-TL'den mahsubu ile bakiye 284,20-TL'nin karşı davacıya iadesine,

4-Karşı davacı--------- tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu husus hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

5-Asıl dava davacısı -------------lehine AAÜT uyarınca taktir olunan 3.450,00-TL vekalet ücretinin karşı dava davacısı --------- alınarak asıl dava davacısı ----- verilmesine,

Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/07/2020