İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1002 K.2020/828

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1002 Esas

KARAR NO : 2020/828

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 18/09/2017

KARAR TARİHİ: 30/12/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkiline ait------ isimli-------- davalı şirketin ------yer alan -----------tahliyesi yaptığı sırada, davalı tarafın tesisindeki yakıt tahliye borularının, taraflar arasındaki ------ tarihli yakıt tahliye protokollerine aykırı şekilde olması nedeniyle --------- tarihinde davalı şirkete ait tesiste yakıt sızıntısı meydana geldiğini ve izleyen günlerde müvekkiline ait geminin kirliliğine bağlı olaylar ve davalı tarafa ait tesisteki yetersizlikler nedeniyle tesisten ayrılmasına mani olunduğunu,

taraflar arasındaki tahliye protokollerine aykırılığa bağlı olarak çıkan kirlilik ve gecikmeler nedeniyle müvekkiline ait gemide meydana gelen zararların giderilmesi, olay nedeniyle müvekkilinin katlanmak zorunda kaldığı giderlerin karşılanması ve uğranılan gelir kaybının tazminini için işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, davaya konu olay ve bu olaya bağlı olarak ortaya çıkan zarar ve kayıpların, davalı tarafın öncelikle ----- tarihli tahliye protokolüne aykırı şekilde hareket etmesi ve daha sonra ise ------------ tarihli ikinci tahliye protokolünde yüklendiği şekilde edimini yerine getirmemesinden kaynaklandığını,

davalı tarafça bu protokollerde taahhüt edilmiş olunan nitelik ve nicelikte tahliye borusu temin edilmediğini, sözleşme dışı bir zarar yahut daha önce yüklenilmemiş bir edimden kaynaklanan bir zarar olmadığını, tam tersine davalı tarafça yazılı olarak taraf olunmuş sözleşmelere aykırılıktan kaynaklanan zarar ve kayıpların tazmini talebinde bulunduklarını, davalı şirketin ----- tarihli protokolle, müvekkili şirkete ait gemideki yükün tahliyesi için önce ---- inç çapında, saatte --------miktarında yakıt aktarabilen ve maksimim ----- bar basınca dayanabilen sahil borusu temin etmeyi taahhüt ettiğini,

bu protokolün -----kaptanı ve davalı taraf yetkilisi tarafından imzalanmış ve protokol üzerine davalı şirketin kaşesinin vurulduğunu, tahliyenin başlaması sonrasında -------- günü akşamında müvekkiline ait ------personeli tarafından davalıya ait tahliye borularında yakıt kaçağı olduğunun fark edildiğini, bunun üzerine tahliyenin durdurulduğunu, havanın kararmış olması nedeniyle davalı şirketin talebi üzerine yeni boru bağlama işlemleri ve tahliyenin yeniden başlaması işinin ertesi güne bırakıldığını,

davalıya ait borularda meydana gelen kaçak ve boruların tahliye protokolünde taahhüt edilen nitelik ve miktarda yakıt tahliyesi gerçekleştirmemesi üzerine müvekkilinin gemisinin yine davalıya ait farklı bir boru hattına bağlanması talimatı verildiğini, bu doğrultuda bağlanılan boru hattı ile müvekkili gemisine bu ------çapında, saatte ----- miktarında yakıt aktarabilen ve maksimum ----dayanabilen sahil borusu temin edilmesi hususunda taahhütte bulunulduğunu, söz konusu tahliye protokolü de öncelikle---- boru çapı,

saatlik ------ değerlere göre düzenlenmiş iken geminin diğer boru hattına bağlanması neticesinde paraf atılmak suretiyle değiştirilmiş ve --------yakıt miktarı değerlerine göre ayarlanmış olduğunu, davalıya ait tahliye borularında meydana gelen kaçak nedeniyle hem denizde hem de müvekkiline ait geminin deniz suyu ile temas eden karina ve bordasında kirlilik meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait --------- tahliyenin hızlı bir şekilde durdurulması bakımından yeterliliğinin açıkça belirlenebilmesi amacıyla olayın ardından davalı şirket yetkilileri olan------ katılımıyla tahliye durma testi gerçekleştirildiğini,

yapılan test sonrasında düzenlenen -----tarihli tutanak, davalı şirket yetkilileri tarafından bizzat iştirak edilerek imzalandığını, olayın hemen sonrasında yapılan bilirkişi incelemesinde davalının kusurlu olduğunun açıkça tespit edildiğini, açıklanan nedenlerle, fazlayı talep ve dava hakları saklı kalmak üzere şimdilik, müvekkili şirketin ------- tersanede yapılan harcamalar, ----havuzlama ücreti, ---- gelir kaybı,------- seyirde kullanılan yakıt ücreti, ----- olay nedeniyle ------ bulundurulması gereken---------personeline tersanedeki çalışmaları için fazladan çalışmaları için fazladan yapılmak zorunda kalınan ödemeler,

--------- boğaz geçişi ve tersanede bakımda bulunduğu sırada yapılmak zorunda kalınan acente, gümrük ve diğer zorunlu giderler ---- fazladan alıkonulduğu sürede ödenmek zorunda kalınan acente ücretleri olmak üzere toplam -------- tutarındaki alacağının ve bu alacağa 3095 sayılı kanun m.4/a uyarınca devlet bankalarının ------ cinsi bir yıl vadeli banka hesaplarına uyguladığı en yüksek faiz oranından dava tarihinden itibaren uygulanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, müvekkili şirketin,

geminin vakit kaybetmeksizin serbest bırakılabilmesi için sorumluluk kabulü anlamına gelmemek kaydıyla ödemek zorunda kaldığı para cezası ödemesi olan ----- dava konusu olay nedeniyle yapılmak zorunda kalınan seyahat giderleri olan--- toplamı olan ------ ödemelerinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın temelini oluşturan ve davacı tarafından dava dilekçesinin ---- numaralı ekinde dosyaya sunulan ------tarafından düzenlenen raporda, -------kazanın esnek boru hattının gereğinden kısa olması ve bunun sonucunda hat üzerinde eksenel çekme yüklemesi neticesinde meydana geldiği tespit edilmiştir…” kanaatine yer verildiğini, davacı tarafın davasını tamamen bu ---- dayandırdığını, ------ raporunun, makine mühendisi bilirkişiler tarafından -----ile ilgili bir çalışma yapılmaksızın kaleme alındığını ve bilimsel sonuç verecek düzeyde bir rapor olmadığını,

oysaki somut olay ile ilgili olarak ----------- tarafından bilimsel ve tarafsız nitelikte bir bilirkişi raporu düzenlendiğini, bilirkişi raporunda kirlenmeye sebebiyet veren olayın ------ boşaltma sırasında çok yavaş şeklide baş taraftan dönmesi,

geminin bu dönme sonucunda hortuma yüklenmesi ve elastik boruyu koparması…” olarak belirlediğini, somut olayda tankerin dönmesi suretiyle hortumu koparttığını ve kopan hortumdan yayılan petrol ürününün kirliliğe sebebiyet verdiğini, davacı şirketin -----adamları boşaltma sırasında geminin döndüğünü fark etmediklerini, bu yavaş dönüşün -----ile kıyı tesisini bağlayan elastik boruya yüklenmesine sebebiyet verdiğini, kirlenmeye sebebiyet veren davacı şirketin kendisi olduğunu, hukuki ifadesi ile kirleten davacı şirketin olduğunu,

bu gerekçe ile davacı şirketin kendi malvarlığında meydana gelen zarara kendisinin katlanması gerektiği gibi müvekkilinin bu olay nedeniyle uğradığı zararı da tazmin etmek ile mükellef olduğunu, somut olayda maddi vakıanın denizde petrol kirliliğin nedeni ile -----meydana gelen doğrudan ve dolaylı zarar olması dikkate alınarak dava dilekçesinin görev yönünden reddine, dosyanın -------- gönderilmesine, davacı ile davalı arasında hiçbir sözleşmesel ilişki bulunmaması dikkate alınarak,

pasif husumetin dava konusu ------------------ ait olması gerekçesi ile dava dilekçesinin pasif husumet ehliyetinin yokluğu nedeni ile reddine, dava konusu geminin davanın ikame edildiği tarihte ekonomik mülkiyetinin dava dışı ----- ait olması gerekçesi ile aktif husumet ehliyetinin yokluğu nedeni ile reddine, dosyaya dava konusu -----üzerinde rehinli alacaklı bulunan ----- muvafakatinin sunulmaması gerekçesi ile davanın usulden reddine, ----- ifadesi ile “Haksızlıktan hak çıkarılmaz” temel hukuk kuralı esas alınarak,

------mevkiinde meydana gelen deniz kirliliğinden---------tarafından hazırlanan bilirkişi raporu gereğince zarar/kirlenme sebebinin ---------- boşaltma sırasında baş taraftan dönmesi, bu yavaş dönmenin ------adamları tarafından fark edilmemesi, bu dönme sonucunda geminin elastik hortumu koparması…” olması, eş deyiş ile deniz kirliliği zararından davacı donatanın sorumlu olması, kirleten sıfatının davacı donata ait olması, dava konusu geminin tankeri karinasına bulaşmış olan akaryakıt temizleme işine ----yardımcı personel ve ------ yapılmış olması,

temizlik işinin bizzat dava konusu ---------kaptanı, imza ve kaşesi ile kabul edilmiş ve tankerin seyrüsefere elverişli şekilde-------- terk etmiş olması,---- ilamı uyarınca kirlenme zararlarının ---- kapsamında bulunması ve huzurdaki talebin davacının ---------------- yöneltmesi gerektiği vakıalar dikkate alınarak, -------- tutarında temizlik harcaması yönünden bu temizlik harcamasının ispatına yönelik tersane ile akdedilen bakım/onarım sözleşmesi ibraz edilmemiş olması, tersanede bakım/onarım sürecinin birbirinden farklı on iki adım içermesine rağmen bunların hiçbirinin yapılmamış/ispat edilmemiş olması,

dosyaya sadece imza ve mühür de içermeyen bir fiyat listesi ibraz edilmiş olması, benzeri tersane faturaları ile hiçbir benzerlik içermemesi, davacı donatanın ödeme yaptığına ilişkin hiçbir bilgi/belge ibraz etmemiş olması dikkate alınarak bu talebin muaccel olmaması gerekçesi ile reddine, zaman aşımına uğrayan bir talep olması nedeni ile reddine, ----- tutarında tersanede havuzlama ücreti talebinde ------------- tarafından temizlenmiş olması, seyrüsefere uygun elverişli hale getirilmiş olması,

buna rağmen keyfi olarak tersaneye sokulan tanker için bir talepte bulunmasının mümkün olmadığını, nitekim -------, temizlik yapan tersanenin ise oğluna ait olması, davacı donatan ile zaten temiz olan gemiyi bir defa daha temizlemeye kalkışan dava dışı tersane arasında örtülü kazanç aktarımı yapılmış olması, ortada hukuken talep edilebilir gerçek bir zarar bulunmaması gerekçesi ile reddine, zaman aşımına uğrayan bir talep olması nedeni ile reddine, ------- tutarında gelir kaybı talebi yönünden; davacı----------- ücreti ödenmiş olması,

hem gelir kaybı -------- hem de sürastarya ücretinin birlikte talep edilmesinin --------- bakımından mümkün olmaması, görev itirazlarının reddine esasa girilir ise bu defa kirleten sıfatının davacı donatana ait olması ve kirleten öder uluslararası kuralı gereğince davanın esastan reddine, bizzat kirleten sıfatına sahip, davasını takip dahi etmeyen davacı ------- tarafından olaydan dört sene geçtikten sonra ikame edilen, babanın temiz tankerini oğlunun tersanesinde bir kere daha temizleterek zarar yaratılmaya yönelik gerçek olmayan zarar kalemlerinin talep edildiği zamanaşımına uğramış huzurdaki haksız davanın reddine karar verilmesini,

yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptının ----- tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafın ----- tarihli cevap dilekçesinde, zaman aşımı def'inde bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalı aleyhine ---------- tarihinde tazminat davası açıldığı, bu davada verilen görevsizlik kararının temyiz edildiği, daha sonra ----- gönderildiği, ------ tarafından görevsizlik kararının onandığı, kesinleşen görevsizlik kararına karşı görevli mahkemeye gönderilmesi talebi ile davacı tarafından herhangi bir başvuru yapılmadığından dosyanın ele alınarak ---------tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava. Davalı şirketin --------tahliyesi yaptığı sırada davalı tarafın yakıt tahliye borularından tesise yakıt sızması neticesinde meydana geldiği idda edilen zarar talepleri olup, uyuşmazlık; davacıya ait olan gemide meydana gelen kirlenmeden dolayı davalının kusurlu olup olmadığı,

varsa kusur durumu, geminin temizlenmesi için gerekli olan masraflar ile ortaya çıktığı iddia edilen hak kaybından dolayı davalının sorumlu olup olmayacağı, geminin işletilmesi ile ilgili zorunlu giderlerden dolayı, haksız ödemek zorunda kalındığı iddia edilen ceza tutarlarından dolayı, 3. Kişiler tarafından davacıdan talep edildiği iddia edilen tazminat taleplerinden dolayı davalının sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacının zarar iddiaları, hangi konuda, ne miktar zarara uğradığı, davacının aktif husumeti, davalının pasif husumeti, zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı, rehinle alacaklı muvafakatına gerek olup olmadığı,

varsa rehinli alacaklının dosyaya sunulmuş muvafakatı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında; her iki tarafın tacir olması nedeniyle nisbi ticari dava niteliğinde bulunan bu davada mahkememizin görevli olduğu kanaatine varılarak görev itirazının reddine,

------verilen açılmamış sayılmasına ve ondan önceki görev yönünden gönderme kararının kesin hüküm oluşturmayacağından bu yöndeki itirazın reddine,

-----verilen açılmamış sayılmasına ilişkin ------------ kesinleşen kararda dava şartı ------- uyarınca takipsiz bırakılan davanın açılmamış sayılma kararı verdiği andan itibaren derdestlik iddialarına konu olamayacağı anlaşılmakla bu yönüyle de dava şartının mevcut olduğuna, davalı itirazlarının esas hükümle birlikte istinaf yolu açık olmak üzere reddine karar verilmiştir.

Davalının aktif ve pasif husumet yönünden iddialarının tüm deliller toplandıktan sonra değerlendirilmesine karar verilmiş, son duruşmada davacının aktif husumeti, davalının pasif husumeti bulunduğundan bu yöndeki itirazların da reddine karar verilmiştir.

Davanın temeli haksız fiil hükümlerine dayanmakta ve davacının iddia ettiği ve tazminat davasına konu ettiği kirlenmeden kaynaklı oluşan zararda tarafların kusur durumlarının ve zarar miktarının incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davalının süresinde yaptığı zaman aşımı def'i değerlendirilmiş, dava konusu kazanın ------- tarihinde gerçekleştiği, daha önce bu konuda açılmış davanın takipsiz bırakılması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiği, bu nedenle daha önce görülen davanın zaman aşımını kesmeyeceği, mahkememizde görülmekte olan davanın ------- tarihinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır. BK.nun 72.maddesinde haksız fiillere ilişkin zaman aşımı düzenlenmiş olup, bu düzenlemeye göre, tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacaktır.

Açıklanan nedenlerle, davalının yasal sürede yapmış olduğu zaman aşımı def'i yerinde görülerek davanın zaman aşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.