İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/768 K.2025/387

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/768 Esas

KARAR NO : 2025/387

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/12/2020

KARAR TARİHİ : 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 02.02.2018 tarihinde ---------- model ----------- marka ----------- plaka nolu kamyonet tipindeki aracı 107.934,00-TL bedel ödeyerek satın aldığını, araç satın alındıktan sonra garanti süresi içerisinde sürekli olarak arızalandığını, motor arızası verdiğini ve defalarca davalıların yetkili servisinde tamir edildiğini, aracın 12.02.2020 , 01.07.2020, 22.08.2020 ve son olarak 07.09.2020 tarihinde servise bırakıldığını ve ihtarname tarihine itibariyle araçtaki arızanın hala giderilemediğini,

araçta meydana gelen arızalar incelendiğinde kullanıcı hatası olmayan doğrudan üretim ile ilgili hatalar olduğunu ve araçta termostat arızası, yağ soğutucusu patlaması,enjektör arızası, klima arızası, mil kesmesi sonucu oluşan arızalar nedeniyle motor revizyonlarının yapıldığı ve aracın ayıplı olduğunun ortada olduğunu, müvekkilinin motor arızaları nedeniyle araç değişimi talebinin davalıya bildirildiğini, ancak olumlu bir sonuç alınamadığını, müvekkilinin aracı satın aldığı araç için ödediği bedel dikkate alındığında garanti süresi içinde aracın uzun süre arızalanmaması gerektiğini,

araçtaki ayıpların gizli nitelikte olduğunu kısa süreli kullanmakla ortaya çıktığını, bu durumun davalılara noter kanalıyla bildirildiğini, ancak olumlu bir sonuç alınamadığını, bu tarihe kadar arızaların giderilemediğini, bütün bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, --------- marka -------- plaka nolu araçta 2 arızalara ve imalat hataları olması sebebiyle, aracın aynı nitelikte yeni bir araç ile değiştirilmesi olmadığı takdirde araç alımı için müvekkili şirketçe ödenen 107.934,00-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsilini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ettiğini beyan etmiştir. Davalı ----------- Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Yetki itirazında bulunduklarını, davada ------------ mahkemeleri yetkili olduğunu, müvekkili şirketin ----------- marka araçların yetkili bayi ve servisi olduğunu, davacının özellikli ticari aracı 02.02.2018 tarihinde 107.934,00-TL bedel ile satın aldığını, davacı bu tarihte satın ve teslim aldığı davaya konu ------------ plaka nolu araçla ilgili süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davacının noter kanalıyla bildirdiği ayıp ihabarı araç satın alındıktan 2 yıl sonra yapıldığını, araçta açık yada gizli ayıp iddasını kabul etmemekle birlikte davacının teslim anında belli olan ayıpları 2 gün, açık ve belli olmayan ayıpları 8 günlük sürede,

gizli ayıplarıda çıktığı anda derhal bildirmesi gerektiğini, aracın dava tesliminden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davacının müvekkili şirkete karşı talebi zamanaşımına uğrdığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, 2 yıllık garanti süresi içinde aracın 8 kez servislerine geldiğini, 4 adedinin periyodik bakım için diğer adedinin ise ücretsiz onarım için olduğunu, dava konusu aracın motorunun revizyon yapılması gerektiği konusunda hazırlanan raporda tespit edilen sorunun tamamen kullanıcı hatasından kaynaklandığını,

aracın 2 yıl süreden fazla 125.000 km yol katedecek şekilde aracı kullanarak araçtan elde ettiği menfaatin ve yaraların tespiti ile alıcının hak ve alacağından takas ve mahsubu gerekeceğini, bütün bu nedenlerle, hukuki mesnedi bulunmayan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep ettiğini beyan etmiştir.

Davalı --------- Şirketi'ne dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak davaya bir cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 16/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişiler.

Teknik İnceleme Bakımında, aynı çok önemli arıza nedeniyle, çok çok kısa süreli aralıklarla 09.11.2020 tarihine kadar 6 kez servise geldiği ve tamir edildiği halde önemli sorunun giderilemediğinden 2021 yılında da aynı motor arızası için servise geldiği ve motor revizyonu yapıldığından dava konusu ------------ plaka nolu kamyonetin AYIPLI olduğu, Sözleşme Bakımından, taraflar arasındaki satım sözleşmesinin ticari satım sözleşmesi olduğu,

Ayıbın İhbarı bakımından, davacının aracında ortaya çıkan, teknik incelemede tespit edilen ayıpların 12.07.2018 tarihinden itibaren devam eden, alıcıdan kaynaklanmayan ayıplar olması durumunda, araç davalıya ait servislere götürüldüğünden, ayrıca bir ihbara gerek olmaksızın gizli ayıbın süresi içinde ihbar edilmiş sayılacağı, bu durumda araç değişim talebinin, satın almadnın üzerinden zaman geçse dahi kabul edilebileceği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

Mahkememizce alınan 20/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda bilirkişi. Dava Konusu ------------- Plaka Nolu Kamyonetin AYIPLI olduğu, dava Konusu -------------- Plaka Nolu Kamyonette meydana gelen arızaların kullanıcıdan kaynaklanmadığı, üretimden kaynaklandığı yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur. Mahkememizce alınan 14/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda bilirkişi.

Dava Konusu ----------- Plaka Nolu Kamyonetin AYIPLI olduğu, dava Konusu ------------- Plaka Nolu Kamyonette meydana gelen arızaların kullanıcıdan kaynaklanmadığı, üretimden kaynaklandığı, Dava Konusu --------- Plaka Nolu Kamyonetin değer kaybı tespit edilemediği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur. Mahkememizce alınan 10/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda bilirkişiler.

Mevcut durumda, 01.07.2020 tarihinde, 178.514 km ve 09.11.2020 tarihinde, 181.907 km de davalı tarafından davacıya satışı yapılmış bahse konu aracın, davacı yanın satın alması ile iki yıl gibi kısa kulanım süresi içerisinde ulaşılan kilometresi ile zamanla ortaya çıkabilecek kullanıma bağlı mekanik bakım onarım kategorisindeki davaya konu araçtaki gibi birbirinden farklı arıza ve nedenler kaynaklı triger kayışı kopması, yağ soğutucusu patlaması,

termostat arızası gibi temelli başlangıç noktaları ile revizyon gerektirir teknik sorunlar ortaya çıkabileceği, onarım maliyeti yüksek önemli arıza niteliğindeki MOTOR arızası, davalı yetkili servis tarafından garanti kapsamı içerisinde ücretsiz giderilmiş olması nedeni ile belirli bir kullanım sonucu ortaya çıktığı göz önüne alındığında “AYIP” yada "GİZLİ AYIP" olarak nitelendirilmeyeceği,

davacı yanın iddiası olan motor revizyon rektefiye yapılmasına rağmen 1 yıl sonra yeniden motor revizyon rektefiye işlemi yapıldığı ve dava dışı ---------- Yetkili Servisi olan ------------servisi tarafından faturalandırılan davacı yan tarafından da ödendiği banka dekontları ile sabit 36.980,63 TL lik motor revizyon rektefiye işleminin olduğu, Motor Arızasının bir türlü giderilemediği yönünden yapılan inceleme ve teknik değerlendirme neticesinde, davaya konu aracın garanti kapsamı içerisinde ücretsiz tam motor ( Blok, Gövde, Kapak) motor revizyon rektefiye işlemi yapıldığı tarih olan 22.08.2020 tarihinde, 178.687 km ile,

davacı yanın ücreti mukabil dava dışı ---------- Yetkili Servisi olan ------------ servisinde 36.980,63 TL tutarlı tam motor ( Blok, Gövde, Kapak) motor revizyon rektefiye işlemi yapıldığı tarih 12/07/2021 tarihi 220.731 km kullanım mesafesinde olduğu anlaşılmış olup, her iki ( Blok, Gövde, Kapak) motor revizyon rektefiye işlemi arasında yaklaşık 1 yıl 2 ay gibi zaman zarfı ve 42.044 km kullanım mesafesi olduğu, teknik olarak sonuç itibari ile 09.11.2020 tarihinde, 181.907 km kullanım mesafesi içerisinde yaşanmış tüm teknik problemlerin zamanla ortaya çıkabilecek kullanıma bağlı mekanik bakım onarım kategorisindeki teknik sorunlar olduğu,

onarım maliyeti yüksek önemli arıza niteliğindeki MOTOR arızası, davalı yetkili servis tarafından garanti kapsamı içerisinde ücretsiz giderilmiş olması nedeni ile belirli bir kullanım sonucu ortaya çıktığı göz önüne alındığında “AYIP” yada "GİZLİ AYIP" olarak nitelendirilmeyeceği, davacı yanın ücreti mukabil dava dışı ------------ Yetkili Servisi olan ------------- servisinde 36.980,63 TL tutarlı tam motor ( Blok, Gövde, Kapak) motor revizyon rektefiye işlemi yapıldığı tarih 12/07/2021 tarihi 220.731 km kullanım mesafesindeki Motor Arızasının nedeninin ise üretici firmanın belirlemiş olduğu periyodik bakım onarım cetveline göre,

davacı yan araç sahibi tarafından iki kez 200.000 km ve 220.000 km de periyodik bakımının yapılması gerekirken yapılmayarak BAKIMSIZ KULLANILMASI nedeni ile motor revizyon rektefiye gerektirir arızasının yaşanmış olduğu, dava konusu aracın Tüm Bakımları Zamanında yapılmış, Kilometresine oranla ortaya çıkmış teknik sorunları neticesinde yaşanmış ve garanti kapmasında ücretsiz giderilmiş Motor Arızası neticesinde motor iç donanım parçaları olan Subap, Biyel, Ana Yatak Kol Yatak, Piston, Segman, Yağ Pompası, Yağ Soğutucusu, Blok Revizyon Rektefiye,

Kapak Revizyon Rektefiye yapılmış olması nedeni ile Ticari amaçla kullanılan davaya konu ----------- Sınıfı Kamyonet araçta Yargıtay İçtihatlarına göre oluşan değer kaybının oluşmayacağı, ----------- plakalı aracın arıza ve dava tarihi olan 30/10/2020 tarihinde piyasa değerinin ikinci el araç alım satım piyasasından yapılan araştırmalar neticesinde MOTOR ARIZASI OLMADAN 220.000 TL olduğu MOTORU REVİZYON REKTEFİYE edilmiş hali ile yine 220.000 TL olduğu,

Ticari kamyonet araç alım satım sektöründe bahse konu aracın yaşında ve kilometresinde araçların motorunun yetkili servis ortamında orijinal yedek parçalar kullanılarak revizyon rektefiye yapılmış olan 200.000 km sınırındaki araçların değer kaybı yaşamadığı, aksine yetkili servis ortamında orijinal yedek parçalar kullanılarak motoru yapılmış olanlarının tercih edildiği, (NİSBİ YÖNTEME GÖRE.

Ödenecek Bedel=Kararlaştırılan Bedel(Satış Bedeli) x(çarpı) Ayıplı Değer /(bölü) Ayıpsız Bedel şeklinde orantı kurularak bulunan rakamın, satış bedelinden mahsubu ile bulunan miktar olduğundan, bu şekilde hesaplama yapılmasının istenmesine Dava konusu Tüm Bakımları Zamanında yapılmış, Kilometresine oranla ortaya çıkmış teknik sorunları neticesinde yaşanmış ve garanti kapmasında ücretsiz giderilmiş Motor Arızası neticesinde motor iç donanım parçaları olan Subap, Biyel, Ana Yatak Kol Yatak, Piston, Segman, Yağ Pompası, Yağ Soğutucusu, Blok Revizyon Rektefiye,

Kapak Revizyon Rektefiye yapılmış olması nedeni ile Ticari amaçla kullanılan davaya konu ------------ Sınıfı Kamyonet araçta Yargıtay İçtihatlarına göre oluşan değer kaybının 0,00 TL olduğu, Yargıtay tarafından uyuşmazlık durumlarında kullanılan NİSBİ HESAP formülü ile yapılan hesaplamada da 0,00 TL çıktığı ve bu tutarın kabul edilebilir olduğu yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava nitelik olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219.vd maddelerine uygun açılmış ayıplı malın yenisi ile değiştirilmesi, olmadığı takdirde bedelinin tazmini isteminden kaynaklanmaktadır.

Taraf delilleri toplanmış, araç ile ilgili arıza servis raporları, iş emirleri, garanti belgesi, faturası, ruhsat bilgileri getirtilerek toplanan tüm deliller çerçevesinde yargılama sürdürülmüştür.Mahkememizce usulüne uygun olarak alınan 16.05.2022, 20.08.2022 ve 31.01.2024 tarihli bilirkişi raporları incelendiğinde raporların denetlenebilirliği olmadığından 15.04.2024 tarihli ara karar ile dosya bilirkişi heyeti kurulmak suretiyle mezkur heyete tevdii edilmiş 07.03.2025 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır.

Mezkur bilirkişi heyeti raporum denetime elverişli ve hükme esas alınabilir olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının davaya konu aracı satın alması ile iki yıllık kullanım süresi içerisinde ulaşılan kilometresi ile zamanla ortaya çıkabilecek kullanıma bağlı mekanik bakım onarım kategorisindeki triger kayışı kopması, yağ soğutucusunun patlaması, termostat arızası gibi revizyon gerekecek arızalar meydana gelebileceği, motor arızası niteliğindeki bu arızaların yetkili servis tarafından garanti kapsamında ücretsiz giderildiği, tamirin 22.08.2020 tarihinde yapıldığı,

her ne kadar davacı tarafından arıza devam ettiği belirtilmiş ise de yeniden tamir edildiği tarihin 12.07.2021 tarihi olduğu, aralarında 1 yıl 2 aylık süre bulunduğu ve aracın bu aşamada 42.044 km kullanıldığı, bu süre içerinde periyodik bakımlarının davacı tarafından yaptırılmadığı, arızanın devam etmesinin sebebinin bakımsızlık olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde davaya konu araçta ayıp bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.