İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/498 K.2024/877

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/498 Esas

KARAR NO: 2024/877

DAVA

Ticari Şirket (Fesih İstemli)

DAVA TARİHİ: 14/07/2021

KARAR TARİHİ: 27/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Fesih İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin % 50 pay sahibi olduğunu, şirketin 28.09.2020 tarihinde 6493 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak faaliyette bulunma amacı ile kurulduğunu, kuruluş tarihinden itibaren herhangi bir ticari faaliyet gerçekleştirilmediğini, bu hususun şirkete ait ticari defter ve kayıtlar tetkik edildiğinde tespit olunacağını, davalı şirketin diğer ortağı olan ---------- ortağı ve yetkilisi olduğu ----------Ş. isimli şirket tarafından işletilen "----------" isimli --------- para platformu aracılığı ile gerçekleştirdiği işlemler nedeniyle hakkında ceza soruşturması bulunduğunu,

kendisinden haber alınamadığı gibi bu hususun tüm kamuoyu tarafından da bilindiğini, müvekkilinin de şirketin diğer ortağı ve yetkilisi olan ---------- görüşmediğini, müvekkilinin ----------Ş. isimli şirket ve ------------ isimli --------- para platformu ile hiç bir ilgisinin bulunmadığının ticaret kayıtlar ile sabit olduğunu, --------- hakkında ---------- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın---------- no'lu dosyası ile soruşturma işlemleri devam ettiğini,

müvekkilinin iyi niyetli olarak ticari faaliyette bulunmak için ortağı olduğu ----------Ş.'de % 50 pay sahibi olup şirketin iştigal alanında faaliyete geçebilmesi için ilgili kurumlardan gerekli izinlerin alınması için çalışıldığını, ancak davalı diğer ortağın ortadan kaybolması ve hakkındaki son derece vahim iddialar göz önüne alındığında şirketin faaliyete geçmesi mümkün olmadığı gibi şirketin tüm işlemleri de durduğunu,

davalılardan--------- ve ----------Ş. tarafından mağdur edilen kişilerce müvekkilinin karşı hem hukuki iş ve işlemlere hem de sosyal medya ve benzeri haberleşme kanalları aracılığı ile hakaret ve tehditlere maruz kaldığını, davalı ----------- ve davalı şirkette ortaklığı bulunmasından kaynaklı olarak müvekkili aleyhine dava dışı ---------- tarafından -------- İcra Müdürlüğü’nün -------- Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, bu nedenle müvekkilinin ------------ Esas sayılı dosya ile menfi tespit davası açtığını,

yine --------Ş.'den alacaklı olduğunu iddia eden ----------- tarafından ----------- İcra Dairesi'nin----------- Esas esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ve takibin kesinleşmesinin akabinde müvekkiline İİK 89. Madde mucibince haciz ihbarnamesi gönderildiğini, müvekkilinin bu tür takip ve davalara ilişkin iş ve işlemler nedeniyle maddi ve manevi olarak zarar gördüğünü, müvekkilinin mevcut durumda davalı şirket içerisinde diğer davalı ile bir ticari faaliyet göstererek kar elde etme amacının kalmadığını beyan ederek davalı şirketin temsil ve ilzamı için yönetici kayyum atanmasını,

davanın kabulüyle haklı sebeplerin varlığı nedeniyle davalı şirketin feshi ile yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava. TTK'nun 531 maddesinde düzenlenen haklı nedenlerle şirketin feshi veya ortaklıktan çıkmaya izin verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizin 24/11/2021 tarihli duruşmasında; "sicil kayıtlarına göre davalı şirketin 2 ortaklı olduğu, davalı ve davacının hem ortak hem yönetici oldukları, şirketi ayrı ayrı münferiden temsile yetkili oldukları, bu davada şirketin ortağı ile şirket arasında menfaat çatışması olması, davacının davalı şirketin aynı zamanda yetkili olması nedeniyle şirketin temsili için temsil kayyumu atanmasına, bu davada, davalı şirketin temsil edilebilmesi için Türk Medeni Kanununun 426.maddesine göre temsil kayyımı olarak mali müşavir --------- atanmasına" karar verildiği, atanan kayyumun sağlık nedenleriyle görevden çekilme talebi üzerine temsil kayyımı olarak mali müşavir ----------- atanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı şirket temsil kayyumu tarafından celse arasında sunulan dilekçelerde özetle.

Davalı şirketin kuruluştaki asıl amacına ulaşması ihtimali mümkün gözükmediğini, bu nedenle davacının fesih talebi için bu husus haklı sebep teşkil ettiğini, ancak, davacı vekilinin talebinin sadece “fesih” olarak bildirdiği, “tasfiye” talebinde bulunmadığını, oysa, tasfiyesiz fesihin birleşme, devir ve tam bölünmede söz konusu olup, bunların haricinde mal varlığının tasfiye edilmesi gerektiğini, her ne kadar, davalı şirketin 6493 Sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteremese bile,

bunun haricinde başkaca faaliyete bulunabileceğini, ana sözleşmenin buna müsait olduğunu, Asıl faaliyet konusu kapsamı çerçevesinde davalı şirkete orfak olan davacı talebinde haklı olsa bile, diğer ortağın tek başına devam etmesinde yasal bir engel bulunmadığını, davacının ayrılma payı ödenmesini talep etmediğini, davacı vekilinin iddialarına gerekçe olarak diğer ortağın durumunu gösterdiğini, şirketin, usulen davalı konumunda olduğunu,davalı şirketin yönetim organı ve yetkilisinin mevcut olduğunu, henüz görev süresinin dolmadığını, görev süresinin 28/09/2023 tarihinde sona erdiğini,

ancak sürenin ticaret sicil kayıtlarına göre uzatılmadığını ve yeni bir seçim de yapılmadığını, bilirkişi raporunda yer alan bilgilere göre davalı şirketin 50.000,00- TL. lik sermayesinin tamamının da zati edildiğini ve öz varlığının kalmadığını, bu durumda çıkma halinde, sermaye azaltılması yapamayacağını, dolayısıyla hissesi diğer ortak veya yeni bir ortak tarafından devir alınmadığı sürece, ortağın çıkması veya çıkarılması mümkün gözükmediğini, fesih ve tasfiyenin haricinde başka bir çözüm yolu bulunmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında yer alan davalı anonim şirketin ticaret sicili kayıtlarına göre; davalı şirketin 20/09/2020 tarihinde kurulduğu, şirketin esas sermayesi 50.000,00 TL olup davacının ve davalı ---------- münferiden şirketi temsile yetkili olduğu, davacının %50 ve davalının %50 paya sahip olduğu anlaşılmıştır.

Şirket ana sözleşmesinin 7. Maddesi ile davalı ---------- üç yıl süreyle görev yapmak üzere Yönetim Kuruluna seçildiği, 9. maddeye göre münferiden temsile yetkili kılındığı görülmüştür. Davacı tarafından denetim şirketinde olduğu bildirilen davalı şirket ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde inceleme yapılarak davacının şirket ortaklığından çıkarılması ya da şirketin fesih ve tasfiyesi şartlarının oluşup oluşmadığı yönünden bilirkişi raporu alınmıştır.

TTK'nın 531. maddesi "Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler.

Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir" hükmünü havidir.

Anılan hüküm uyarınca sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri ancak haklı sebeplerin varlığını kanıtlamaları halinde şirketin feshine karar verilmesini isteyebileceklerdir. Haklı nedenler kanunla tanımlanmadığı için her somut olayın özelliğine göre mahkemelerce taktir edilecektir.

Anonim şirketlerde fesih davası hakkının kullanılması açısından haklı sebeblere örnek olarak; genel kurulun olağan toplantısının sürekli şekilde yapılamaması, azınlık pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme haklarının kullanımının devamlı şekilde ihlal edilmesi, çoğunluğun gücünü sistematik olarak ve azınlığın haklı menfaatlerini ihlal edecek şekilde kullanması, azınlık pay sahiplerine finansal açıdan ağır zararlar verilmesi, şirket kar etmesine rağmen, hiç kar payı dağıtılmaması veya yıllara veya yıllara göre azalan oranda kar payı dağıtılarak,

azınlık pay sahiplerinin mali haklarının ağır ve sürekli biçimde ihlal edilmesi gibi durumlar örnek gösterilebilir.

Anonim şirketlerde haklı sebeple fesih kurumu, kişi ortaklıklarının haklı sebeple feshinden ayrılır. Kişi ortaklıklarında haklı sebeple fesih davasının düzenlenme amacı, ortaklığı oluşturan ve devamını sağlayan işbirliği ve güven unsurları ortadan kalktığı veya önemli ölçüde zayıfladığı hallerde, ortaklığı bu şekilde devam ettirmenin ortaklar için çekilmez olması durumunda, ortaklara, ortaklığı sona erdirme imkanı tanımaktır.

Kişi ortaklıklarında, ortaklar arasındaki güven ilişkisi ve yoğun işbirliği sebebiyle, haklı sebeple feshi dava hakkı, anonim şirketten farklı olarak, ortaksal bir haktır. Çoğunluk prensibine göre yönetilen ve bir sermaye ortaklığı olan anonim şirkette ise haklı sebeple feshi dava hakkı ortaksal bir hak olarak değil azınlık hakkı olarak düzenlenmiştir.

Anonim şirket çoğunluk prensibinin geçerli olduğu bir sermaye şirketi olması sebebiyle; pay sahiplerinin kendi aralarında söz konusu olabilecek fikir ayrılıkları veya ihtilaflar kural olarak feshe dayanak teşkil eden haklı sebep olamazlar Kural bu olmakla birlikte, kişi ortaklıkları ile önemli benzerlik gösteren aile ortaklığı mahiyetindeki anonim ortaklıklarda,

fikir ayrılığını aşan ve ortaklığı bu şekilde devam ettirmenin ortaklar için çekilmez olmasına sebep olacak kişisel sebeplerin de haklı sebep sayılarak ortaklığın feshine veya davacı pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verilebileceği kabul edilebilecektir.Anonim ortaklık bir sermaye ortaklığı olduğundan kural olarak pay sahiplerinin kişisel özelliklerinin ortaklığın işleyişinde rol oynamayacağı kabul edilmiştir.

Bu yüzden, çok sayıda pay sahibinin bulunduğu büyük çaplı anonim ortaklıklarda kişisel sebepler tek başına haklı sebep teşkil etmez. Ancak aile şirketlerinde ve küçük ortaklıklarda kişi ortaklıklarıyla önemli benzerlik söz konusudur.

Bu bakımdan somut olayın ve şirket tipinin özelliklerine göre, bir sermaye ortaklığı olan anonim ortaklıkta dahi, istinaden kişisel sebeplerin de haklı sebep sayılarak ortaklığın feshine, davacı pay sahiplerinin ortaklıktan çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verileceği kabul edilmelidir .Tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin gayri faal olduğu, vergi dairesi tarafından resen terk işlemi yapıldığı,

şirketin iki ortaklı olup, davacı dışında şirketin diğer ortağı olan yönetim kurulu üyesi olan davalı --------- hakkında ''--------'' isimli --------- para işlemleri nedeniyle hakkında çokça dolandırıcılık suçundan ceza soruşturması ve kovuşturması olduğu, böylelikle şirket ortakları arasında güven ilişkisini geriye dönülemez şekilde ortadan kalktığı, davalı ortak hakkındaki davaların başlı başına güven ilişkisini sarsıcı nitelikte olduğu, şirketin faaliyetinin olmadığı,

bilirkişi raporu ile de şirketin mali yapısının tespiti ile fesih koşullarının oluştuğu gözetildiğinde davacının şirketin feshi talebinin haklı olduğu anlaşılmakla davanın davalı şirket yönünden kabulüne karar verilmiş olup diğer davalı şirket ortağı yönünden ise bu davada taraf sıfatı bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.