İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/589 K.2024/845

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/589 Esas

KARAR NO: 2024/845

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 28/07/2022

KARAR TARİHİ: 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ---------- ilinde faaliyet gösteren ------------ adlı işletmenin sahibi olup, yurt dışına zeytin ihracatı gerçekleştirmekte olduğunu, davacı ile davalı banka arasında 26.03.2019 düzenleme tarihli ve ------------ poliçe no'lu Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Genel Poliçesi imzalanmış olduğunu, söz konusu poliçe kapsamında davalı ---------- sigorta poliçesi kapsamında alınan ticari ve politik risklerden kaynaklanan zararlara ilişkin olarak azami 500.000,00 ABD Dolar tazminat ödemeyi taahhüt etmiş olduğunu,

anılan Poliçe kapsamında davacı tarafından ------------ bulunan------------ Firmasına gerçekleştirilen ----------- No'lu, 08.07.2019 sevkiyat tarihli. 41.787.50 EURO tutarındaki ihracat bedeli tahsil edilememiş olduğunu, bunun üzerine.

Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigorta Poliçesi kapsamında Sigorta ettirilen ve davacı tarafından tahsil edilemeyen, 41.787,50 EURO alacağın, Sigorta poliçesinde belirtilen çerçevede, ödenmesi hususu defaten davalıya bildirilmiş olduğunu, fakat söz konusu bedel davalı tarafça davacıya ödenmemiş olduğunu, en son 10.08.2021 tarihli, ---------- sayılı yazı ile davalı banka tarafından davacıya bu kapsamda bankanın sorumluluğunun kalmadığının bildirilmiş olduğunu, anılan yazıda,

kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Genel Poliçesi'nin 15/a maddesi kapsamında zararın kesinleşmediği iddia edilmiş ise de Poliçe'nin 1/a paragrafındaki ödememe hali gerçekleşmiş, süreler geçmiş, davacı tarafından, borçlunun iflas idaresine başvuru dahi yapılmış olduğunu, davacı tarafından ----------- Noterliğinin 10.08.2021 tarihli ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sigorta poliçesi kapsamındaki bedelin ödeme ödenmesi istemiyle davalıya ihtarname çekilmiş olup, anılan ihtarnameye herhangi bir cevap verilmemiş olduğunu, akabinde;

dava sürecinin başlatılabilmesi için 02.06.2022 tarihinde arabuluculuk müessesesine başvuru yapılmış olduğunu, fakat bu başvurudan da herhangi bir sonuç alınamadığını, talep edilen poliçe teminatının davalı tarafından ödenmemesine ilişkin olarak her ne kadar davalı tarafından ihracat yapılan karşı tarafın borcu inkar ettiği iddia edilmişse de söz konusu firmanın inkarının ihracatın gerçekleşmediğinin kabulüne dayanak alınması mümkün olmadığını, netice itibariyle;

davalı tarafın poliçeye aykırı davranışı sebebiyle söz konusu poliçe ile teminat altına alınan 41.757,00 Euro tutarındaki ihracat bedelinin davalıdan tahsili gerekmekte olup, yapılan açıklamalar doğrultusunda anılan bedelin tahsili için bakılan davayı açmak gerekmiş olduğunu, davacı, dava dilekçesinde, davacının sigorta poliçesiyle teminat altına alınan 41.787,50 Euro alacağının, ihracatın gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek, yıllık 415,75 ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; sigortalı davacı, ---------- yerleşik alıcı şirkete sevkiyatı gerçekleştirmiş ve bu sevkiyattan doğan alacağının ödenmemesi nedeniyle bankaya 28.10.2019 tarihinde sigorta tazminatı başvurusunda bulunduğunu, banka öncelikle sigortalının alacağının ödenmesi için alıcı nezdinde girişimde bulunduğunu, alıcı temin ettikleri malın bozuk olduğunu ifade ettiğini, daha sonra alıcının iflas ettiği ve kayyım atandığı bilgisi edinildiğini, davacıya alacağını iflas masasına kaydetmesi gerektiğinin bildirildiğini,

davacı tarafından iletilen bilgilere göre alacak kayıt başvurusunun alındığı ve alacağın geçici alacaklılar listesine kaydedildiğini, ancak alacaklıların taleplerinin değerlendirme sürecinin henüz başlamadığını, takibin internet sitesi üzerinde yapılacağının belirtilmiş olduğunu, banka avukatı kayyımla görüşmüş, kayyım alıcının yöneticisinin sigortalı ile herhangi bir ticaret gerçekleşmediği iddiasında bulunduğunu ifade ettiğini, bu kapsamda sigortalıdan kesin alacak kaydı yaptırması istenmişse de, davacı sigortalı kesin alacak kaydını yaptırdığına dair bir belge ibraz etmediği için sigorta başvuru talebi 10.08.2021 tarihinde reddedildiğini,

alacağın zamanaşımına uğradığını, alacağın vadesinin 28.10.2019 olduğu düşünülse dahi, arabuluculuğa başvuru tarihi 02.06.2022 olduğu için iki yıllık süre sona erdiğini, alacak iddiasının varlığı kesinleştirilemediği için zararın kesinleşip kesinleşmediği de tespit edilememiş olduğunu, kesin alacak kaydı yaptırılmadığını, sigortalı davacı kanunun ve poliçenin maddelerine aykırı davranarak rücü hakkını ortadan kaldırmış olduğunu, yazışmalar ihracata konu işlemde hukuki uyuşmazlık olduğunu gösterdiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava.

Davacı ile davalı sigorta arasında düzenlenen Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigorta Poliçesi kapsamında 08/07/2019 sevkiyat tarihli 41.787,50 Euro ihracat bedelinin tahsil edilemediği iddiası ile davalı sigortadan tahsili talebidir.Uyuşmazlık; davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, tazminat kapsamında zararın kesinleşip kesinleşmediği, zararın davacının mal sattığı dava dışı firmanın iflası nedeniyle ödeyememesinden kaynaklanmış ise poliçesinin 15. Maddesindeki şartları taşıyıp taşımadığı,

davacının ihraç ettiği ürünleri teslim ettiğini beyan ettiği şirketin malların çürük olduğu yolundaki iddiaları ile sonradan ticari ilişkinin reddedilmesi iddialarının bu davada davalıyı sorumluluktan kurtarıp kurtarmayacağı, davalının sigorta tazminatı talebini reddetmekte haklı olup olmadığı, davacının zararı olup olmadığı, varsa süre ve poliçe kapsamında davalıdan isteme şartlarının oluşup oluşmadığı, poliçede sevkiyat bedelinin teminat altına alındığı tutarın ne kadar olduğu ve tüm sevkiyat bedelinin istenip istenemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

--------- Gümrük Müdürlüğüne, ------------- Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığına, ------------ Üniversitesi rektörlüğü Personel daire başkanlığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.

Davacı --------- - --------- ----------- mukim ------------ 04.07.2019 tarihinde 41.787,50 Euro tutarlı fatura düzenlemiş, fatura muhteviyatı ürünler (Brüt 21.860,07, net 17.883 kg muhtelif zeytin) 08.07.2019 tarih ve ----------- Sayılı Gümrük Beyannamesi ile ------------- Gümrük Müdürlüğüne beyan edilmiş ve aynı tarihte beyannamenin kapanışı yapılmış olduğu, malın nakliyesine ait ------------ ait Uluslararası Hamule Senedi (CMR) incelenmiştir.Ödeme şekli mal mukabili olup ödeme vadesi 17.09.2019 dur.

07.11.2019 tarihinde alıcı şirket davalı bankaya malların teslim alındığını, ancak malların çürük çıktığını belirten bir mail göndermiş olduğu, alıcı şirket bu kez 14.01.2020 tarihli mailinde problemin kalktığını, ancak ödeme problemleri olduğunu, bu nedenle fatura bedelini ödeyemeyeceklerini bildirmiş olduğu, davacı da davalı Bankaya 10.03.2020 tarihinde gönderdiği mailde, alıcıdaki problemli ürünlerin belirlenerek gerekli müdahalelerin yapıldığını, yeni etiket ve stickerler yapılarak problemin halledildiğini bildirmiş olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamından;

-------- Mahkemesi 03.03.2020 tarihinde ----------- mukim alıcı ----------- iflasına karar vermiş olduğu ve kayyımın, davacının alacak talebinin alındığını ve geçici alacaklar listesine kaydedildiğini bildiren 14.04.2020 tarihli yazısı görülmüştür.Mahkememiz dosyasında bilirkişi heyeti tarafından ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak rapor aldırılmıştır.

06/10/2023 tarihli bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda özetle; "... davacı kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacının ------------ yaptığı ihracatın gerçekleştiği ve ----------- düzenlediği 04/07/2019 tarihli, 268.906,74 TL (41.787,50 Euro) tutarlı, ----------- nolu faturanın bedelinin tahsil edilmediği,

03/03/2020 tarihinde dava dışı alıcının iflas etmesiyle taraflar arasındaki sigorta poliçesinin 1. maddesinde öngörülen ticari risk gerçekleşmiş olup davacı 10.08.2021 tarihinde davalı sigortacıya durumu ihbar ettiğinden TTK m. 1421'de öngörülen iki yıllık ve altı yıllık zamanaşımı sürelerinin dolmadığının kabul edilebileceği, dosya kapsamındaki evrakların sigorta sözleşmesinin 15. maddesi kapsamında incelenmesi neticesinde, dava dışı alıcı 03/03/2020 tarihinde iflas etmiş ve davacının alacağını geçici alacaklar listesine yazdırdığından zararın taraflar arasındaki ihracat sigorta sözleşmesi m. 15-a kapsamında zararın kesinleştiğinin;

ayrıca davacı ile dava dışı alıcı arasındaki vade tarihinin 17/09/2019 olduğundan ve dava dışı alıcının ödeme yapmadığının tespit edildiğinden dava konusu alacağın sözleşmenin 15. maddesinin b bendi kapsamında 17/01/2020 tarihi itibariyle kesinleştiğinin kabul edilebileceği," kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.

Davalı tarafından davacı için kısa vadeli ihracat kredi sigorta poliçesi düzenlendiği, davacının ---------- yerleşik ---------- firmasına ---------- no.lu 08/07/2019 sevkiyat tarihli 41.787,50 EURO bedelli gümrük beyannamesi ile sevkiyat yaptığı bu sevkiyata ilişkin düzenlenen faturada ödeme şeklinin mal mukabili olduğu, ödeme vadesinin 17/09/2019 olduğu, davalı tarafından düzenlenen 26/03/2019 tarihli kısa vadeli ihracat kredi sigortası poliçesinde bu şirkete yapılacak sevkiyatlarında 500.000 USD tutarında riskler için güvence sağlandığı hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı 08/07/2019 tarihli sevkiyat bedelini tahsil edemediğini belirterek davalıya 09/07/2021 tarihinde başvurduğunu, davalının 10/08/2021 tarihli yazı uyarınca talebi reddettiğini belirterek dava açmıştır.

Davalının 10/08/2021 tarihli red yazısında davacının gerçekleştirdiği sevkiyat konu edilerek ve poliçenin 15/a maddesi ilişik tutularak söz konusu sevkiyattan doğan alacağın iflas masasına kaydettirilmesi ve kaydettirildiğinin belgelenmesi gerektiği aksi takdirde dosyada işlem yapılmayacağının bildirildiği, aradan geçen süre zarfında alacağın geçici alacaklar listesine kaydedildiğini belirten yazının iletildiğini ancak kayyım tarafından kesin alacak kaydı yapılmadığı belirtilerek poliçenin 15/a maddesi gereğince söz konusu alacak yönünden herhangi bir işlem yapılmadığı davacıya iletilmiştir.Poliçenin 15/a.

Bendinde; ''zararın Poliçe'nin madde1/a paragrafında belirtilen Alıcı'nın ödeyememesinden ileri gelmesi halinde, ---------- aksi yazılı olarak belirtilmediği sürece Alıcı'nın malvarlığından karşılanmak üzere Sigortalı/Satıcı lehine alacağın yetkili merciler tarafından usulüne uygun kaydedilmesinden 1 ay sonra zarar kesinleşmiş sayılır.

Şu kadar ki; i) Sigortalı, ------------ yeterli görülen bilgi ve belgelerle Alıcı'nın söz konusu ödeyememe hali ile ilgili tazminat talebinde bulunacaktır. ii) Sigortalı, ödeyememe haliyle ilgili olarak yetkili merci veya yargı yerinin alacak talebini kabul etmesi için bütün işlemleri usulüne uygun olarak yerine getirdiğini ve eksik bırakmadığını ------------ yazılı olarak beyan ve taahhüt edecektir.b bendinde; Zararın, alıcıya teslim edilen ve alıcı tarafından kabul olunan malların brüt fatura tutarının vade tarihinde ödenmemesinden ileri gelmesi halinde, aksi kararlaştırılmadıkça söz konusu vade tarihini takip eden 4 ayın bitiminde zarar kesinleşmiş sayılır.

....f bendinde. İşbu Poliçe'de yer alan maddelere uygun olması koşuluyla diğer bütün hallerde aksi kararlaştırılmadıkça zarara neden olan olayların meydana gelmesinden 4 ay sonra, zarar kesinleşmiş sayılır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Somut dosya kapsamındaki evrakların sigorta sözleşmesinin 15. maddesi kapsamında incelenmesi neticesinde, dava dışı alıcı 03/03/2020 tarihinde iflas etmiş ve davacının alacağını geçici alacaklar listesine yazdırdığından zararın taraflar arasındaki ihracat sigorta sözleşmesi m. 15-a kapsamında zararın kesinleştiğinin;

ayrıca davacı ile dava dışı alıcı arasındaki vade tarihinin 17/09/2019 olduğundan ve dava dışı alıcının ödeme yapmadığının tespit edildiğinden dava konusu alacağın sözleşmenin 15. maddesinin b bendi kapsamında 17/01/2020 tarihi itibariyle kesinleştiğinin kabul edilebileceği, bu durumda davalının poliçe hükümlerine göre davacının zararını karşılamakla yükümlü olduğu sonucuna varılmış,

davacı yanın dava dilekçesinde talep ettiği 41.787,50 EURO üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş olup temerrüd tarihi yönünden ise davacının davalıdan 09/07/2021 tarihli noter ihtarnamesi ile gönderilen talebinin 10/07/2021 tarihinde davalı tarafça reddedildiği görülmekle TTK'nın 1427/2. maddesi gereğince 45 gün sonra muaccel olacağından 24/08/2021 tarihi temerrüd tarihi olarak belirlenmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.