İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/607 K.2023/788

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/607

KARAR NO : 2023/788

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/08/2023

KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; bedeli tarafınca ödenmek suretiyle 13.12.2020 tarihinde davalı şirketten eşi ---- adına------cihaz seri no: ----- sayılı yazar kasayı 1.095,81-TL ödeyerek satın aldıklarını, her ne kadar ürünün faturası eşinin üzerinde ise de ürünün kendisi tarafından kullanıldığını, yazar kasanın tarafına satıldığı konusunda 13.10.2022 tarihinde cihaz satışına ilişkin tutanak düzenlendiğini, yazar kasanın garantisinin 3 yıl olduğunu, davalı şirketten alınmış bulunan yazar kasanın 25.05.2023 tarihinde arızalandığını, yazar kasanın arızasının giderilmesi için ---- Teknik Servisine ihbarda bulunduğunu,

yetkili servisin 16.06.2023 tarihinde gelerek arızanın giderilmesi için alınıp götürüldüğünü ancak yetkili servis tarafından 19.06.2023 tarihinde arıza bildirim belgesinde "yazar kasa açılmıyor" şeklinde belge düzenlendiğini, arızalı yazar kasanın bir yenisiyle değiştirilmesi bakımından davalı şirketi telefonla aradığını ve durumu bildirdiğini ve değişim için fazladan fark istediklerini, yazar kasanın bir yenisiyle değiştirilmesine, bu mümkün olmaz ise dava tarihindeki değerinin davalı şirketten yasal faiziyle birlikte tahsiliyle tarafına ödenmesine ve yargılama giderlerinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile ayıplı mala ilişkindir.

----- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu -----)

02/10/2023 tarihli ----- Vergi Dairesi Müdürlüğünün müzekkere cevabına göre davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu ve V.U.K.

177. maddesine göre kazançlar toplamının esnaf sınırında kaldığı,dolayısıyla davacının tacir olmadığı, ortada her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi ticari davanın da söz konusu olmadığı. somut uyuşmazlığın tüm tarafları tacir olmadığından ve uyuşmazlık TTK'da düzenlenen veya TTK'da sayılan hususlara ilişkin olmadığından ticari dava niteliğinde de kabul edilemeyeceği,Bu nedenlerle somut uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca HMK 2.maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varıldığından,

HMK'nun 114/1-c maddesindeki dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın usûlden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verimiştir.