İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/667 K.2023/939

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/667 Esas

KARAR NO: 2023/939

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/01/2023

KARAR TARİHİ: 28/11/2023

-------- Karar ve 16/06/2023 tarihli görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzii edildiği ve yukarıdaki esas numarasını aldığı anlaşılmakla, Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin hamili olduğu iddia edilen 7 adet çekin keşidecileri tarafından müvekkiline gönderilmek üzere kargoya verildiğini ve çeklerin 24/12/2021 tarihinde kargo şirketinde kurye olarak çalıştığı iddia edilen -------- kullandığı -------- plakalı araç park halinde iken çalındığını, ------ Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, çeklerden -------- Bankası ------- Şubesi'ne ait, keşide yeri ------ , tarihi 31/07/2022 ve ------- çek seri nolu, keşidecisi ------ olan 75.000,00TL bedelli çek ile ilgili olarak ------- Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edilerek ödeme yasağı kararı alındığını,

ilgili bankaya müzekkere yazıldığını ve müzekkere cevabında çekin 01/08/2022 tarihinde takas aracılığı ile mahkemelik olduğundan iade edildiği bilgisinin verildiğini, çek keşidecisi ve müvekkilinin davalı tarafı tanımadığını bu nedenle davalının, dava konusu çeki kötü niyetli iktisap ettiğini, çekin çalınmasından sonra bir çok kişiye ciro edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile ------- Bankası -------- Şubesi'ne ait olduğu iddia edilen, keşide yeri --------, tarihi 31/07/2022 ve --------- çek seri numaralı, keşidecisi --------- olduğu iddia edilen 75.000,00TL bedelli çekin haksız iktisap eden davalıdan,

dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; davanın ticari dava olduğunu ve dava şartı arabuluculuğun yerine getirilmediğini, çekin cirantaya teslim edildiğini ve önceki cirantanın kendisine olan ödemesini gecikmeli olarak yaptığını, davacı ile temel borç ilişkisi olmadığı gibi çeki davacıya teslim etme gibi bir zorunluluğununda olmadığını, temel borç ilişkisinden kaynaklı olarak çekin önceki ciranta olduğu iddia edilen dava dışı-------- tarafından ödeme yapılarak kendisine teslim edildiğini, çek ile ilgili bir işleminin kalmadığını, davacı taraf kusurunun kendisine mal edilemeyeceğini, bu nedenlerle öncelikli olarak usul,

aksi halde esas yönünden davanın reddine, yargılama giderleri ile usul yönünden maktu, esas yönünden reddi halinde nispi vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Eldeki dava, istirdat istemlidir.Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere davanın hukuki tasvifi hakime aittir.

TTK’nin 792. maddesi “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” şeklindedir.

Anılan madde hükmüne göre açılan davada davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Bu itibarla TTK’nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir.

Dava dilekçesi incelendiği davacı vekilinin çekin istirdatına yönelik bir talebi olmadığı, çek bedeli olan 75.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini istediği hususu izahtan varestedir.İİK'nın 72/7. maddesi gereğince genel hükümlere göre açılan davalarda ise borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan kişi ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, genel hükümlere göre dava açarak ödemiş olduğu paranın geri ödenmesini davalı alacaklıdan isteme dava hakkına sahiptir, bu davada da davacı çek bedeli olan 75.000,00 TL'nin davalıdan tahsili talep ettiği,

davanın konusunun hukuken bir miktar paranın ödenmesine yönelik alacak davası olduğu, bu sebeplerle davanın TTK 5/A. maddesi kapsamında dava şartı olan arabuluculuk hükümlerine tabi anlaşılmakla dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.