İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/741 K.2024/954

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/741 Esas

KARAR NO: 2024/954

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/10/2022

KARAR TARİHİ: 19/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, 16.11.2014 tarihinde kendisinde sigortalı olan ---------- plakalı römorklu traktörün kazaya karıştığını ve kaza neticesinde davadışı --------- yaralandığını iddia ettiğini, iddia olunan kazaya ilişkin başlatılmış olan ceza yargılaması, kaza tarihinde 12 yaşında olması sebebiyle velayet altında olan ---------- velisi olan ---------- maddi tazminat taleplerinden açıkça feragat etmesi ve sürücü olduğu iddia olunan ---------- ilişkin şikayetini geri çekmesi sebebiyle düşürüldüğünü, davalı tarafından;

konu kazada davadışı, kazada bulunan traktörde yolcu olan, ----------- yaralandığı ve ----------- zorunlu mali mesuliyet dosyası kapsamında açılan --------- numaralı hasar dosyası kapsamında davadışı ----------- 08.03.2021 tarihinde 111.073,79-TL ödeme yapıldığı iddia olunan 12.03.2021 tanzim tarihli bir adet ihtarname gönderildiğini, akabinde aynı iddiayı içeren ve davadışı ----------- 30.06.2021 tarihinde 198.023,79 TL ödeme yapıldığı iddia olunan 03.08.2021 tanzim tarihli birbiri ile açıkça çelişki içeren ve farklı tutarlar ile farklı ödeme tarihlerinin yazılı olduğu ihtarnameler gönderildiğini,

çelişkili ihtarnameler sebebiyle davacıların tam olarak hangi ihtarnameye riayet edileceğini ve talep olunan ödeme kalemlerinin hangi hususlar dikkate alınarak tespit edildiğinin açıklanmasını istediklerini, davacının, 6502 sayılı kanun hükümlerine dayanarak.

19.03.2021 tarihli ve ---------- barkod numaralı, 16.04.2021 tarihli ve ---------- barkod numaralı ve dilekçe ekinde mübrez ihtarnameler ile kazaya ilişkin evrakların davacı ile paylaşılması talep edilmişse de davalı tarafından konu evrakların paylaşılmadığını, yine davacı tarafından iki ihtarname arasındaki çelişkinin giderilmesi talep olunmuşsa da davalı tarafından bu çelişkinin de giderilmediğini, nihayetinde tüketici sıfatına haiz davacı, tutarı ve kaynağı belirsiz ve çelişkili olan ve iddiadan öteye ilerleyemeyen bir talebi ödemesi kanunen gerekmediğinden herhangi bir ödeme yapamadığını,

davalı sigorta şirketi tarafından sürücü ---------- rücuen husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını çünkü yerleşik Yargıtay içtihatları ile de sabit olduğu üzere sürücü ZMMS sözleşmesinin tarafı olmadığını, davalı tarafından ---------- E. Sayılı icra takip dosyası ile icrai takibe başlanmışsa da borcun kaynağını teşkil ettiği iddia olunan evrakların yine davacılar ile paylaşılmadığını, haliyle konu dosyada tüketici sıfatını haiz davacılar kanunen temerrüde düşürülmediğini, çelişkili ihtarnameler sebebiyle davacılar tarafından; rücu koşullarının oluşup oluşmadığı,

davalının iddia olunan tazminata ilişkin gerekli özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği - mesela istiap haddi aşımını ve müterafik kusur indirimini dikkate alıp almadığı - ve tazminatı azaltacak önlemleri alıp almadığının değerlendirilemediğini, tazminat ödemesi yapıldığı iddia olunan ---------- kazadaki vasfıazadaki vasfı ve ödemenin tam olarak hangi evraklara binaen yapıldığını, gerekli incelemelerin eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığının belirsiz olduğunu, haliyle likit ve belirli olmayan talep alacak yönünden davacının sorumluluğunun doğup doğmadığı,

doğmuş ise alacağın meblağı ve sigorta şirketinin konu alacağı azaltmak adına gerekli önlemleri alıp almadığı hususlarının tespiti - davalı sigorta şirketinin talep olunmasına rağmen kazaya ilişkin bilgi ve evrakları paylaşmamış olması sebebiyle davacının cebr-i icra tehdidi altında olması sebebiyle ---------- İcra Dairesi --------- E. sayılı icra-i takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesin sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; trafik kazası sebebiyle dava dışı şahsın yaralanmasına bağlı olarak davalı tarafça yapılan ödemelerin davacılardan tahsiline ilişkin başlatılan icra takip dosyasına konu borçtan davacıların sorumlu olup olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.Davacının ihtiyati tedbir talebi tensip aşamasında yaklaşık ispatın bulunmaması gerekçesiyle reddedilmiştir.Dava basit yargılama usulüne tabi olup taraflarca delil olarak bildirilen ---------- Esas, ---------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyası, poliçe ve hasar dosyası ile ---------- kayıtları celp edilmiş, kaza tespit tutanağı ve diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Konunun değerlendirmesi teknik inceleme gerektirdiğinden dosya bilirkişi ----------- ve --------- oluşan heyete tevdi edilmiş, anılan heyet tarafından sunulan bila tarihli rapor denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında sürücüsü ve maliki davacılar olan ---------- plakalı traktörün 16/11/2014 tarihinde karıştığı kaza sebebiyle dava dışı ---------- yaralanmasına bağlı olarak davalı tarafça yapılan ödemelerin somut olaya uygun olup olmadığı,

davalının, dava dışı şahsa ödediği bedeli poliçede taraf olmayan davacı sürücüden talep edip edemeyeceği, kazaya ilişkin alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı bu kapsamda davalı tarafından yapılan ödemenin lütuf ödemesi olup olmadığı, davacı sürücünün ehliyetinin olup olmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, ehliyetsiz araç kullanımının kusura etkisi, kazada yaralanan küçük --------- maluliyet oranının miktarı ile davalının yaptığı ödemenin neye ilişkin olduğu,

dava dışı şahsa gerçekten ödeme yapılıp yapılmadığı bu kapsamda davacıların takip konusu borçtan sorumlu olup olmadıkları, dava sırasında takibe konu borcun ödenmesi sebebi ile İİK m.72/VI hükmü uyarınca istirdata dönüşen istemde davacının haklılık oranına göre iade edilmesi gereken tutarın ne olduğu ve faize hükmedilip hükmedilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre,

davalının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına aldığı ---------- plaka sayılı römorklu traktörün 16/11/2014 tarihinde tek taraflı kazaya karıştığı ve kaza sebebiyle söz konusu araçta yolcu olarak bulunan dava dışı --------- yaralandığı,

anılan şahsın küçük olması sebebiyle velayet hakkına dayalı olarak babası tarafından kendisine yapılan başvuru neticesinde açılan hasar dosya kapsamında davalı sigortacının 198.023,79 TL ödeme yaptığı ve söz konusu bedeli sigorta ettiren ve sürücü olan davacılardan tazmin etmek amacıyla icra takibi başlattığı, davacıların borçlu olunmadığının tespiti ve sonrasında takip konusu borcu ödediklerini beyan ederek İİK m.72/VI hükmü gereğince ödenen bedelin iadesi istemi ile iş bu davayı açtığı,

denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı sürücünün ehliyetsiz araç kullandığı ve ayrıca olayın oluş şekline göre KTK m.47/d, 52/b ve 65/g hükümleri gereğince tedbirsiz, özensiz ve aracın yük ve yolcu taşıma tekniğine göre yolcu taşıması sebebiyle kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, dava dışı zarar görenin kusurunun bulunmadığı,

yaralanmaya dayalı olarak da müterafik kusurdan bahsedilemeyeceği, sunulan eksper raporu içeriğinde bulunan ----------- Hastanesi'nin 11 Şubat 2021 gün ---------- sayılı raporunda kaza tarihinde yürürlükte bulunan maluliyet tespit işlemleri yönetmeliği hükümleri uyarınca hesaplanan sürekli iş göremezlik (%14,3) oranı ve 45 günlük bakıcı ihtiyacı süresi üzerinden prograsif rant sistemine göre yapılan hesaplamada dava dışı ---------- talep edebileceği tazminatın 296.190,39 TL olduğu ve % 20 hatır taşıması indirimi yapılsa dahi tazminat talep miktarının 236.952,31 TL olacağı, davalı tarafından takip öncesinde 198.023,79 TL ödeme yapıldığı,

yukarıda yapılan hesaplama kapsamında aşkın ödemenin bulunmadığı, davalının başlattığı takipte yasal faiz talep ettiği ve 30/06/2021 ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin 3.027,32 TL olduğu,

davalının ödediği tazminatı zmss genel şartları B.4/a maddesi gereğince def’i hakkı sebebiyle halefiyete dayalı olarak sigorta ettiren işletene rücu etmesi mümkünse de sözleşmeden doğan bu rücu hakkını akit dışı sürücü aleyhine de kullanmasının anılan davacının pasif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle mümkün olmadığı başka bir ifade ile ödeme yapan davacı işletenin istirdat isteminin yerinde olmadığı ancak davacı sürücünün borçlu olmadığı tespiti isteminin yerinde olduğu kanaatine varılarak davacı ---------- açtığı davanın reddine,

davacı sürücü ----------- açtığı davanın kabulüne ve söz konusu takip borcundan sorumlu olmadığı isteminin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.