İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/863 K.2023/938

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/863

KARAR NO : 2023/938

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 22/11/2023

KARAR TARİHİ : 28/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirket ile dava dışı keşideci ------arasında uzun zamana yayılan ticari ilişki söz konusu olduğunu, dava dışı keşideci şirket tarafından cari hesaba mahsuben müvekkili şirket lehine ----- numaralı, 05.03.2024 tarihli ve 47.500,00 TL bedelli çek tanzim ederek müvekkili şirkete kargo yoluyla gönderdiğini, -----Kargo ile gönderilen çekin kargo şubesindeyken çalınmış olduğunu, -----Kargo ---- Şube Müdürü ------tarafından 24.10.2023 tarihinde müvekkili şirket aranarak "size ait dosyalar çalındı." denilmek suretiyle keyfiyet müvekkili şirkete bildirildiğini,

davaya konu çekin ---- şirketine gitmiş olması müvekkili şirket kaşesinin sahte olarak yaptırılıp çekin ciro yoluyla başkalarına devredildiğini göstermekte olduğunu, tahsil kabiliyeti olan çalınan çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

: Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin keşidecisinin -----olduğu, Muhatabı----Şubesine ait, ------- seri numaralı, 05/03/2024 keşide tarihli ve 47.500,00 TL bedelli çek olduğu, çekin lehdarının davacı şirket olduğu, söz konusu çekin keşideci tarafından kargo ile davacı lehtar şirkete gönderildiği sırada kargoda kaybolduğu/çalındığı ve davacı şirkete ulaşmadığı anlaşılmaktadır.TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir.

Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir.

Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay -----Hukuk Dairesinin 06.06.2012 tarih ve-----esas, ------ Karar sayılı kararı ile---- Bölge Adliye Mahkemesi ---- Hukuk Dairesi'nin------Sayılı ilamları da benzer yöndedir).

Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra davacı lehtara teslim edilmeden kargoda kaybolduğu veya çalındığı ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin lehtarı olsa da hamili olmadığı kanaatiyle dava konusu çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.