İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/957 K.2024/353

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/957 Esas

KARAR NO: 2024/353

DAVA

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ : 10/10/2018

KARAR TARİHİ: 07/05/2024

----- Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilmesi üzerine dava ----- dosyasına kaydının yapıldığı ve --------- ilamıyla kaldırırak görevli mahkemenin mahkememiz olduğuna dair kesin karar verildiği anlaşılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak, mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Bankanın------bankada kullandığı kredilerin teminatı olarak, keşidecisi------ bedelli çek verildiğini, iş bu çekin kambiyo vasimi yitirmesinden dolayı----- tarihinde ----- genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, icra dairesi tarafından sehven kambiyo senetlerine özgü ödeme emri gönderildiğini, borçlunun ------- sayılı dosyaya yapmış olduğu şikayet neticesinde ödeme emrinin iptaline karar verildiğini, bu karar üzerine borçluya karara ve takip talebine uygun ödeme emri gönderildiğini, davaya konu ---- dosya istendiğinde söz konusu itirazın asılsız olduğunun anlaşılacağını beyan ederek,

davalının itirazının iptali ile birlikte takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya konu icra takibine dayanak olan ------ olan müvekkil, çeki dava dışı ------- olarak verdiğini, söz konusu çek-------- tarafından, davalı bankadan bu şirketin kullandığı kredilere karşılık teminat olarak verildiğini, takibe dayanak çek süresinde bankaya ibraz edilmediğini, yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilmediği için, kambiyo vasfını yitiren çek hakkında, davalı tarafından genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalı banka, --------- birlikte müvekkili de takip borçlusu olarak gösterdiğini, davacı taraf, sayın mahkemeye sunduğu dava sebebini değiştirir ıslah dilekçesinde;

müvekkilin davaya ve takibe konu çek sebebi ile sebepsiz zenginleştiğini ve TTK 732. maddesi uyarınca, kendi zararlarına zenginleşilen kısım kadar müvekkilin borçlu kalacağını ileri sürmüş, sebepsiz zenginleşme nedeniyle müvekkil hakkında davaya konu icra takibinin yapıldığını beyan ettiğini, öncelikle; davacı tarafın her ne kadar usul hukuku kapsamında dava sebebini ıslah yoluyla değiştirme hakkı bulunsa da;

somut durumda bu şekilde bir yol izlenmesi mümkün olmadığını, eğer bir taraf karşı tarafın sebepsiz zenginleştiğini iddia ediyorsa, öncelikle bunun tespitini yaptırıp iddiasını ispatlamak zorunda olduğunu, bu ispat ve tespitin ardından belirlenen sebepsiz zenginleşme miktarınca alacak ve tahsilat hakkı doğacağını, bu aşamalardan sonra icra takibine geçilebileceğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; davacının alacaklı sıfatı ile süresinde bankaya ibraz etmediği ----- keşide tarihli çeke dayanılarak yapılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali davasıdır------ Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilmesi üzerine dava------sayılı dosyasına kaydının yapıldığı ve ------ sayılı ilamıyla kaldırırak görevli mahkemenin mahkememiz olduğuna dair kesin karar verildiği, bunun üzerine mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.16/11/2015 keşide tarihli çekin zaman aşımına uğradığı için ilamsız takibe konu edildiği açıktır.

Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davada davacı banka ile dava dışı ------ticari kredi sözleşmesi yapıldığı, davalı tarafından hamiline keşide edilen ------- tutarındaki takip konusu çekin, dava dışı ---- yetkilisi olduğu şirket tarafından dava dışı----- davacı bankadan kullanmış olduğu ticari kredinin teminatı olarak davacı bankaya ciro edildiği anlaşılmış olup;

davalı tanığı olarak dinlenilen davacı bankadan ticari kredi kullanan ----- icra takibine konu olan 22.000,00 TL tutarındaki çekin, davalı ---- tarafından hatır çeki olarak keşide edildiğini, kendisinin de bu çeki kullandığı kredinin teminatı olarak davacı bankaya verdiğini ancak sonrasında kredi taksitlerini ödemeye devam etmesine rağmen çekin kendisine iade edilmediğini ifade etmiştir.Davalı her ne kadar verilen çekin hatır için verildiği iddiasında bulunmuşsa da; yerleşik ----- uyarınca söz konusu çekin hatır için verildiğinin ancak yazılı delille ispatı mümkündür.Takibe konu çekin hatır senedi olduğu ispat edilememiş olsa da;

davacı bankanın teminat olarak aldığı ve kambiyo vasfını yitirmiş çekin yetkili hamili olup olmadığının öncelikle tespiti gerekmektedir.---- ilamıyla. "Dava, TTK.'nun 644 ncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı dava konusu çekin verilen kredinin teminatı olarak alındığını belirtmiştir.

TTK.'nun 730 ncu maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Bu itibarla çeki rehin cirosu ile devralan davacı banka çekin yetkili hamili olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz. Bu itibarla mahkemece davanın reddine karar verilmek gerekirken, kabulü bozmayı gerektirmiştir." denilmektedir.--------sayılı ilamıyla. "Mahkemece.

Bankadan gelen çek tevdi bordrosu içeriğine göre dava konusu çekin de yer aldığı bir kısım çeklerin kredi lehtarına açılmış ya da açılacak kredilerle ilgili borçlarına mahsup edilmek üzere teminat amaçlı dava dışı --------tarafından verildiği, çekin zaman aşımına uğradığı için ilamsız takibe konu edildiği, davacının yetkili hamil olmadığı,

TTK'nun 644 maddesi uyarınca takibe konu çekten dolayı alacaklı takip yapamayacağı gerekçesiyle davanın reddine, davacı bankanın icra takibinde hem haksız hem kötü niyetli olduğu hususu dosya kapsamına göre sabit olmadığından davalı yararına %40 tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA," denilmektedir.Davacı bankadan gelen müzekkere cevabından, takibe konu çekin kredi lehtarının borcuna mahsup edilmek üzere teminat amaçlı dava dışı --------- tarafından verildiği ve davacı banka tarafından bir nev-i teminat garanti mahiyetinde muhafaza edildiği anlaşılmaktadır.

Esasen bu husus tarafların da kabulündedir.

İhtilaf davacının iddia ettiği gibi TTK 732. maddesine uygun bu çekten dolayı sebepsiz zenginleşmediğini ve çek bedelinin cirantalardan birine veya hamile ödediğini ispat yükünün, keşideci davalıya ait olup olmadığı ve davacının yetkili hamil sıfatını taşıyıp taşımadığı hususunda toplanmaktadır.Dava TTK 732. maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olup davacı banka dava konusu çekin verilen kredinin teminatı olarak alındığını belirtmektedir.

TTK 818. maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı yasanın 689. maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Bu nedenle çeki rehin cirosu ile devralan davacı banka çekin yetkili hamili olmadığından TTK 732. maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz.

Yukarıda değinilen Yargıtay ilamları da da bu doğrultudadır.Sonuç itibariyle açıklanan nedenlerle, davacı bankanın yetkili hamil olmadığı, davalının davacının aleyhine sebepsiz zenginleştiğinden bahsedilemeyeceği ve bu durumda TTK 732. maddesi uyarınca takibe konu çekten dolayı davacı bankanın davalıdan alacaklı olamadığı kanaatiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Ayrıca davalının kötü niyet tazminatı talebini değerlendirecek olursak; takibin, haksız ve kötü niyetli olması hâlinde davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi mümkündür.

Ancak takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötü niyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötü niyetli olduğunu iddia eden davalı üzerindedir.

Davacı alacaklı olduğunu ispatlayamadığı için takip yapmakta haksız olsa da; davalı tarafından davacının açıkça kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından ve böylelikle İİK madde 67'deki şartlar oluşmadığından; davalının davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.