İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/970 K.2026/49

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/970 Esas

KARAR NO : 2026/49

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 21/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı arasında imzalanan 11/05/2022 tarihli İş Sözleşmesine göre -------- İli ------- İlçesi ------- Mah. --------- Sok. -------- Ada, -------- parselde yer alan müvekkili firmanın müteahhitliğini yaptığı 2 bloklu inşaatın iç dekorasyonunun (arsa malikleri ile imzalanmış bulunan ana sözleşmede ve teknik şartnamede açıklandığı üzere) davalı taşeron firma tarafından yapılması konusunda anlaşılmış olduğunu,

davalı tarafından taahhüt edilen işe başlanmasına karşın daha sonra 21/06/2023 tarihinde taraflar arasında meydana gelen bir anlaşmazlık neticesinde davalı taşeron firma inşaatı terk ederek sözleşme gereği yapması gereken birçok hususu eksik ve ayıplı olarak bırakmış, müvekkili firma yetkilileri, arsa maliklerine karşı olan sorumluluklarını (Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinden doğan) zamanında yerine getirebilmek amacıyla davalı firma yetkilileriyle sözlü olarak iletişime geçmek istemişlerse de olumlu sonuç alamamış olduklarını, bu durum üzerine, ---------- D.

İş sayılı dosya ile eksik ve ayıplı işlerin tespitini istemek gereği hasıl olmuş ve 26/10/2023 T. bilirkişi raporu ile de eksiklikler tespit edilmiş ve 04/11/2023 T. söz konusu raporun taraflarına tebliğ edilmiş olduğunu, müvekkili firma, davalı --------- ile aralarında imzalanan İş Sözleşmesi'nin 3. Maddesinde yer alan "Ödeme Süresi ve Şekli " başlıklı maddeye istinaden ödemenin %40 ı kadar bedeli nakit olarak ve %60 ını da 105 gün vadeli çek olarak yapmış, Bilindiği üzere çek nakit ve peşin hükmünde olup,

Dolayısı ile davalı ödemesini peşin olarak tahsil ettiği işleri natamam ve ayıplı olarak terk ederek iş yerinden ayrılmış ve müvekkilinin tüm çabalarına rağmen tamamlamaya yanaşmamış olduğunu, müvekkili firma ----------yetkililerinin tüm iyi niyetine rağmen davalı tarafça taahhüt edilen işler eksik ve ayıplı şekilde bırakılmış olup bu durum müvekkili firmanın, arsa maliklerine karşı büyük sıkıntıya düşmesine neden olmuş olduğunu, 8. -------- D.İş sayılı dosyada Sayın Bilirkişilerin eksik imalatların 2.009.212,00 TL bedelle tamamlanabileceğini hesaplamışlar, Müvekkili firmanın, eksik imalatları 2.220.266,00 TL bedelle tamamlamış olduğunu,

Davalı taraf, peşinen müvekkilinden tahsil etmiş bulunduğu bu bedeli iade etme yükümlülüğü altında olduğunu beyan ederek müvekkili Firma ----------Ş nin, binada bırakılan eksiklikleri giderebilmek için mükerrer olarak ödemek zorunda kaldığı 2.220.266,00 TL nin, taraflar arasındaki İş Sözleşmesinin imzalanmış olduğu gün ----------- ödendiğinin kabulüyle, 11/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; eser sözleşmesine dayalı olarak eksik ve ayıplı ifa sebebiyle tamamlanmayan işlerin asıl yüklenici davacı tarafından yapıldığı iddiasına dayalı olarak davalıdan tahsiline ilişkin alacak davası olup, Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında kurulan yazılı eser sözleşmesi (üst yüklenici alt yüklenici ilişkisi) kapsamında davalının eksik ve ayıplı iş yapıp yapmadığı, davacının davalıya iş bedeline dair peşin ödeme yapıp yapmadığı,

davacının söz konusu işlerin davalı yüklenici tarafından eksik veya ayıplı ifası ile tamamlanmaması sebebiyle kendisi tarafından tamamlandığı iddiasına dayalı olarak TBK m.113 hükmü koşullarının uygulnıp uygulanmadığı, taraflar arasındaki hakim izni olmaksızın doğrudan işin davacı tarafından tamamlanmasına ilişkin yazılı bir sözleşmenin bulunup bulunmadığı,

davacı tarafından yapılan işlerin bedeli ve bu iş bedellerinin bir kısmının üçüncü kişiye yaptırılarak ödendiği iddiası kapsamında iş bedellerinin kadri maruf olup olmadığı bu kapsamda davacının ödediği bedeli davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği edebilir ise miktarı ile faiz başlangıç tarihine ilişkin istemin yerinde olup olmadığı, davalının bu tarih itibariyle mütemerrit sayılıp sayılmayacağı noktalarında toplanmaktadır.

--------- D.İş, --------- Esas sayılı dosyalar celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, taraflarca sunulan diğer deliller ile birlikte değerlendirilerek tahkikat sonuçlandırılmıştır.Celp edilen--------- D.İş Sayılı dosyasında alınan 26/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda:" Tespit istenen taşınmazda, karşı tarafa ait çalışan olmadığı, Tespit istenen taşınmazda, karşı tarafın sözleşme ile üstlenmiş olduğu edimini, eksik imalat yaparak bırakmış olduğu, Keşif mahallinde yapılan incelemelerde, karşı taraf tarafından işin yarım bırakıldığı dönemle

ilgili taraflarca imza altına alınmış herhangi bir seviye tespit tutanağı düzenlenmediği ve talep eden işveren tarafından sözleşme konusu imalatlara devam edildiği, ------- Blokta işin %92 oranında tamamlanma aşamasına getirildiği, --------- Blokta ise işlerin devam ettiği tespit edildiği, Yapılan keşifte taşınmazda tespit edilen mevcut imalatların toplam bedeli 4.793.085,10 TL

olarak hesaplandığı, Tespit istenen taşınmazlardaki eksik imalatların güncel fiyatlarla toplam 2.009.212,00 TL

bedelle tamamlanacağı" kanaatinin bildirildiği görülmüştür.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 06/10/2025 tarihli raporda:" İşin Yapılan Kısmı Bakımından; Davalı --------…(davalı) tarafından üstlenilen işleri eksik yapıp/yapmadığına dair taraflar arasındaki bu anlaşmazlıkta; teknik olarak dosyada herhangi bir hakediş, seviye tespit

tutanağı, iş teslim tutanağı ya da şantiye raporu gibi belgelerin dosyada bulunmadığı ve bu

yönden Yüklenici ----------- yaptığı işlere dair ek bir teknik hesaplamanın yapılmadığı,

Ticari defter ve kayıtlara göre Davacı Şirketin, Davalı Şirketten (3.600.000,00 TL –

1.500.000,00 TL=) 2.100.000,00 TL avans alacaklısı olduğu tespit edilmekle beraber, davacının

sunmuş olduğu Değişik İş dosyasında işin yapılan kısmının bedelinin 4.793.085,10 TL olarak

tespit edildiği, bu durumda Davacının yapmış olduğu 3.600.000,00 TL’lik ödeme nazara alındığında,

davacının yapılan iş kapsamında fazla bir ödemede bulunmadığı, davalı yüklenicinin

1.193.085,10 TL hak ediş alacağının bulunduğu, İşin Yapılmayan Kısmı Bakımından; taraflar arasındaki sözleşme ve birim fiyat eklerinin işbu rapordaki hesaplamalarda

dikkate alındığı, daha önce sunulan ---------- D.İş raporuna Davalının itirazının bulunmaması,

bu raporun keşif ile yerinde gözlemle hazırlanmış olması ve tarafımızca yapılmış teknik

hesaplamaların da dikkate alındığı, Yukarıda belirtilen hususlar ve sözleşme gereği işin ------------ tarafından

yapılmadığı taktirde İşveren ---------- hak talep edebileceği kanaati ile,

2023/231 D.İş raporu ile tespit edilmiş eksik iş kalemleri piyasa rayiç bedelleri ile

tarafımızca teknik olarak yeniden hesaplanmış olup, ---------- D.iş sayılı raporda elde edilen

2.009.212,00 TL ‘lik eksik imalat bedelinin tarafımızca uygun bulunduğu ve yapılmayan işlerin

ise 2.009.212,00 TL’ ye yaptırabileceğinin tespit edildiği,

Değişik İş dosyasında tespit edilen işler taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlar üzerinden hesaplandığında 989.398,90 TL'ye tekabül ettiği, bu durumda, davacı yoksun kaldığı kara binaen sözleşmede imal edilecek iş bedeli ile Değişik İş Dosyasında tespit edilen tutar olarak arasındaki 1.019.813,10 TL' lik farkı davalıdan talep edebileceği, bununla beraber, Davacı Değişik İş dosyasında tespit edilen işleri 2.009.212,00 TL ye değil 2.220.266,00 TL ye yaptırabildiğini beyan ettiği,

mevcut durumda yapılan teknik incelemede 2.009.212,00 TL makul bulunsa da davacının yapmış olduğu masraf tutarının baz alınmasının sayın mahkemece uygun bulunması durumunda ise, davacını yapmış olduğu masrafa göre aradaki fark tutarı olan 1.230.867,10 TL'yi davalıdan talep edebileceği, nihai takdirin mahkemede olduğu," görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından mahkememizin 21/01/2026 tarihli celsesinde davayı açmadan önce arabuluculuğa başvurmadığını beyan ettiği görülmüştür.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 138. maddesinde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakla; 19.12.2018 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak, yürürlüğüne giren 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'nın (5) maddesine eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlenmiş olması ve 7155 Sayılı Kanunun (23) maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A (2) maddesi ile;

"Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmakszın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir'' hükmü getirilmiştir.

05 Nisan 2023 tarih ve --------- sayılı ------- yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31, 34, 36, 37, 38 ve 41. maddeleri 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak kabul edilmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115. maddesi gereğince. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Tüm dosya kapsamına göre; davanın 27/12/2023 tarihinde açıldığı, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde dosyaya sunulu arabuluculuk son tutanağının bulunmadığı, ayrıca davacı vekilince de huzurdaki davayı açmadan önce arabulucuya başvurulmadığının beyan edildiği görülmekle yukarıda yazılı yasa hükümleri kapsamında arabuluculuğa başvurmanın HMK'nun 114/2 maddesine göre özel dava şartı niteliğinde bulunduğu, söz konusu dava şartının mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartı niteliğinde olduğu, emsal içtihatlarında bu yönde olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.