İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/442 K.2024/489

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/442 Esas

KARAR NO: 2024/489

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 24/06/2024

KARAR TARİHİ: 01/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... yetkili hamil, lehtar sıfatıyla elde etmiş olduğu, bu sebeple haklı hamili bulunduğunu, keşidecisi -------- Şirketi olan -------- Şubesi -------- IBAN numaralı çek hesabından keşide edilen, -------- seri numaralı çekin zayi olduğunu, -------, uzun yıllardır -------- gıda toptancılığı üzerine ticari faaliyetini devam ettiren bir şirket olduğunu, bugüne kadar şirketin herhangi bir şekilde ödenemeyen çeki bulunmadığını, müvekkili ..., --------- şirket ortağı olduğunu,

daha önce de huzurdaki yargılamaya konu olaya benzer şekilde keşidecisi -------- olan --------- Şubesine ait ---------- hesap nolu --------, -------- ve -------- seri nolu üç adet tarihsiz ve miktarsız çek ... yedinde bulunduğunda kaybolmuş olması sebebiyle çekin kötü niyetli üçüncü kişiler eline geçmesi halinde uğranılabilecek zarar dolayısıyla tedbiren çekler üzerinde ödeme yasağı konulması ve çeklerin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek müvekkilinin yetkili hamili bulunduğu-------- Şubesi --------- IBAN nolu hesabından keşide edilen, tarihsiz ve miktarsız -------- nolu çek zayi olduğunu,

işbu çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi kuvvetle muhtemel olduğundan; çekin 3. kişilere ödenmemesi yönünde "ödeme yasağı" ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, tensiple --------- ilanına akabinde söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline, yargılama giderleri ve vakalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK m.757, 763 ve 764/1 hükümlerine dayalı zayi sebebiyle çek iptaline karar verilmesi isteminden ibarettir. Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dava dilekçesi incelendiğinde, dava konusu çekin keşide tarihi ve bedel içermeyecek şekilde keşideci şirket tarafından ortak sıfatını haiz olan davacıya verildiği anlaşılmaktadır.TTK m.781 hükmünde yasanın 780 inci maddesinde gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senedin, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmayacağı yani çek niteliğini haiz bir kambiyo senedinden bahsedilemeyeceği hususu belirtilmiş;

çekte bulunması gereken zorunlu unsurları izah eden anılan madde ise kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havale ve düzenlenme tarihi çekte zorunlu unsurlardan biri olarak gösterilmiştir.Sonuç olarak, TTK m.651,757,780 ve 781 hükümlerinde yer alan yasal düzenlemeler ve yerleşik içtihatlara göre yasal unsurları taşımayan çek yaprağının yasanın tanımladığı şekilde çek vasfında olmadığı, zorunlu unsurlarını taşımayan çek yaprağının kambiyo vasfını taşımayacağından iptalinin talep edilemeyeceği kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.