İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/870 K.2026/275

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/870 Esas

KARAR NO : 2026/275

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/11/2024

KARAR TARİHİ : 11/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı ile davalı arasında taşımacılık ilişkisine dayalı ticari iş ilişkisinden kaynaklanan bir ilişki mevcut olup bu ilişkiye binaen davalıya karşı müvekkili tarafından --------İcra Müd. --------- E dosyası ile takip başlatılmış ve davalının itirazı ile takibin durduğunu, davacı ile davalı arasında taşımacılık sözleşmesi imzalandığını,bu sözleşme gereği davacı müvekkil davalıya 20/12/2022 tarihli---------- nolu 66.150,00 USD bedelli ve 31/12/2022 tarihli --------- nolu 7.890,00 USD lik 2 adet fatura düzenlenmiş ve faturalar karşı tarafa elektronik sistem üzerinden iletildiğini,

davalı taraf faturalara karşı herhangi bir itiraz da bulunmadığını;taraflarına da herhangi bir ihbarda da bulunmadığını, huzudaki davayı ikame etmeden önce taraflar arasında uzlaşma sağlandığını, protokol yapıldığını, davalı aşağıdaki şekilde ödeme yapmayı kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, 07/09/2023 tarihinde 11.000 USD, 07/10/2023 tarihinde 11.000 USD, 15/10/2023 tarihinde 100.000 TL ( vekalet ücreti), 07/11/2023 tarihinde 11.000 USD, 15/11/2023 tarihinde 100.000 TL ( vekalet ücreti), 07/12/2023 tarihinde 11.000 USD, 07/01/2024 tarihinde 10.000 USD,

07/02/2024 tarihinde 10.040 USD protokolün 2. Maddesinde “ borçlu tarafça yukarıda belirlenen vade ve tutarlarda dosya borcunun ödenmesi koşuluyla, takip öncesi ve sonrası faizlerin borçludan talep edilemeyeceği” konusunda taraflar anlaştığını, ancak dava dosyasına sunulan cari hesap ekstresinde görüleceği üzere, davalı şirket hem borcunu vade tarihlerine uymayarak sürekli geciktirerek hem de eksiksiz bir şekilde ifa etmeyerek kısmen ödediğini,

3. maddesinde “ borcun yenilenmesi anlamına gelmeyeceği borçlu taraf ödeme taahhütlerini yerine getirmediği taktirde alacaklı tarafça alınan kısmi ödemelerin beyan edilerek faiz ve bütün feriler dahil borcun tamamı yönünden takibe devam edileceği ve bu durumun borçlu tarafın kayıtsız şartsız kabul ettiğine” yer verildiğini, ticari defterlerden de görüleceği üzere davalı ödemeleri vade tarihlerinden sonra olduğu,

ayrıca davalının son taksit olan 07/02/2024 tarihinde 10.040 USD yi ödemediğini, icra dosyasındaki dosya kapak hesabının da sunulduğunu beyan ederek itirazın iptali ve takibin devamına, kalan bakiye yönünden %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın da beyan ettiği üzere taraflar arasında 03/08/2023 tarihinde --------İcra Müd. --------- E sayılı dosyası ile ilgili bir protokol imzalandığınışaynı zamanda protokol kapsamında müvekkilce protokol öncesi icra dosyası borçla ilgili 10.000 USD ödeme yapıldığını,taraflarca mutabık kalındığını, müvekkili tarafından davacı şirketin --------- hesabına bir kısmı ise -------- --------- hesabına yapıldığını, davacı yan faiz türü olarak bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi talep edilerek takibe girişildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında kapsamında faturadan kaynaklı cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.--------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas sayılı dosyası, vergi kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, diğer deliller ile birlikte değerlendirilerek tahkikat sonuçlandırılmıştırCelp edilen --------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas Esas sayılı dosyasının incelenmesinde;

alacaklı -------- Şirketi tarafından borçlu ------- Şirketi aleyhine faturadan kaynaklanan cari hesap alacağına ilişkin 66.150,00 USD Fiili Ödeme Tarihi Faturalardan kaynaklanan cari hesap alacağı, 7.890,00 USD Fiili Ödeme Tarihi Faturalardan kaynaklanan cari hesap alacağı, 3.711,65 USD Fiili Ödeme Tarihi faiz Alacağı, 409,42 USD Fiili Ödeme Tarihi Faiz Alacağı olmak üzere toplam 78.161,07 USD Fiili Ödeme Tarihi tutarında alacağı için 06/04/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyası mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi tarafından sunulan 08/02/2026 tarihli raporda.

Davacı şirketin ibraz olunan defterleri incelenmiş, HMK 222 md. Uyarınca sahibi lehine delil olacağı, Davacı şirketin ticari defterlerinde takip konusu faturaların kayıtlı olduğu, takip konusu alacak tutarı 10.040,00 USD nin sabit olduğu, davacının davalıdan 10.040,00 USD alacağı olduğu,

takip dosyasında 10.040,00 USD asıl alacak ve 286,90 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam: 10.326,90 USD borcu hesaplandığı (10.040,00 USD asıl alacağa takip tarihinden itibaren Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilebileceği) tespit edildiği" kanaatinin bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamına göre;2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır.

Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir İtirazın iptali davası açılabilmesinin koşullarından birisi de ortada geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunmasıdır. Geçerli bir ilamsız icra takibinin mevcut olmaması halinde itirazın iptali davası açılamaz. Bu husus dava şartı olup, mahkemece re’sen gözetilmelidir.Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesinin 3. fıkrasında.

"Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.Yine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. Fıkrasında alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin,

takip talebinde belirtilmesi gerektiği, benzer şekilde İİK'nın 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde ise; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliğinin 19/1-k maddesine göre hazırlanan Yönetmeliğe ekli örnek 11 numaralı ödeme emrinde de alacağın Türk Parasıyla tutarının gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi mecburiyeti, takip talepnamesine uygun olarak düzenlenmesi gereken ödeme emri için de geçerlidir .Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır .Bu doğrultuda Mahkememizce yapılan incelemede; davacı tarafından "faturalardan kaynaklanan cari hesap alacağı" açıklaması ile başlatılan ilamsız icra takibinde takip çıkış miktarlarının USD üzerinden gösterildiği, davacı alacaklının takibe konu takip talebinde ve ödeme emrinde asıl alacak miktarını döviz cinsinden gösterdiği, iki ödeme emri kayıtlı belge olduğu ancak ilkinin takip talebi olduğu,

borçlu tarafın bu belgeye itirazı sonrasında alacaklı tarafça bu kez 10/04/2023 tarihli ödeme emrinin borçlu yana tebliğ edildiği ve davalı borçlu tarafça süresinde itiraz edildiği görülmektedir.

Buna göre; davacının, Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesinin uyarınca seçimlik hakkını, yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı olarak tahsil edilmesi yönünde kullandığı, davacı tarafından takip talebinde ve davalı borçlu tarafça itiraza uğrayan asıl ödeme emrinde yabancı para alacağının takip tarihi itibarıyla Türk Lirası karşılığı gösterilmemiş olup bu kapsamda usulüne uygun geçerli bir takip bulunmadığı sabit olduğundan davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.