İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/280 K.2025/290

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/280 Esas

KARAR NO: 2025/290

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 28/03/2025

KARAR TARİHİ: 07/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ile dava dışı --------- maliki olduğu ----------- plakalı araç için ----------- Nolu ve 09.03.2023-09.03.2024 tarihlerini kapsayan başlangıç ---------- Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, sigortalı aracın.

03/11/2023 günü -----------, ---------- Mah.--------- Sk. üzerinde park halinde iken şiddetli yağan yağmur sonucu rögarın taşması neticesinde hasarın meydana geldiği ----------- İtfaiye Grup Amirliği ekiplerin tarafından rapor tutulduğunu, itfaiye olay raporunda hasara ilişkin;

"------- Sokak üzerindeki rögarın taştığı, sokak üzerinde park halinde bulunan ---------- plakalı ----------, ---------- plakalı --------- --------- plakalı ---------, --------- plakalı --------, ------- plakalı --------- marka/model araçların taşan su içerisinde kaldıkları görülmüştür." şeklinde tespit yapıldığını, yine ---------- İtfaiye Grup Amirliği tarafından tutulan Tutanakta rögarın yoğun yağış nedeniyle taştığı haliyle --------- plaka sayılı sigortalı aracın maddi hasar gördüğü tespit edildiğini, 6102 s. T.T.K.’ nın 1472/I maddesinde düzenlenen halefiyet kuralı uyarınca, müvekkil şirket,

ödemek zorunda kalmış olduğu 316.112,00 TL'lik hasar tazminatı tutarını muteriz davalı/ borçlulara rücu etmeye hak kazandığını, hasar tazminatını davalı/ borçlu tarafından ödenmemesi üzerine ferileriyle birlikte 336.481,74 TL tutar için ----------- İcra Müdürlüğü - ---------- E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, ancak davalı/borçlu borcu kabul etmeyerek,

ödeme emrine haksız ve kötü niyetle itiraz etmiş ve takibi durdurduğunu, bunun üzerine arabuluculuğa başvurulmuşsa da tarafların anlaşamaması nedeniyle işbu davayı açtıklarını, meydana gelen hasarın tazmini davalı idari kurum tarafından yapılması gerektiğini, Mevzuat hükümleri gereğince sorumluluğunu yerine getirmeyerek söz konusu hasarın meydana gelmesine sebebiyet verdiklerini, Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.4 Hasar ve Tazminatın Sonuçları başlıklı 4.3 maddesinde yer alan;

''Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur'' hükmü uyarınca müvekkil sigorta şirketinin mezkur hasar bedelini davalılara rücu etme hakkı bulunduğunu, bu nedenlerle anılan icra dosyasına yapılan itirazın iptali amacıyla huzurda görülen davanın ikame edilmesi zarureti hasıl olduğunu, somut olayda, usule uygun şekilde icra takibi yapılmış olup davalı haksız olarak icra takibine itiraz ettiklerini, ekspertiz raporu, faturalar ve olayın oluş şekline dair tutanaklar/raporlar birlikte değerlendirildiğinde davalının haksız olduğu sabit olduğunu, aynı zamanda takip konusu alacağın likit olduğunu,

İİK madde 67. hükmü gereğince, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Eldeki dava, halefiyet ilkesi gereğince davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ilişkindir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Rücu ve halefiyet, ----------, --------- sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır.

6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açacak ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacının kasko sigortacısı olması sebebiyle halefiyet ilkesi gereğince sigortalısının yerine geçerek sigortalısının hak ve yükümlülüklerine sahip olarak davalıya takip başlattığı ve ----------- nolu içtihatı birleştirme kararında, işbu davayı sigorta poliçesinden doğan bir dava olarak nitelemediği ve halefiyet ilkesine dayanan bir davayı ticari dava olarak görmediği, bu tür davaları aynen sigortalı kimsenin sorumlu kimseye karşı açılmış bir dava gibi gördüğü, davacının dava dışı sigortalısının gerçek kişi olup tacir olmadığı, davaya konu aracın hususi nitelikte olduğu,

davanın haksız fiil sorumluluğuna ilişkin olduğu dolayısıyla somut uyuşmazlığın mutlak ve nisbi ticari dava niteliğinde olmadığı görülmekle davanın HMK 114/1-c ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.