İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/414 K.2025/531

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/468 Esas

KARAR NO : 2025/541

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 30/05/2025

KARAR TARİHİ : 02/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket'in müşterisi ---------- Şirketi ile yapmış olduğu mal alım satım işlemi karşısında ---------- tarafından Müvekkil lehine 31.07.2025 vade tarihli 930.000 TL bedelli ----------- Şubesi, ------------- numaralı çek keşide edildiğini, 31.07.2025 tarihli ve ---------- numaralı çek, ----------- Şti. tarafından Müvekkil Şirket'e kargo aracılığıyla gönderildiğini, ancak çek kargo sürecinde kaybolduğunu, müvekkil Şirket, söz konusu çeki hiçbir zaman fiziken teslim almamış olup, çekin akıbeti hakkında bilgi sahibi olmadığını, bu nedenle, bu konuda sorumlu kişilerin belirlenmesi ve cezalandırılması için aynı zamanda suç duyurusunda bulunulmuş olup ilgili çekin iptali ve çek üzerinde ödeme yasağı konulmasını talep ettiklerini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin; ------------ Şirketi tarafından ------------ Şti adına düzenlenen ------------- Şubesi'ne ait ------------ Seri Numaralı 31.07.2025 keşide tarihli, 930.000,00-TL bedelli çek olduğu, söz konusu çekin keşideci şirket tarafından davacı şirkete teslimi için kargoya verildiği ve dava konusu çekin teslim edilmeden önce teslim aşamasında kaybolduğu anlaşılmaktadır.TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir.

Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunlu olduğu gibi cironun varlığı veya bu yönde bir iddianın da yer alması zorunludur.

Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra lehtara teslim edilmeden kargo teslim aşamasında kaybolduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin hamili olmadığı dolayısıyla çekin iptalini talep edemeyeceği, iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.