İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/777 K.2026/209

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/777 Esas

KARAR NO : 2026/209

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/09/2025

KARAR TARİHİ : 24/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilleri davalınında yetkilisi olduğu şirketten bir araba kiralamışlar ve daha sonra kiraladıkları araba ile kaza yaptıklarını, kiralayan şirket bu kaza sonrasında müvekkillerine bu arabayı almalarını aksi taktirde hukuki sorun çıkacağını belirtince müvekkiller bahse konu arabayı --------noterliğinin 11/08/2025 tarihli -------- yevmiye nolu araç satış sözleşmesi ile satın aldıklarını, --------İcra Dairesinin -------- E.sayılı dosyasındaki icra takibine konu olan senet arz ettiğimiz satış işlemine ilişkin olarak araba bedeli olarak alacaklıya teslim edildiğini,

daha sonra iş bu senetteki miktara ilişkin olarak dekontların sundukları şekli ile davalı ...'in -------- bankasındaki hesabına 600.000.TL olarak 11/08/2025 tarihinde gönderildiğini, bakiye kalan miktardan 50.000.TLsi banka dekontu ...'in kardeşi ------- --------- hesabına 50.000.TL olarak gönderilmiş ve geriye kalan bakiyesi içinde altın olarak (109.000.TL değerinde) altın--------- isimli kişiye teslim edilmiş ve --------- davalı tarafa bu altınları teslim ettiğini, müvekkiller ile davalı arasında herhangi bir borç ilişkisi kalmadığını,

buna rağmen davalı tarafın sanki alacaklıymış gibi müvekkillerine karşı icra takibi başlatmasını kabul etmediklerini, bu nedenle de yatırılacak teminat karşılığında-------İcra Dairesinin -------- E dosyasındaki icra takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir..

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, dava konusu bonodan dolayı davacıların davalıya borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 138. maddesinde. "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakla.

19.12.2018 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak, yürürlüğüne giren 7155 Sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'nın (5) maddesine eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlenmiş olması ve 7155 Sayılı Kanunun (23) maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa eklenen 18/A (2) maddesi ile.

"Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmakszın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir'' hükmü getirilmiştir. 05 Nisan 2023 tarih ve ------- sayılı --------- yayımlanan 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31, 34, 36, 37, 38 ve 41. maddeleri 01 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak kabul edilmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115. maddesi gereğince. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.Tüm dosya kapsamına göre; davanın 04.09.2025 tarihinde açıldığı, Mahkememiz 09/09/2025 tarihli tensip tutanağının 12 nolu ara kararı uyarınca davacıya arabuluculuk tutanağının aslını veya onaylanmış bir örneğini Mahkememize sunması için 1 hafta kesin süre verildiği, davacılar vekiline tensip tutanağının 22.09.2025 tarihinde tebliğ edildiği,

belirlenen kesin süre içinde davacı tarafından arabuluculuk tutanağının sunulmadığı anlaşılmış olmakla yukarıda yazılı yasa hükümleri kapsamında arabuluculuğa başvurmanın HMK'nun 114/2 maddesine göre özel dava şartı niteliğinde bulunduğu, söz konusu dava şartının mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartı niteliğinde olduğu, emsal içtihatlarında bu yönde olduğu anlaşılmakla davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.