İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/188 K.2026/208

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2026/188 Esas

KARAR NO : 2026/208

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/07/2025

KARAR TARİHİ : 24/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ---------- Şirketi ile davalı ... --------- 22.01.2025 tarihinde Mimari Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, iş bu sözleşmeye göre davalının “----------” isimli işyerinin mimari uygulama çiziminin, müvekkili şirket tarafından tasarlanacağı, sözleşmeye konu ücretin 275.000 TL + 55.000 TL KDV olduğu,

sözleşmenin imzalanması ile 100.000 TL avans olarak ödenecek kalanı ise iş bitiminde yapılacağı hususunda anlaşılmış ise de sadece avans ücreti olan 100.000 TL'nin ödendiğini, işin belirlenen tarihte eksiksiz ve tam bir şekilde teslim edilmesine rağmen bakiye alacağı ve KDV ödemesinin yapılmadığını, müvekkilinin iyi niyet çerçevesinde davalı yana -------- Noterliği aracılığıyla 18.03.2025 tarihli -------- Yevmiyeli numaralı ihtarnameyi göndererek alacak tutarının ödenmesi konusunda süre verdiğini ancak verilen ek süre de müvekkili şirkete herhangi bir geri dönüş veya ödeme yapılmadığını,

taraflar arasındaki işbu sözleşme ilişkisinden kaynaklanan ve tanzim edilen bakiye ücreti 175.000 TL + 55.000 TL KDV bedeli borçlarının tahsili amacıyla --------- İcra Dairesi --------- Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenler ve Sayın Mahkemece resen dikkate alınacak diğer sebeplerden dolayı; davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, avans ödemesini davacıya ait --------- Bankası --------- Şubesi’ne ait ---------- nolu hesaba yaptığını, -------- --------- ilçesine bağlı olduğunu ve dolayısıyla ödeme yerinin-------- olduğu için huzurdaki davaya bakmakla yetkili mahkeme --------- Adliyesi olduğunu, yine dava dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere müvekkilinin adresinin “------ -------- plaza ------- blok No:------ ---------” olduğu,

genel yetkili olan davalının ikametgahı adliyeside --------- Adliyesi olduğunu, taraflar arasında akdedildiği iddia edilen ve dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmenin tek imzalı olduğunu, bu nedenle sözleşmede yer alan “İstanbul mahkemelerinin yetkili” olduğuna ilişkin hükmün geçersiz olduğunu, bu durum olmasaydı bile HMK’nın 17. Maddesi gereği, müvekkilinin şahıs ve tacir olmadığı içinde yetki sözleşmesinin geçersiz olduğunu, davaya cevaplarının ve delillerinin kabulüyle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir. --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeryee cevap verildiği, müzekkere yazı cevabının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır.

Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. --------- Vergi Dairesi Müdürlüğünün müzekkere cevabına göre davalının defter tutma yükümlülüğünün bulunmadığı, -------- gelen cevabi yazıda davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı, yalnızca dava dışı şirketin ortağı olduğu, mezkur şirketin davalı olarak gösterilmediği, davalının şirket ortağı veya yetkilisi olmasının davalıya tacir sıfatını kazandırmayacağı, davanın konusunu taraflar arasında olduğu iddia olunan eser sözleşmesinden kaynaklandığı,

bu sebeple uyuşmazlık TTK'da düzenlenen veya TTK'da sayılan hususlara ilişkin olmadığından mutlak ticari dava niteliğinde de kabul edilemeyeceği,Bu nedenlerle somut uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca HMK 2.maddesi gereği Asliye Hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varıldığından, HMK'nun 114/1-c maddesindeki dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın usûlden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verimiştir.