İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2012/124 K.2022/156

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2012/124 Esas

KARAR NO: 2022/156

DAVA

Faydalı Model Belgesi (Tecavüzün Tespiti İstemli)

DAVA TARİHİ: 15/05/2012

KARAR TARİHİ: 24/11/2022

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davasının yapılan açık yargılama sonucunda;

İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin, ------olarak da kullanılabilen------------ bulundurduğunu, ------ kullanım miktarını ----- amaçlı ya da -------- kullanımını sınırlı sürelerde engellemek için kullanılan -----olup,----- ------ hareket edilen parçalarına veya söküldüğünde -----yitiren parçalarındaki------- geçirilmesinden sanra, ------, önce alttan sonra üstten iki defa geçirerek ------ sağlandığını,------yapıldığını kanıtlamak ve ------ anlamak adına ----- yapıştırıldığını, ----- oluştuğunu,

----- en önemli özelliğinin açılıp yerine takılmalarının imkansız olması ve mührün kırıldığının anlaşılması olduğunu, bu buluş ile ----- önlenmesinde önemli bir vazife gördüğünü, --------- yapıları ihalelerde satıldığını, elektrik dağıtım şirketlerinin yapmış olduğu ihaleler sırasında davalı şirketin taklit ürünü ürettiğinin taraflarınca tespit edildiğini, davalı tarafın taklit ürünü üretip satışını yaptığını öğrendikten sonra -----dosyada yapılan uzman bilirkişi incelemesi sonucu davacının ürünü ile davalı şirketin üretip satmış alduğu ürününün aynı -------- hizmet için kullanıldığı,

bundan dolayı davalı şirket ürününün taklit ürün olduğunun tespit edildiğini, davalı şirketin, bilirkişi raporu ve ihtarnameye rağmen taklit ürünün satışına devam ettiğini, ihalelere girdiğini, bazı ihaleleri de aldığını, davalının davacı adına tescilli ------- ilişkin faydalı modeli izinsiz kullanarak ----- ürettiğini belirterek, davalının davacının faydalı model haklarına tecavüzünün ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, dava konusu ürünün üretim ve satışının engellenmesine, hükmün tirajı yüksek bir gazetede yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin ------kurulan ve ------------- güvenilir bir yer edinen ve tanınır, tercih edilir hale gelen,---------- olduğunu, müvekkili şirketin ----, ------pek çok -------- gelen firmalarında olduğunu, müvekkili ------ hizmet vermekte olup, ------ süredir ----- içinde yer alan tecrübeli, güvenilir ve hukuka ve hukukun koruduğu tüm menfaatlere saygılı bir şirket olduğunu, davacının dava dilekçesindeki kendi beyanını ile,

müvekkilinin kendi ürünlerini taklit ederek ürettiğini iddia ettiği dava konusu ürünlerin üretim ve satışından, çok önce haberdar olduğunu, müvekkilinin bu ürünleri üretip sattığından haberdar olduktan sonra------ delil tespiti talep ettiğini beyan ettiğini ve Değişik iş dosyasındaki talep tarihinin ---- tarihi olduğunu ve esas davasının ise ---- tarihinde açılmış olup, ------- sonra açılmakla, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının unvanının -----kayıtlı olduğundan farklı olduğundan ve davacı tarafından delil olarak gösterilen Değişik iş dosyasında tanzim edilen raporun,

faydalı modellerin karşılaştırılması yönünde inceleme yapılmaksızın oluşturulmuş ve hukuka aykırı değerlendirmeler içermekte olması nedeniyle, raporun iş bu dava bakımından delil değeri bulunmadığını ve kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin ürünün davacının -------mühürden ve hatta ------- olarak dahi ayırt edici derecede bariz farklı olup, haksız rekabet oluşturmasının mümkün olamayacağını, davacı adına kayıtlı olup davaya mesnet gösterilen -------- yenilik özelliğinin bulunmadığını ve faydalı model belgesine konu buluşun yeni olmadığını belirterek,

tüm bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE / Dava, davalıya ait ------- koruma kapsamında kalan ürünlerin davalı tarafından izinsiz şekilde satışa sunulmak suretiyle meydana geldiği iddia edilen faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüzün tespiti ile tecavüzün durdurulması, önlenmesi davasıdır. Dosyaya------ kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ------ tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin------- sayılı dosyasında ihtiyati tedbirin değerlendirilmesi hususunda marka uzmanı ------ tarihli raporda; faydalı model belgesi kapsamında belirlenen ürün ile aleyhine delil tespiti istenen karşı tarafça anlatılan ve ------------etiketten müteşekkil aynı teknik parçalara sahip olduğu, karşı tarafça anlatılan sistemin çalışmasındaki farklılığın, sadece iç yapıdaki şekil farklılığından kaynaklı olduğu, çalışma şeklinin ve işlevin aynı olduğu, üründe kullanılan parçaların ve parçaların özelliklerinin de aynı olduğu,

delil tespiti isteyen firmanın faydalı model belgesine sahip olduğu ve ürünün halen------- koruma süresi içerisinde olduğu, her iki tarafın ürününün de faydalı model belgesi kapsamında anlatılan şekilde kullanıldığının tespit olunduğu yönünde görüş bildirmiştir.

Yine aynı dosyaya davalı tarafça sunulan ---- tarihli rapor incelendiğinde; -----davalı tarafça götürülen ve davalıya ait ------ incelemesi yapıldığı,------ tarafından hazırlanan raporda, ürünün------ teknik şartnamesine uygun olduğuna dair görüş bildirildiği görülmüştür.

Davacıya ait ------numaralı faydalı modellerin hükümsüzlüğü talebiyle ----- sayılı davasının açıldığı bildirildiğinden, bu davanın sonucu beklenilmiş, yapılan yargılama sonucunda----- numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü davasının reddine karar verildiği, ----- tarafından eksik inceleme nedeniyle kararın bozulduğu,----- numarası ile yargılamaya devam olunduğu, yeniden yapılan yargılama sonucunda da hükümsüzlük davasının reddine karar verildiği, ------ konu buluşun,----------- oluşan ----- ilişkin olduğu, bu---------olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davalı adına tescilli ----- ilişkin olduğu, ---- oluştuğu, bunlardan-------- yapıştırılmasına ilişkin olduğu, diğer bir anlatımla ---------- olarak koruma altına alınmak istendiği, oysa ----- bu bilginin daha önce kamuya açıklanmış bir bilgi olduğu, bu durum karşısında, Mahkemece, -------istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulduğu, yeniden yapılan yargılama sonucunda ----- davanın kısmen kabulü ile,

davalı adına ----- numara ile tescilli faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğüne, davalıya ait ------Karar sayılı dosyasında hükümsüzlüğe karar verilmiş olmakla, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davalıya ait------ sayılı faydalı model belgesinin ------ istemi yönünden hükümsüzlüğüne karar verildiği, kararın ----- tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

Dava dosyası içerisinde bulunan ve üzerinde---- davalıya ait ürünün, davacı adına tescilli -------- isteminin hükümsüz kılındığı da dikkate alınarak davalı ürününün davacının faydalı modelinin koruma kapsamında kalıp kalmadığı hususunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, davacı tarafa bilirkişi incelemesine dair ara karar tebliğ edildiği halde kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırılmadığından bilirkişi incelemesi yapılamamış, davacının bu delilden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 551 sayılı KHK'nin 154. maddesi uyarınca, yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model belgesi verilerek korunur. Yine 551 sayılı KHK'nın 166. Maddesi uyarınca faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümler, faydalı model belgeleri için de uygulanır.

Bu yasal düzenlemelere göre, başkasına ait faydalı modelin konusu olan ürünü kısmen veya tamamen üretmek faydalı modele tecavüz niteliğinde olup, faydalı model sahibi, bu durumda tecavüzün tespitini, önlenmesini ve ref'ini talep edebilir.

Davacıya ait faydalı model belgesinde istemlerin yorumlanmasında;----- birlikte aynı--------- göre değerlendirme yapılarak buluşun koruma kapsamının belirlenmesi gerekmektedir. Bu değerlendirme yapılırken, istem ya da istemlerin açık ve öz olarak yazılması zorunluluğu ve yine istemlerin asıl ve/veya bağımlı istemler niteliklerinin belirlenmesi gereklidir. Öte yandan, istemlerde buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istem veya istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bilirkişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde geniş olarak yorumlanamaz.

Ancak, şüphesiz ki, söz konusu buluşun 551 Sayılı KHK'nin 9. maddesinde düzenlenen tekniğin bilinen durumunu aşması, bir başka deyişle ------- vasfına sahip olması koşulu faydalı modeller bakımından tescil şartı olarak kabul edilmemiştir. Bu bakımdan, tescilli bir faydalı model belgesinin koruma sınırlarına dair istemlerin kapsamı tayin edilirken, esasen faydalı model belgesinin -------- niteliğinin de dikkate alınması ve faydalı model belgesindeki korumaya esas alınacak istemlerin açık bir şekilde belirlendikten sonra, tecavüz oluşturduğu ileri sürülen ürün ile karşılaştırılmak suretiyle faydalı modeldeki istem ya da istemlere tecavüzün mevcut olup olmadığı belirlenmelidir.

Dava, dava dilekçesinde açıkça belirtildiği gibi davalıya ait ----- açılmıştır. Davacıya ait ------- faydalı modelin istemleri incelendiğinde, -----istem;-------- sabitlenmiş olmasıdır.

------ olup, özelliği; ------- arasında sıkışarak kilitlenmesidir.

----istem; ------ olup, özelliği;---- üzerindeki---------şeklinde açıklanmıştır.

----numaralı istem Mahkeme kararıyla hükümsüz kılınmış olup, ----- uyarınca, davalının ürünün------ korunan unsurları barındırıp barındırmadığı, yani davacının faydalı modeline tecavüz edip etmediğinin tespiti teknik bilgi gerektirdiğinden, bu konuda bilirkişi incelemesi yapılması zorunludur.

D.İş dosyasında alınan bilirkişi raporunun marka ve patent vekili olan bir bilirkişiden alındığı, mühendislik bilgisi olan bir uzmandan da görüş alınması gerektiği, davaya konu faydalı modelin unsurları tek tek davalıya ait ürünle karşılaştırılmadan düzenlenen raporun yeterli açıklıkta olmadığı, ayrıca ------hükümsüz kılınmasından sonra davalının ürünün yeniden davacıya ait faydalı modelin kalan unsurları ile karşılaştırması gerektiği, ancak iddiasını ispat etmekle yükümlü olan davacının kesin süreye rağmen bilirkişi ücretini yatırmadığı,

bu nedenle davalının ürünün davacının faydalı modeline tecavüz teşkil ettiğinin ispatlanamadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın REDDİNE,

Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 21,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 59,55 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 15.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Davacı tarafından gerek iş bu dava dosyasında gerekse de ------------- sayılı delil tespiti dosyasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/11/2022