İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2016/151 K.2019/69

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2016/151

KARAR NO : 2019/69

DAVA

Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli), Marka (Tecavüzün Giderilmesi İstemli)

DAVA TARİHİ 29/07/2016

KARAR TARİHİ: 12/03/2019

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli), Marka (Tecavüzün Giderilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın -------- yılından beri ------faaliyet gösterdiğini, davacı tarafın sektöründe önde gelen firmalardan biri olduğunu, ürünleri ile dünya çapında bilinirliğe sahip olduğu, başta Ülker olmak üzere birçok tanınmış markaya sahip olduğunu, davalı firmaların sahibi olan Tayyar ailesinin, davacı ...'in grup şirketlerinden Karaman'da mukim --------- eski ortağı olduğunu, müvekkilinin birçok ürününü taklit ettiğini, müvekkilinin----------markasını ------- yılında ilk kez kullandığını, --------yılında markayı ve ambalajını tescil ettirdiğini,

ekli listede yer alan birçok tescilli markası bulunduğunu, davalıların davacıya ait --------- markası ile iltibas yaratacak şekilde ---------- ve----------markalı ürünleri üretip sattıklarını, davalı ...'nin ürünlerin üreticisi, davalı ---- satıcı, davalı ------------- ihracatçı, davalı ...-------------- ise markaların sahibi olduğunu, davalılara ait ürünlerin --------- alan adlı internet sitesinde yer aldığı,

bu ürünlerin ambalajlarında davacının tescilli markalarının ambalaj, şekil, renk ve yazı karakterini kötü niyetli taklit etmek suretiyle müvekkile ait marka haklarına tecavüz ve haksız rekabette bulundukları, davalının kullandığı ------------markasının marka olarak benzer olmadığını, fakat sunum ve ambalajla kötü niyetli olarak benzerlikten faydalanılmak istendiğinden bahisle, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, ürünlere el konulmasına, imhasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle kararın ----------- çapında yayın yapan bir gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ------------ yılından bu yana faaliyet gösterdiği alanda birçok ürünün tanıtımını ve geliştirilmesini sağlayarak kısa zamanda bir kalite sembolü haline geldiğini----- markasını haiz ürünlerin---- yılında Karaman'da kurulan ----- gıda alanındaki yatırımı olan ------------ tesislerinde üretildiğini, davacı ---------- yatırımlarında ----yılları arasında iş ortağı olan ---- yılında hisselerini satarak aynı sektörlerde çalışmalarını sürdürmek amacıyla --- tesisini kurduğunu, müvekkilinin aralarında --------- ülkelerinin de olduğu yaklaşık 80 ülkede distribütör dağıtım ağı bulunduğunu,

müvekkilinin ----- yılında aralarında hiçbir anlaşmazlık olmadan davacı şirketten ayrıldığını ve yine aynı sektörde çalışmaya devam ettiğini, müvekkili markalarından ----------tarihli, ----tescil numarası ile, -------- markasının ---- tarili --tescil numarası ile -.sınıfta tescilli olduğunu, müvekkilinin markası ile davacı markasının görsel, işitsel ve fonetik olarak tamamen farklı olduğunu, davacının dayanak gösterdiği ------------markası ile müvekkiline ait -------- markasının birbirinden farklı birçok ibareden oluştuğunu ve uyuşmazlık konusu markaların görsellerinin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini, taraf markalarının yanı sıra,

ürün ambalajlarının da birbirinden farklı olduğunu, piyasada yaygın olarak kullanılan bir ambalaj şekli üzerinde hak iddia edilemeyeceğini, uyuşmazlığa konu markaların ortalama tüketiciler tarafından karıştırılmalarının mümkün olmadığını, bahsi edilen kek, çikolata, bisküvi gibi ürünlerine kalıp teknolojisi tekniği ile üretildiğini ve kalıp teklonoljisinde kaynaklanan bir takım teknik zorunluluklar bulunduğunu, bu tür bir ürünler için aynı renk ve kombinasyonda, ürün görselinin kullanılmasının artık harcı alem hale geldiğini, böyle bir kullanımın kimsenin tekeline bırakılamayacağını, dolayısıyla da haksız rekabetten söz edilemeyeceğini,

davacı markasının tanınmış marka statüsünde olmadığını, aksi ihtimalde dahi haksız rekabet koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; davalının----- tescil nolu-------- tescil nolu------ markalı ürünlerin ambalaj tasarımlarının davacıya ait ---------- markalı ürünlerin tescilli ambalajları ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğu iddiasıyla açılan marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davasıdır.

Taraflara ait marka ve tasarım tescil kayıtları dosya içine getirtilmiş, incelendiğinde, ---------- numaralı ---------" markasını -. sınıfta, --- numaralı ------ markasının da -. sınıfta davalı ... ----------. adına tescilli oldukları, ---- numaralı-------- markasının -. sınıfta, ------ numaralı ----------markasının ------. sınıflarda,----numaralı -------markasının - sınıfta, ---- numaralı ---------- markasının -. sınıfta, ---- numaralı ---- markasının ----. sınıflarda, - numaralı ---------- markasının ---- sınıflarda,------ numaralı -------- markasının ----. sınıflarda, ---- numaralı --------- markasının ----. sınıflarda,

------numaralı ----- markasının -. sınıfta, - numaralı -----------markasının -. sınıfta, ----numaralı ---- markasının -sınıfta, --- numaralı ----------- markasının -. sınıfta, ---- numaralı ------ markasının - sınıfta, -numaralı ---------markasının - Sınıfta, ----- numaralı-------markasının --. sınıfta, ----- numaralı "--- markasının - sınıflarda, --------numaral-----" markasının - sınıfta, ---- numaralı ----markasının -. sınıfta---- numaralı ------- markasının -sınıfta, ---- numaralı "------ markasının -. sınıfta, --- numaralı ---- markasının -. sınıfta davacı adına tescilli oldukları tespit edilmiştir.

Davalı --------- adına ---- numaralı ve --------- numaralı çoklu ambalaj tasarımlarının mevcut olduğu,------ numaralı çoklu ambalaj tasarımının ---- numaralı olanların ----- tarihli YİDK kararı ile iptal edildiği tespit edilmiştir.

Davanın çözümü teknik bilgi gerektirdiğinden davacının dosyaya sunduğu davalı tarafa ait ambalajlı ürünler ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, dosyamız içerisine alınan ------- tarihli bilirkişi raporunda; -------- alan adının ----- ---- ait olduğu, 17/09/2015 tarihinde oluşturulduğu, davalının --------markasının yazı olarak tescillendiği, ancak görsellerde yer alan kullanımının davacının tescilli ambalaj markaları ile benzer olduğu, davacının marka haklarına tecavüz teşkil ettiğine dair görüş bildirilmiştir.

Yine dosyamız içerisine alınan -----tarihli bilirkişi raporunda; davalılardan ------------- adına tescilli------markasının düz yazı olarak ve farklı renkte tescillendiği, fakat görsellerde yer aldığı gibi davacıya ait ----- markasına benzer şekilde kırmızı renkte harflere beyaz kenarlık eklemek suretiyle kullanmasının iki ürün arasında iltibas yaratacak derecede benzerliğe sebep olduğu, davacının -------- numaralı markası ile karıştırılma ihtimali bulunduğu, yine dosyada bulunan davalıya ait ambalaj tasarımlarının davalı adına tescilli ----- numaralı çoklu endüstriyel tasarıma uygun olduğu, hükümsüz kılınana kadar kullanılmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceğine ilişkin tespit ve görüşlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Yine dosyamız içerisine alınan 1-- tarihli bilirkişi raporunda; davalının ---------- nolu markasının --------- şeklinde tescilli olmasına rağmen, ilgili markanın fiili olarak kırmızı harflerle kullanıldığı, önceki raporda belirttikleri gibi bu durumun davacının marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu, davalıların daha sonra kullanımlarını değiştirmelerinin bu sonucu değiştirmeyeceği, davalıların ambalaj kullanımlarının haksız rekabet de teşkil ettiği yönünde değerlendirme ve tespitlerde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Marka hakkına tecavüz konusu, dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 556 sayılı KHK'nin 9. ve 61. maddelerinde düzenlenmiştir. KHK'nin 61/1-b. maddesine göre, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek marka hakkına tecavüz fiilidir. Yine 556 sayılı KHK'nin 9/1-b. maddesinde ise, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal ve/veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal ve /veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından, işaret ile tescilli marka arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil, karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasının marka sahibi tarafından önlenmesi talep edilebilir. Karıştırılma ihtimalinde ölçü olarak ortalama tüketici dikkate alınır.

Bu yasal düzenlemelere göre somut olaya bakıldığında, davacının ----------esas unsurlu pek çok markasının ağırlıklı olarak ----sınıfta tescilli olduğu, bu markaların bazılarının ambalaj desenini de içerdiği, davalılardan ------ şirketine ait ---- markalı -. sınıf kapsamındaki ürünlerin ambalajlarının davacının ambalaj markaları ile karıştırılmaya yol açacak derecede benzer olduğu, davalıların herhangi bir zorunluluk bulunmamasına rağmen davacının ürün ambalajı gibi siyah ambalaj tercih ettikleri, benzer ürün görsellerine ambalajda benzer şekilde yer verdikleri, davalı ...

Invenstment şirketi adına tescilli ------markasının ---------ibaresi büyük harfle yazılarak ön plana çıkartılacak şekilde kullanıldığı ve ----- markasının da tescilli olduğu şekilden farklı olarak kırmızı renkli harflerle yazıldığı, davalı markalarının davacının özellikle --numaralı -------- markasına benzer şekilde ürünler üzerinde kullanıldığının bilirkişi raporları ile tespit edildiği, her ne kadar davalı ...

Invenstment şirketi adına tescilli -------- numaralı çoklu ambalaj tasarımının - ve - numaralı tasarımlarına uygun olarak kullanıldıkları belirlenmişse de, bu tasarımların --------- tarihli YİDK kararı ile iptal edildikleri, bu nedenle davalıların kullanımlarının yasal dayanağının bulunmadığı, eylemlerinin davacının marka haklarına tecavüz oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Haksız rekabetin tespiti talebiyle yapılan incelemede ise, haksız rekabet hallerinde Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinin uygulanması gerektiği düzenlenmiş olup, ayrıca TTK'nun 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır.

Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmenin yattığı, bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılmasının haksız rekabetin en önemli örneklerinden biri olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle davalıların davacıya ait ambalaj markaları ile karıştırılmaya yol açacak derecede benzer ürün ambalajlarını kullanmalarının aynı zamanda haksız rekabette teşkil ettiği anlaşılmış ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.