İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/313 K.2020/132

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/313 Esas

KARAR NO: 2020/132

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 09/05/2018

KARAR TARİHİ: 22/09/2020

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

TALEP

Davacı vekili ---------Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili ------ firması için, --------- adıyla, satın aldığı evden memnun kalmayan alıcıların satın aldıkları evi belli koşullar dahilinde iade etmeleri ya da farklı bir ev ile değiştirme yapabilmeleri ile ilgili proje oluşturduğunu, bu fikrin telif hakkını almak için ------- aracılığıyla ------------- fikrin tescili için başvuruda bulunduğunu ve ------ tarihinde tescil işleminin yapıldığını,

davacı firma tarafından ----------- olarak piyasaya tanıtılan konutların ----- tanıtımlarda kullanılan ------- isimli projenin davacının projesi ile aynı olduğunu, davacı tarafından davalıya -----Noterliğinin -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek durumun ihtar edildiğini, davalının da --------------Noterliğinin ------------yevmiye numaralı belgesi ile cevap verdiğini, davacıya ait eserin yayınlama, çoğaltma ve iletim hakkının ihlal edildiğini, davacının eserini kullanarak davalının yapmış olduğu konut satışlarından haksız olarak elde edilen kazancın iadesine, telif hakkının ihlali nedeniyle uğranılan maddi zararlar için,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ------ maddi tazminatın, müvekkilinin manevi haklarının ihlali nedeniyle oluşan zararlar için ------- manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ve talep etmiştir.

----Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ------- sayılı karar ile uyuşmazlığın ------ kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı --------- vekilleri cevap dilekçesinde özetle; davacı yana ait olan ----------- ismen benzerlik taşımaları nedeniyle iltibas oluştuğunu düşünmenin son derece yanlış olacağını, halihazırda inşaat işiyle meşgul olan bir şirketin, reklam sloganında -------------kelimelerini kullanmasının son derece olağan olduğunu, müvekkilinin yapılan satıştan herhangi bir kazanç elde etmediğini, tüm bu sebeplerle, sair cevap verme ve delil sunma hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan işbu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davalının -------- isimli gayrimenkul projesinin tanıtımında kullanılan konut iade modeli projesinin davacı tarafından --------------tescil ettirilen konut iade projesi ile aynı olduğu ve davacının eserden kaynaklanan haklarına tecavüz edildiği iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davacı vekiline konut satışlarından elde edilen gelirin kendisine verilmesine ilişkin talebini açıklaması için kesin süre verilmesine rağmen bu konuda dilekçe sunmamış, cevaba cevap dilekçesinde taleplerinin TBK'nun 530. maddesine dayandığını beyan etmiştir.

Davacıya ait eser tescil belgesi ------ istenilmiş, incelendiğinde, ------- isimli eserin, eser sahibi olduğunu beyan eden -- adına, kendi beyanıyla ---- kayıt-tescil tarihi ve--------------------ismi ile ilim ve edebiyat eseri olarak tescil edildiği anlaşılmış, başvuru evrakı ve bir adet ------ Mahkememize gönderilmiştir.

Davanın çözümü teknik bilgi gerektirdiğinden, tarafların delilleri toplandıktan sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Fikri Mülkiyet Uzmanı bilirkişi --------- Y.

Mimar bilirkişi -------, Pazarlama ve İşletme Yönetimi Uzmanı bilirkişi ------- oluşan bilirkişi heyeti --- tarihli raporlarında özetle; davacı tarafından -----------------nezdinde tescil ettirilen ------- isimli yöntemin ----- kapsamında eser niteliğini haiz olmadığını, davalının reklamlarında kullandığı---------- olarak açıklanan yöntemin konut alan tüketicilere bu konutu iade edip parasını alma hakkı tanıdığını, davacı yönteminde ise tüketiciye yönelik iki imkanın tanındığı,

buna göre tüketicinin parasını alma veya konutunu değiştirme hakkına sahip olduğunu, davacı yönteminin klasik anlamda hukuk sisteminde var olan ve 6502 Sayılı Kanunda da tüketici lehine öngörülen ----------hakkına bir kısım eklemeler yaparak (aldığı konutu başka konutla değiştirme hakkı gibi) ortaya konulan bir pazarlama stratejisi olduğunu, bu tür strateji veya yöntemlerin FSEK kapsamında eser niteliğini haiz olmadığını, dolayısıyla davalı eylemi sebebiyle davalının FSEK'ten kaynaklı herhangi bir mali hakkının ihlal edilmediğini beyan etmişlerdir.

FSEK'nun 1/B maddesinde eser, "sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri" olarak tanımlanmıştır. FSEK'nun koruma altına aldığı hakların ihlal edilmesi nedeniyle bu ihlalin önlenmesi, durdurulması ve oluşan maddi ve manevi zararın tazminin talep edilebilmesi için öncelikle ortada bir eserin mevcut olması gerekir.

Alınan bilirkişi raporu ve toplanan delillerle, davacı tarafından----------- tescil ettirilen------ isimli pazarlama taktiğinin davacının hususiyetini taşımadığı, satın aldığı evden memnun kalmayan alıcılara konutu iade etme veya başka bir konutla değiştirebilmesi için imkan tanıyan bir yöntem olduğu, alım satımlarda bu yöntemin herkes tarafından kullanılabilen, hatta 6502 sayılı Tüketiciyi Koruma Kanunu'nda yasal olarak düzenlenmiş bir yöntem olduğu, bu nedenle özgün olmayan bu yöntem üzerinde davacının hak iddia edemeyeceği, bu fikrin ------------ tek taraflı beyanla tescil ettirilmiş olmasının yönteme eser niteliği sağalamayacağı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.