İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/29 K.2022/172

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/29 Esas

KARAR NO: 2022/172

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 06/01/2020

KARAR TARİHİ: 06/12/2022

------ sayılı kesinleşen davasında verilen görevsizlik kararı üzerine dosya Mahkememize tevzi olmakla ; davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan ----eser ve lisans hakkı sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarının------, davalı tarafından lisanssız kullanımı nedeniyle tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

İSTEM / Davacı vekili ----- dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davacının --------- sahibi olduğunu, davalı şirkette ---- üzerinden yapılan delil tespiti ile davalı şirkete ait bilgisayarlarda davacıya ait ------------ olarak kullanıldığının tespit edildiğini, bu yazılıma dair fatura ibraz edilemediğini, arabuluculuk şartının yerine getirildiğini ve anlaşma sağlanamadığı,

yazılımın bedelinin ---- fiyat aralığında olduğunu, davalının yazılımın tüm modüllerini kullanacak durumda olduğunu, buna göre yazılımın değerinin ----- olduğunu, ancak davalının ---- satın almak isteyeceği dikkate alınarak yalnızca ------ değeri kadar tazminat talep ettiklerini, davalı tarafından davacıya gönderilen uzlaştırma formunda mutabık kalınan--------- için ------- bedelinin ---- bedelinin ---olduğunu, buna göre toplam bedelin ---olduğunu, yazılımın ---- olduğunu, ------ sunulduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik-------- bedeli üzerinden -----------tazminat talep ettiklerini belirterek,

bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik ----- maddi tazminata hükmedilmesi, zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği ---- itibaren hesaplanmak üzere tazminat talebi üzerinden işleyecek ticari reeskont faizinin de davalı şirketçe ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

---- sayılı kararı ile yetkili mahkemenin ------ Fikri ve Sınai Hukuk Mahkeme'leri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilere dosya Mahkememize gönderilmiştir.

DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili davalı ---------faaliyeti gösterdiğini, davacı------ ------- sahibi olduğu -------- olduğunu, dava konusu ----- davalı şirketçe kullanılmasını gerektirecek bir iş kolu bulunmadığını, müvekkili şirketin internet sitesi, sosyal medya hesapları, yapılan işlerini gösteren kanallar incelendiği takdirde bu hususun görüleceğini,----- tarihinde, müvekkili şirketin iş yerinde gerçekleştirilen yerinde inceleme işleminde, ----üzerinde inceleme yapıldığını ve ------------ ---- olarak kullanıldığının tespit edildiğini,

müvekkili şirket yetkilisi ------ adresli---- kayıtlı olmadığını, bu ---- şahsa ait olduğunu, şahsın şirket çalışanı olmadığını, bu şahsın bir eser sözleşmesine bağlı olarak şirketin arızalı ------ ------ şirkette bulunduğunu belirtilmesine karşın, bu hususun yerinde inceleme tutanağına geçirilmediğini ve kendilerine------ şeklinde beyanda bulunulduğunu ve yerinde inceleme tutanağına şerh düşülmesine izin verilmediğini, ------- sahibi olan ------ davalı şirket ile tek bağlantısının ------- için tamir ve kalibrasyon hizmeti sağlamaktan ibaret olduğunu,----- tamiratı için uyuşmazlığa konu yazılıma ihtiyaç olmadığını,

----yerinde inceleme işlemi sırasında, -----olduğunu belirten----- dikkate alınmaksızın, davacı şirket tarafından müvekkil şirkete husumet yöneltildiğini, bu durumun kötüniyetli ve haksız kazanç sağlamak amacıyla yapıldığını, müvekkil firmanın işyerinde yapılan tespitte kullandığı ---- hiçbirinde davacı şirkete ait ------ tespit edilmediğini, müvekkilinin çalışanı olmayan ve sadece eser sözleşmesi kapsamında o an müvekkilinin işyerinde ---- şahsın dizüstü bilgisayarında ------- bulunmasının, müvekkilinin hukuken sorumluluğunda olamayacağını,

davacı şirketin ----tahtında davalı tarafından ---- kullanılıp kullanılmadığına ilişkin delil tespiti talebinde bulunduğunu, ----tarihinde yerinde incelemenin gerçekleştiğini ve ---- bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, müvekkili işyerinde delil tespiti incelemesinin ---------tespit edildiğinin belirtilmesine karşın daha sonra düzenlenen bilirkişi raporunda, ------ ----- olarak yazıldığını, bilirkişi raporunda dava konusu program ile yapılmış----- varmış gibi rapor düzenlendiğini, oysa dosya isimlerinden anlaşılacağı üzere, ------ dışındaki diğer tüm dosyaların -----yüklenmesi ile otomatik olarak bilgisayara inen dosyalar olduğunu,

davacının tazminat ve sair taleplerinin ----- aykırı ve son derece fahiş olduğunu, haksız kazanç elde etmek amacı güttüğünü, müvekkil şirketin veya ona iş hukuku anlamında bağlı olarak çalışan hiçbir çalışanının müvekkili şirkete ait -------- işlediğine, çoğalttığına, çoğaltılmış nüshaları yaydığına, temsil ettiğine, bunun yanı sıra işaret, ses veya görüntü nakline yarayan herhangi bir araçla ilettiğine dair hiçbir tespitin bulunmadığını, bir eser sözleşmesi kapsamında tamir işini gerçekleştiren ------- tespitin yapıldığı gün işyerinde bulunması sebebiyle, müvekkiline karşı ------ anlamında tazminat sorumluluğu yükletilemeyeceğini,

davacının, ----- yazılımın rayiç bedelinin üç katı üzerinden tazminat talep edilmesinin anlaşılır olmadığını, ------- uyarınca, gerçekleşen uzlaştırma müzakereleri sırasında taraflarca veya avukatlarınca yapılan beyan ve ikrarların, uzlaşmanın sağlanamaması hâlinde geçerli olmadığını, uzlaşma konusuyla ilgili olarak açılmış veya daha sonra açılacak davalarda taraflar aleyhine delil olarak kullanılamayacağını, uzlaştırma müzakereleri esnasında anlaşmazlık konusunda beyan edilen hususların, taraflarca ve avukatlarınca hiçbir şekilde açıklanamayacağını, tazminat miktarının reddinin gerektiğini,

davacının tazminata konu ettiği -----yazılımın davacı şirketin sahip olduğu en pahalı yazılımlardan birisi olduğunu, olaydan haksız kazanç sağlanmaya çalışıldığını, güncel uygulamada tazminat hesaplamalarının davacının talep ettiği şekilde gerçekleşmediğini, davaya konu tespit işleminin ---- gerçekleşmesine karşın, davacının dava dilekçesindeki tazminat tutarının ----- rayiç bedeli üzerinden talep edildiğini,-------taraflar arasında ihlalin gerçekleştiği iddia edilen dönemde bir sözleşme olsaydı istenebilecek bedelin üç katının talep edilebileceğini, davacı tarafın kötüniyetli şekilde,

ihlalin gerçekleştiği dönem için değil daha yüksek bir tazminat tutarı çıkması amacıyla güncel rayiç bedel üzerinden tazminat talebinde bulunduğunu, uygulamada telif bedelinin belirlenmesinde hak sahibinin diğer müşteriler ile yapmış olduğu sözleşmeler ve geçmiş satış faturalarından yararlanıldığını, hak sahibinin daha önce böyle bir sözleşme yapmamış olması durumunda, rayiç bedel üzerinden tazminat hesaplandığını, programın kiralama --- varsa kiralama fiyatı üzerinden tazminat hesabı yapılmasının gerektiğini, yazılımın, tespit edilen sürümünün ihlalin tespit edildiği tarihteki fiyatı üzerinden tazminat hesaplanması gerektiğini,

keyfi olarak belirlenen yazılımın son sürümü üzerinden tazminat talep edilemeyeceğini, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddinin gerektiğini belirterek, davacının taleplerinin ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE / Dava, davacının eser sahibi olduğu -------- davalı tarafça izinsiz kullanıldığı iddiasıyla --------- uyarınca açılan, ----- izin alınmadan çoğaltılması ve kullanılması nedeniyle telif hakkıyla ilgili tazminat davasıdır.

Mahkememizin ----- dosyası dosya içine alınmış, incelendiğinde.

Bilişim Uzmanı ---- tarafından hazırlanan ------ tarihli bilirkişi raporunda; tespil isteyen yanın delil tespili için bahsi geçen karşı taraf ------- adresinde bulunan işyerinin/ofislerinin açık ve faaliyette olduğu, karşı tarafın faaliyette ve açık olan------ inceleme esnasında toplamda ----- olduğu, tüm bulunan------ tespit isteyen yanın dilediği şekilde yapılan incelemeler sonucunda -----çalışır durumda olduğu, tespite konu olan------ tarihinde kurulduğu, programın kurulu ve çalışır durumda olduğu,

bu program formatında yapılmış olan ----- çalışmaların bulunduğu ----- aktif edildiği,--------- ilgili karşı tarafça herhangi bir ------ yerinde inceleme tutanağında ise iş yerinde bulunan ------ olarak kullanıldığının tespit edildiğini yazıldığı anlaşılmıştır.

Dinlenen davacı tanığı ---------davacı şirkette lisans denetim müdürü olarak çalıştığını, davaya konu olan ve davacı şirkete ait yazılımların lisanssız olarak bilgisayarlara indirildiğinde kurulum aşamasında ileri butonuyla bir kaç basamak gidildikten sonra en son basamakta yazılımın lisanssız kullanılması halinde yazılım sahibine sinyal gideceğinin açıklanmasına rağmen, lisanssız kullanıcıların bu -------------- indirdiklerini, indirilen lisanssız yazılımlarla ilgili taraflarına sinyal uyarası geldiğini, davalının kullanımını da bu şekilde tespit ettiklerini, kendisinin durumu avukatlara bildirerek yönlendirme yaptığını, diğer işlemlerin avukatlar tarafından yerine getirildiğini beyan etmiştir.

------ sayılı dosyası dosya içine getirtilmiş, incelendiğinde; davalı şirket yetkilisi ----hakkında davacı şirketin şikayeti üzerine ----- kullanılması nedeniyle kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda sanıkların cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın------ tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava konusu --------- gerektirdiğinden Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış;-----tarafından hazırlanan ---- tarihli bilirkişi raporunda; dosya kapsamında yer alan ---- yer alan tespitler üzerinde yapılan incelemede; ----- kurulu olduğu, ---- durumda olduğu,------ edildiği, yazılımla oluşturulan ----- olduğu, tespit edilen --------- durumda olduğu, --------------- aktif edildiği, -----yetkilileri tarafından lisans belgesi sunulmadığının tespit edildiği, ---- neticesinde; ---- olduğu, ---- olduğu, ---- tarihi olan ------ olduğunun tespit edildiği, davacının dava konusu------- hak sahibi olduğu,

---- göre toplam yazılım bedeli ---- olduğunun tespit edildiği, davacının ----- maddesi kapsamında mali haklarından çoğaltma hakkının ihlal edildiğinin tespit edildiği, pasif husumet yönünden takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olmak üzere, davalının --------uyarınca gerçekleşen hak ihlalinden dolayı sorumluluğuna gidilebileceği sonuç ve kanaatlerine ulaşıldığına dair görüş bildirmişlerdir.

Her ne kadar davacı vekili davalının ----- kullandığını, her biri için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiğini belirterek bilirkişi raporunda yapılan rayiç bedel hesaplamasına itiraz etmişse de, dava dilekçesinde yalnızca davalının kullanabileceği modüller için tazminat talep ettiklerini belirterek ----modülü için ---- üç katı kadar tazminat talep ettiğinden, -----hesaplama yapılması talebi kabul edilmemiştir.

Davacı tarafça davaya konu edilen ---- rayiç bedelinin tespitine yarayacak şekilde dosyaya fatura sunulmamış, ------farklı versiyonları için faturalar sunulmuş, bilirkişiler tarafından bu faturalar dikkate alınarak ortalama hesaplama yapıldığı ve davalı tarafça yapılan hesaplamaya ilişkin bilirkişi raporuna itiraz edilmediği, yalnızca yazılımın yer aldığı ------- davalı şirkete ait olmadığı yönünde itirazda bulunulduğundan yeniden bilirkişi raporu alınmamıştır.

Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, ----- --------- bulunduğu, ----hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, davalının iş yerinde bulunan bir adet -----yazılımının ---------- olarak kullanıldığının tespit edildiği, -------- tarihinde yüklenmiş olduğunu tespit edildiği, her ne kadar davalı tarafça bu ------kişiye ait olduğu, eser sözleşmesi kapsamında günü birlik olarak davalı şirkete geldiği, şirket çalışanı olmadığı savunulmuşsa da, bilgisayarın kimlik bilgilerinde---------- de yer verildiği,

yapılan ceza yargılaması sonucunda davalı şirket yetkilisinin izinsiz yazılım kullanması nedeniyle cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle kesinleşen mahkumiyet kararı kesin delil teşkil etmese de kuvvetli delil niteliğinde olduğu, davalı şirketin iş yerinde iş amacıyla kullanılan bilgisayarda yüklü olan lisanssız yazılım nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, böylece davalı şirket tarafından, davacıya ait eserden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan ------- bulunması,

bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun davalı şirket çalışanı olmayan kişiye ait olduğu yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden ----- uyarınca davalının doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı,

davacının, sorumluluğu bulunan davalıdan, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan ---- uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, dava konusu yazılımın rayiç bedelinin ---- toplam yazılım bedelinin ---- olduğunun bilirkişiler tarafından tespit edildiği, bu hesaplamanın davacı tarafça dosyaya sunulan ---- farklı versiyonlarına ilişkin faturaların ortalamasına göre hesaplandığı, davacının dava dilekçesinde ---- ---- hesaplanmasını talep ettiği, buna göre taleple bağlı kalınarak yapılan hesaplamada rayiç bedelin ---- olduğunun tespit edildiği, ----- olduğu,

davacı tarafın toplam --- talep ettiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,

Davaya konu ----- davalı tarafça izinsiz olarak kullanılması sebebiyle----üzerinden---- ilgili davacının talebiyle bağlı kalınarak ve ---- olarak kabul edilerek hesaplanan------ rayiç bedelin FSEK 68.maddesi uyarınca ----- maddi tazminatın delil tespitinin gerçekleştiği ----- tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,

Alınması gereken 13.014,61 TL harçtan peşin alınan 6.127,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.887,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı vekiline kabul edilen kısım üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 29.578,42 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davalı vekiline reddedilen kısım üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 26.241,58 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

Davacı tarafından yatırılan 6.127,41 TL peşin harç ve 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 6.181,81 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan 3.895,50 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.895,50 TL yargılama giderinin ve ayrıca Mahkememiz 2018/292 değişik iş dosyasında yapılan 778,00 TL yargılama giderinin toplamı 4.673,50 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre, (%53) 2.477,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%47) 2.196,50 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/12/2022