İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/229 K.2024/263

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/229 Esas

KARAR NO:2024/263

DAVA

Patent (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 30/12/2021

KARAR TARİHİ: 22/10/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ------------- numaralı fatura ile sabit kılındığı üzere.

2 adet patentli -------markalı ürünü satın aldığını, Bu satış aşamasında ve öncesinde ------ beri piyasada satılmakta olan sistem ile ilgilenen davalılar arasında geçen mail-telefon iletişimlerinde Müvekkilinin kendi buluşu olan ürüne ilişkin piyasa araştırmalarında ------ aynı sistem ve fonksiyonlara sahip bir ürünü piyasaya sürme amaçlı tanıtımlar yaptığı bilgisine ulaştıklarını, ---- tarihinde--------sayfasına kendilerinin tanıtımını yaptıkları güvenlik sistemi ile hakları müvekkile ait olan güvenlik sisteminin çalışma prensibinin aynı olduğunu,

------ bilgiler ile kopyalandığını ve buna son verilmesini talep ettikleri bir mesaj yolladıklarını ancak sağlıklı bir yanıt alamadıklarını, müvekkiline ait buluşun muhtelif yayınlarda ayın konusu ------ olarak lanse edildiğini ve yine aynı sayfada bu buluşu kullanana firmalara da yer verildiğini ve böylece müvekkilinin buluşunun tanıtıldığını buna ilişkin belgelerin dilekçe ekinde paylaşıldığını, müvekkilinin 2014’te ürünü tescil etmesiyle birlikte ürünü üretmeye başladığını ve piyasaya dağıtımını patent başvurusu olan 2016 yılından önce başlattığını, Dolayısıyla davalıların ürünü yeni bir buluş olarak tescil etme şartını taşımadığını,

----- sayılı dosyasında yetki verilen bilirkişi ile müvekkil şirketin vekilinin --------------tespit amaçlı gittiğini ancak davalıların ürünü göstermek istemediğini, bilirkişiye karşı gerek vücut dili gerekse müdahaleler ile tespitin yapılmasının engellendiğini ve bu durumun kamera kayıtları ile sabit olduğunu, Bu duruma ilişkin tutanak tutulduğunu ve tespit raporunda da değinildiğini, Bu raporun ve tespitin HMK 400. ve 401. madde uyarınca uygun delil niteliği taşıdığını, 6769 sayılı sınai haklar kanunu 85 ve 141. madde uyarınca davalıların müvekkil buluşunu taklit ettiklerinin ortada olduğunu,

Fuarda tespit yapılmasına engel olunmuş olsa da davalıların adres ve ticari pazarlarında haksız rekabet oluşturarak 3. kişilere sattığı makine üzerinde de ivedilik ile tespit yapılmasını talep ettiklerinii, dilekçede paylaştıkları görülmüş olan ihtarnamelere ilişkin olarak ise kendiler tarafından davalılara yönelik tecavüzün durdurulması talepli ihtarnameleri ile buna cevap niteliği taşıyan davalılar ait cevabı ihtarnamenin olduğunu, Söz konusu cevap ihtarnamesinde bahsi geçen iki sistemin farklı olduğunu destekleyecek bir emare ortaya koyamadıklarını,

buluşa ait tanıtım filmlerinin dahi aynı olduğunu ve buluşun kopyalanmış hali olup davalıların müvekkiline ait emek ve fikrini izinsiz bir şekilde taklit ettiğini, müvekkilinin ürüne ilişkin buluş ve patent hakkına ---- başvuru numaralı faydalı model belgesi ve yine ---- kayıt ile sahip olduğunu----- evrak tarihli başvuru ile incelemeli patent başvurusuna dönüştürüldüğünü,

Davalıların ------ müvekkillerine ait patentli ürününü başka bir makine üzerine ekleyerek o makinaya patent alındığını --------- müvekkil adına kayıtlı bir buluşa rağmen aynı sistem ile çalışan bir ürüne patent vermiş olması olası olmadığından buluşun makinadan ayrıldığını, davalıların başvurularını ------ olduğunu belirtmesine rağmen bu tarihin dahi müvekkillerinin tescilinden 2 yıl sonrasına ait olduğunu ve başvurunun ne şekilde yapıldığını kestirememekte olduklarını beyan etmişler ve tüm bu nedenlere dayanarak, müvekkiline ait ------- kayıtlı;

insanlar tarafından çalıştırılan tehlikeli aksamı işleyen makinelerde çalışma esnasında oluşabilecek acil durumu algılayarak iş kazalarını önleyen veya hafifleten buluşuna; davalılar tarafından haksız ve izinsiz olarak taklit ve başka bir makina içerisine monte ederek haksız tescilini sağlayan ve devamında tescilli makinalardan ayrı olarak üretimi ve satışını yapmak suretiyle tecavüzlerini öncelikli olarak ivedilik ile tespitine, müvekkilinin SMK.

145. madde delaletiyle SMK85. madde uyarınca korunan haklarına davalılarca yapılan tecavüz nedeniyle (a) (b) (c) (ç) ile 86/1 uyarınca ürününü 3. kişilere verilmesi, SMK 141. madde uyarınca müvekkil buluşuna yapılan tecavüzün ivedilik ile önlenmesi için patentli ürününün kısmen veya tamamen üretiminin ve satışının durdurulması kullanımının önlenmesi, ürününü serbest bölge ile gümrük alanlarına sokulmaması, 3. kişilere satımını önlenmesi.

İthal edilmemesi, ticari amaçla elde bulundurulmaması, bunu ürünle ilgili 3. kişilerle satış veya fikri sınai mülkiyet haklarının devredilmemesi sözleşme yapmama teklif vermeme taklit edilen ve bu şekilde tespit edilen ürünlere el konulması bu cihaz ve makineler üzerinde müvekkiline mülkiyet hakkının tanınması tecavüzün devamını önlemek üzere öncelikle İhtiyati tedbir kararı olmak üzere tedbirler alınmasını, bu kararın ------ bildirilmesini, buluşa ilişkin tecavüzün önlenmesi ve masrafları karşı tarafa ait olmak üzere tecavüzün önlenmesi için gerekli ve muhtelif birçok durumun yapılması (ürünlerin imhası,

markaların silinmesi vb.) ile müvekkilinin ürününün ticari itibarını kaybetmesi, davacıların ürünü değersizleştirmesi (kendi buluşları gibi lanse edilmesi) nedeniyle müvekkil buluşu ve markasının gördüğü maddi ve inandırıcılık anlamındaki zararı ile masrafları karşı tarafa yükletilmek üzere zararın tespiti ile davalılar ----------adına yapılan ve ----bildirimi ve yayını yapılan tescilin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmişlerdir.

DAVAYA CEVAP

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili -------distribütörlüğünü yaptığı ve ---- işbu dava kapsamındaki mesnetsiz ihlal iddialarına konu ettiği ---- kullanılan algılama sistemi, diğer davalı ----- geliştirilmiş bir teknolojinin ürünü olduğunu, söz konusu teknoloji, iki kısımdan oluştuğunu, birinci kısım, tehlikeli bir durumun (örneğin bir parmağın testere bıçağına yaklaşmasının) tespit edildiği algılama sistemi, ikinci kısım ise tehlikeli durum tespit edildikten sonra kesici aletin hızla tezgâhın altına indirildiği bir indirme sistemi olarak tanımlanabildiğini,

diğer davalılar---------- geliştirilen bu patentli güvenlik sistemi, sektör için devrim niteliğinde bir keşif olup dairesel testerelerde güvenlik konusunu tamamen yeni bir şekilde tanımlandığını, bu bakımdan diğer davalı------------dünyanın en güvenli makinelerinden biri haline getirmek ve panel kaynağındaki kazaları önlemek için bugüne kadar üzerinde çalışılmış olan algılama sistemlerini başka bir boyuta taşıdığını, nitekim günümüzde gelişen teknoloji sayesinde sıklıkla kendini güncelleyen kapsamlı güvenlik donanımlarına rağmen;

kayar tablalı testere, hala marangozluk atölyelerinde yaralama riski en yüksek makinelerden biri olduğunu, --------- tam da teori ile pratik arasındaki bu uyuşmazlığa karşı koyma gayesi içinde, hâlihazırda mevcut olan testere durdurmalı güvenlik sistemini yeni bir teknoloji ile geliştirme yoluna gittiklerini, bu kapsamda, operatörün yerleşik çalışma biçiminde değişiklik gerektirmeksizin tehlikeyi erken tespit ederek geri dönüşü olmayan yaralanmaların önlenmesini sağlamak, diğer davalıların birincil hedefi olduğunu, bu doğrultuda çalışmaları hızlandıran diğer davalılar,

geliştirdikleri dava konusu ------------ tehlike bölgesinden hasarsız olarak indirilmesi ve tehlike anı geçtikten sonra bıçağın derhal hazır hale getirilmesi hedeflerine ulaşmış bulunduğuğnu, diğer davalılar --------- tarafından geliştirilen bu teknoloji sayesinde, tehlike bölgesinde bir nesne olduğunda, algılama sistemi bu nesneyi temassız olarak algılamakta ve sistem uygun şekilde kullanıldığında geri dönüşü olmayan yaralanmalar güvenli bir şekilde önlenebildiğini, ilgili algılama sistemi,----numaralı patent ile koruma altına alınmış olup,----- sayılı bir paralel patent başvurusuna sahip olduğunu,

bu patent ailesinin rüçhan tarihi ise ---- dayandığını cevap dilekçelerini tekrarla,------ hükümsüzlüğü İle ilgili iddiaları yönünden müvekkil ----- husumet düşmediğinden, hükümsüzlük davasının tefrik edilmesine ve sonrasında pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle müvekkili ---- yönünden reddine, İşbu davaya dayanak gösterilen ------- sayılı patentin henüz başvuru aşamasında bulunduğu, yani henüz patent kararı verilip verilmeyeceği belli olmadığı,

sürecin çok başında olunduğu dikkate alınarak amir hüküm niteliğinde bulunan SMK md. 141/4 uyarınca, işbu dağada karar verilmeyeceğinden davanın patent başvurusuna dayanan 'kısmınm tefrik edilmesine.

Tefrik edilen "patent başvurusuna tecavüz edildiği" iddiasındaki davanın mevsimsiz açılmış olması nedeniyle usulden reddine, (a) no,'lu bentte yer alan talebin bu aşamada Sayın Mahkemece yerinde görülmemesi halinde, -----sayılı patent başvurusu sürecinin ----nezdinde devam ettiği nazara alınarak nihai sürecin işbu dava bakımından bekletici mesele yapılmasına, ----- başta davasını somutlaştırma yükümlülüğü olmak üzere dava dilekçesindeki usulü eksiklikleri tamamlaması için kendisine emir ve süre verilmesine, numaralı bentte belirtilen konu yerine getirildikten sonra, tarafımıza savunma hakkımızın kullanımı için uygun bir süre verilmesine,

Faydalı modelin haksız olarak tescil edilmiş olması ve --------- tarafından kötü niyetli olarak, ticari bir gelir elde amacıyla bu hakkın kötüye kullanılması nedeniyle, mahkemece öncelikle karşı davadaki hükümsüzlük ve ihtiyati tedbir taleplerimiz üzermde inceleme yapılmasını, Haksız surette ve usule ve esasa aykırı açılmış olan işbu davanın tümüyle reddi ile yargılama ve vekâlet ücretinin ----- üzerinde bırakılmasına,

karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle, ----kurulan müvekkili ---- kompozit malzeme işleme alanında önde gelen makine mühendisliği ve teknoloji şirketlerinden birisi olup, ------ makineden oluşan bir model yelpazesine sahip olduğunu, genel merkezinde ----fazla çalışan ve dünya çapında yüzlerce çalışanı ile müvekkili şirket, dünyanın her yerindeki ahşap işçileri akıllı çözümler bulmak için çalışmakta, bu kapsamda dünya çapında ----- satış ve servis merkezi ile hizmet verdiğini, ---- geliştirilerek piyasaya sunulan ---- makine ile müvekkilin bağlı olduğu -------- şirketi,

araştırma ve geliştirmeye verdiği büyük önem ile sektörde öncü hale geldiğini, müvekkili, zanaatkarlığın geleceği için uzun yıllardır dünyanın her yerindeki ağaç işçilerini de desteklemekte, çeşitli ulusal ve uluslararası genç marangoz yarışmalarının organizatörü ve eğitim kurumlarının sponsoru olarak,

sektörün geleceğine her anlamda yatırım yapmaya devam ettiğini,---- işbu dava kapsamındaki mesnetsiz ihlal iddialarına konu ettiği müvekkili şirkete ait -----ürününde kullanılan algılama sistemi, müvekkili ile ---------- geliştirilmiş bir teknolojinin ürünü olduğunu, söz konusu teknoloji, iki kısımdan oluştuğğunu, birinci kısım, tehlikeli bir (durumun (örneğin bir parmağın testere bıçağına yaklaşmasının) tespit edildiği algılama sistemi, ikinci kısım ise tehlikeli durum tespit edildikten sonra kesici aletin hızla tezgâhin altına indirildiği bir indirme sistemi olarak tanımlanabildiğini,

müvekkili ----------- geliştirilen bu patentli güvenlik sistemi, sektör için devrim niteliğinde bir keşif olup dairesel testerelerde güvenlik konusunu tamamen yeni bir şekilde tanımlandığını, bu bakımdan müvekkili şirket, panel testereyi dünyanın en güvenli makinelerinden biri haline getirmek ve panel kaynağındaki kazaları önlemek için bugüne kadar üzerinde çalışılmış olan algılama sistemlerini başka bir boyuta taşıdığını, markalı ürünün satılmış ve çalışma sisteminin paylaşılmış olduğunu, müvekkili -----söz konusu ürün ile aynı mantık, işleyiş,

sistem ve özelliklere sahip bir ürünü piyasaya sunmak üzere tanıtımlarda bulunduğu bilgisine ulaşıldığını, bu hususta-----mesaj gönderildiğini, bu mesaja “lakayt bir ifade ile başlayan bir yanıt verildiğini, ---- tanıtımlarının yapılacağına dair duyumlar alındığını ve bunun üzerine -----------nezdinde delil tespiti talebinde bulunulduğunu mesnetsizce iddia edildiğini, davacı yersiz ve anlamsız beyanlarda bulunmuş olup, davaya dayanak gösterilen--------- sayılı patentin henüz başvuru aşamasında bulunduğu, yani henüz patent kararı verilip verilmeyeceği belli olmadığı,

üstelik dava ikame edildikten sonra tarifnamesi ve istemleri üzerinde değişiklik talebinde bulunulduğu, sürecin çok başında olunduğu dikkate alınarak amir hüküm niteliğinde bulunan SMK md. 141/4 uyarınca, işbu davada karar verilmeyeceğinden davanın patent başvurusuna dayanan kısmının tefrik edilmesine.

Tefrik edilen “patent başvurusuna tecavüz edildiği” iddiasındaki davanın mevsimsiz açılmış olması nedeniyle usulden reddine, ----sayılı patent başvurusu sürecinin---- nezdinde devam ettiği nazara alınarak nihai sürecin işbu dava bakımından bekletici mesele yapılmasına, ------başta davasını somutlaştırma yükümlülüğü olmak üzere dava dilekçesindeki usulü eksiklikleri tamamlaması için kendisine emir ve süre verilmesine, Faydalı modelin haksız olarak tescil edilmiş olması ve ------- kötü niyetli olarak,

ticari bir gelir elde amacıyla bu hakkın kötüye kullanılması nedeniyle, mahkemece öncelikle karşı davadaki hükümsüzlük taleplerimiz üzerinde inceleme yapılmasını, haksız surette ve usule ve esasa aykırı açılmış olan işbu davanın tümüyle reddi ile yargılama ve vekâlet ücretinin ----- üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.Davalı--------- dilekçesinde özetle;

davada hem aktif dava ehliyeti hem de pasif dava ehliyeti “yokluğu bulunduğunu, Her şeyden önce, dava ------ adına açıldığını, ancak davacının tecavüz iddialarına dayanak teşkil ettiği faydalı model ve patent başvurusu -------- adına olduğunu, dolaysıyla sicilde hak sahibi olarak gözükmeyen, sicilde gözüken hak sahibi ile arasında dava açmaya yetkili olduğunu gösterir herhangi bir hukuki ilişki hakkında beyanda bulunmamış davalının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı gayet şüpheli bir durumda olduğunu, davanın tecavüz talepleri bakımından da pasif husumet yokluğu mevcut olduğunu,

davalı tarafından iddia edilen fiillerin hiçbiri ile müvekkili ------------herhangi bir bağlantı olmadığını, davalı ------- tarafından satışının yapıldığı ileri sürülen, ---- isimli ürün olduğunu, müvekkili diğer davalı ---- tanımadığını, müvekkili ------ tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen herhangi bir fiile ne bir dahiliyeti ne de ---- faaliyetleri hakkında en ufak bilgisi vardır, bu kapsamda tecavüz davası bakımından müvekkili ------pasif dava ehliyetinin bulunmadığını,

davanın öncelikle tecavüz talepleri bakımından tefrik edilerek pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle müvekkili ---- yönünden tefrik edilen davanın ikle reddi gerektiğini, bir diğer yandan diğer davah ------- için de hükümsüzlük talepleri bakımından pasif husumet yokluğu bulunduğunu, bu anlamda son derece önemli olan hususa öncelik verilmeli, tecavüz ve hükümsüzlük talepleri bakımından tarafların farklı olması nedeniyle bir arada görülmesi mümkün olmayan bu iki talep tefrik edilerek,tefrik edilen tecavüz talepleri hakkındaki davanın müvekkil ----- pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini,

davacının tecavüz iddialarının temeli olarak gösterilmiş olan ------- numaralı faydalı modele karşı, işbu dosyada karşı dava olarak hükümsüzlük davası açılmış olup söz konusu dava hakkında karar verilmeden herhangi bir şekilde tecavüz kararına dayanak olarak gösterilmesi mümkün olmadığını, ----------- patent başvurusu bakımından da incelemeli patente dönüştürülmesi talebi gerçekleştirilmiş olup incelemeli patent tescili henüz sonuçlanmadığını, hatta aksine yenilik ve buluş basamağı kriterlerini taşımadığı yönünde düzenlenmiş olan olumsuz inceleme raporu ile patentlenemeyeceği yönünde güçlü kanaat oluşturduğunu,

davacının tecavüz taleplerinin de herhangi bir hukuki dayanağı olmadığı ve dahi bu anlamda bir karar verilmesinin bu aşamada hukuk tekniği bakımından mümkün olmadığı aşikar olduğunu beyanla gerek tecavüz gerekse de hükümsüzlük talepleri bakımından tarafların ayrı ayrı pasif dava ehliyetleri bulunmadığı için tecavüz ve hükümsüzlük taleplerinin tefrik edilmesine,

tefrik edilen tecavüz taleplerini içeren dava bakımından da müvekkil ---- pasif dava ehliyeti bulunmaması ile müvekkil ----yönünden reddine, davacının tecavüz taleplerinin herhangi bir şekilde müvekkil -----------yöneltilmesinin mümkün olmamasi, söz konusu fiiller, bu fillerin sonuçları ve müvekkil arasında herhangi bir ilişkisinin bulunmaması nedeniyle de müvekkile haksız ve kötü niyetli olarak yöneltilmiş olan tecavüz taleplerinin her halükarda reddine, ve dahi esastan da reddine, davacının tecavüz taleplerine dayanak olarak gösterdiği faydalı modele karşı hükümsüzlük davası açılmış olduğundan,

hükümsüzlük kararlarının geçmiş etkili olduğu hususu da dikkate alınarak, öncelikle faydalı modele karşı olan hükümsüzlük taleplerini incelenmesine, davacının tecavüz taleplerine dayanak olarak gösterdiği patent başvurusunun patent belgesi verilmesi ile sonuçlanmayacağı yönünde güçlü bir karine olması, hal böyle iken SMK'da belirtilen koşulları karşılamıyor olması,

bu nedenle de SMK 141/4 uyarınca bu davada karar verilemeyecek olması nedeniyle bu patent başvurusunun dayanak gösterildiği talepler bakımından davanın reddine, bu talebin yerinde görülmemesi halinde her halükarda---------nezdinde devam eden başvuru işlemlerine ilişkin sürecin tamamlanmasının bu patent başvurusunun dayanak gösterildiği talepler bakımından bekletici mesele yapılmasına,

davacının tazminat taleplerini somutlaştırmamış, uğramış olduğunu iddia ettiği zararı ortaya koymamış ve bu zarar ile haksız olduğunu iddia ettiği fiiller arasındaki ilişkiyi ispat etmemiş olması nedeniyle tazminata ilişkin tüm taleplerinin reddine, davacının hükümsüzlük taleplerini herhangi bir şekilde hukuki ya da bilimsel temele oturtmamış olması, hangi patentin hükümsüzlük kılınması istendiğinin belli olmaması ve hukuken ileri sürülmüş olması gereken herhangi bir hükümsüzlük sebebinin ileri sürülmemiş olması nedeniyle, afaki ve sınırı çizilmemiş hükümsüzlük taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVADA TALEP

Karşı davada davacı-----vekili dilekçesinde özetle; -------- tarafından hâlihazırda olumsuz inceleme raporu verilmiş bir patent başvurusuna ve tescil edilebilirlik şartlarını taşımayan bir faydalı modele dayanarak müvekkile açtığı haksız tecavüz davası ile ihlal edildiği iddia edilen faydalı modelin hükümsüz kılınması talebine ilişkin işbu karşı davamız arasında HMK m. 132'de aranan “bağlantı”nın var olduğunu,

davada verilecek karar kesinleşinceye kadar ---- modelin üçüncü kişilere devrinin ve rakiplerinin ticari faaliyetini haksız yere engellemek kastıyla tescil edilen bu faydalı modelin müvekkile ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin tedbiren engellenmesine karar verilmesini, ---------- faydalı model, yenilik kriterinden yoksun olduğu gibi;

esasen teknikte uzman kişinin uygulayabileceği yeterlilik ve açıklıkta da olmadığından hükümsüz kılınmaya mahküm olduğunu, ------ tarafından herhangi bir yenilik araştırması yapılmaması ve araştırma raporu hazırlanmaması seçeneğinden faydalanmak isteyen ----- huzurdaki hükümsüzlük karşı davasına konu faydalı modeli tescil ettirerek sektörde kendi patent tescillerine dayanarak ürünlerini üreten şirketlere karşı ileri sürmeye ve haksız kazanç elde etmeye çalışma yoluna gittiğini, bu bakımdan davacı yan, tescil edilebilirliği bulunmayan ve hukuka aykırı olan bu hakları müvekkile karşı ileri sürmesi durumunda,

müvekkil açısından telafisi son derece zor kar ve itibar kayıplarına yol açabileceğini, ------- sayılı faydalı modelin geçerliliği tartışmalı hale gelmiştir. Karşı davamızın kabulü halinde faydalı model baştan itibaren hükümsüz kılınacağından, tescilli ve koruma kapsamı belirli bir faydalı model korumasından da bahsetmek mümkün olmadığından, asıl dava olan tecavüz davasının konusu da ortadan kalkacaktır.

Bu kapsamda zaten otomatik bir tescil ile araştırma yapılmaksızın tescil edilen faydalı modelin geçerliliğinin de tartışmalı hale geldiği dikkate alındığında, tedbir taleplerimizin kabulü gerektiği aşikâr olup 551 Sayılı KHK m. 165 kapsamındaki şartları havi olmayan ------modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, faydalı modelin haksız olarak tescil edilmiş olması ve davacı - karşı davalı tarafından kötü niyetli olarak, ticari bir gelir elde etme amacıyla bu hakkın kötüye kullanılması nedeniyle, mahkemece öncelikle karşı davadaki hükümsüzlük ve ihtiyati tedbir taleplerimiz üzerinde inceleme yapılmasına,

yargılama ve vekâlet ücretinin davacı-karşı davalı yan üzerinde bırakılmasına, söz konusu, hükümsüz ve haksız tescil edilen---- nedeniyle tazminat davası açma hakkımızın saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı davada davacı-------------dilekçesinde özetle; davaya konu faydalı model için --------- tarafından herhangi bir yenilik araştırması yapılmamış ve araştırma raporu hazırlanmadığını, dolayısıyla, basit bir analiz yapıldığında dahi kolaylıkla görüleceği üzere, anılan faydalı model, başvuru süreci içerisinde herhangi bir kritere göre değerlendirilmeksizin tescil edilmiş olup tekniğe bir katkısı bulunmadığını,------ sayılı faydalı model yenilik vasfını haiz olmadığı için hükümsüz kılınması gerektiğini, davaya konu faydalı modelin “yenilik” vasfını haiz olduğunun kabul edilebilmesi için buna konu olan buluşun,

başvuru tarihi olan ---- tarihinden önce dünyanm hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerektiğini,--------- doküman karşısında yeni olmadığını, ------------ teknikte hâlihazırda mevcut olan bir tertibat içerdiğinden patent tescili elde edemeyeceğini bildiği ve bu nedenle araştırma konusu yapılmasına engel olmak istediği için incelenmeden tescil edilen faydalı model başvurusu yapma yoluna giderek haksız surette elde ettiği bu faydalı model tescilini müvekkiline veya üçüncü kişilere karşı ileri sürmesi halinde ki asıl dava bakımından ileri sürdüğü dikkate alındığında,

bu talebin kabulü halinde tescilli patent sahibi müvekkil açısından geri döndürülemez zararların doğması kaçınılmaz olduğunu beyanla 551 Sayılı KHK m. 165 kapsamındaki şartları havi olmayan -------- faydalı modelin tümden hükümsüzlüğne ve sicilden terkinine, faydalı modelin haksız olarak tescil edilmiş olması ve davacı - karşı davalı tarafından kötü niyetli olarak, ticari bir gelir elde etme amacıyla bu hakkın kötüye kullanılması nedeniyle, yargılama ve vekâlet ücretinin davacı-karşı davalı yan üzerinde bırakılmasına,

söz konusu, hükümsüz ve haksız tescil edilen----- faydalı model nedeniyle tazminat davası açma hakkımızın saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın asıl davada;----- makinenin davacı adına tescilli---------faydalı model belgesi ve-------------numaralı patentin koruma kapsamında kalıp kalmadığı, bu makinelerin davalılar tarafından üretilip üretilmediği, bu şekilde davacının faydalı modelden ve patentten kaynaklanan haklarına tecavüz edilip edilmediği, davacının maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat tutarlarının ne kadar olduğu,

davalılar ----------- nezdinde tescil başvurusu yapılan ----- patentin hükümsüz kılınıp kılınamayacağı, davalı ---- patent hükümsüzlüğü davasında pasif dava ehliyetinin davalı ------patente ve faydalı modele tecavüz davasında pasif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davacının patent hakkına tecavüz davasının mevsimsiz dava olup olmadığı noktasında; ----- tarafından açılan karşı davada ise; davacı-karşı davalı adına tescilli ---- tescil numaralı faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, sanayiye uygulanıp uygulanamayacağı, bu nedenle hükümsüzlüğüne karar verilip verilemeyeceği noktasında;----- açtığı karşı davada;

davacı-karşı davalı adına tescilli ---- tescil numaralı faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, sanayiye uygulanıp uygulanamayacağı, bu nedenle hükümsüzlüğüne karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Dosyaya ------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- numaralı faydalı modelin ----- numaralı makineler için bir acil durum iş güvenliği sistemi ve yönetimi buluş başlıklı faydalı modelin----tarihinde davacı adına tescil edildiği bildirilmiştir.Ticaret sicil kaydı ile davacı şirketin ----- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce makine mühendisi ---- patent uzmanı ----- oluşan bilirkişi heyetinden alınan --- tarihli bilirkişi raporunda; davacının------ yönünden koruma kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi için makinanın açılması, elektrik-elektronik devre şemasının incelenmesi, makinanın durdurulmasını sağlayan bir rölenin var olup olmadığı, ----------istenilen düzeyde kapasite miktarını ayarlamayı sağlayan kapasite ayar düğmesi (5) vb. içeren kapasitif algılama tertibatına sahip olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, davacıya ait patentin ana istemleri yönünden koruma kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi için makinanın açılması,

elektrik-elektronik devre şemasının, üzerindeki işlemcinin detaylı incelenmesi, kapasitif değer ölçme ve algılama verilerinin uygun bir teknik alt yapı ile belirlenmesi gerektiği, yapılan 03.02.2022 tarihli incelemede makinanın açılması, elektrik-elektronik devre şemasının incelenmesi söz konusu olmadığından ve yine elektrik-elektronik devre şemasının, üzerindeki işlemcinin detaylı incelenmesi, kapasitif değer ölçme ve algılama verilerinin belirlenmesi için uygun teknik altyapının bulunmadığı, Makinanın açılması, elektrik elektronik devre şemasının temin edilmesi,

heyete elektrik elektronik mühendisi ve bilgisayar mühendisinin iştiraki ve makinenin incelenmesi için uygun teknik altyapının hazırlanması için taraflara talimat verilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı tarafından davalılar aleyhine -----------sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunulduğu, Mahkemece yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle patent uzmanı bilirkişiden alınan ----tarihli raporda; ------- standında yapılan inceleme sonucunda; kendisini firma yetkilisi olarak tanıtan kişilerin, tespit mahallinde görülen makinanın kontrol paneli üstünde inceleme yapmaya izin vermemeleri nedeniyle tespitin yarım kaldığı ve söz konusu süreç ile ilgili olarak tutanak tutulduğu, tespit mahallinde görülen makine üstünde güvenlik mekanizmasının var olduğu,

ancak söz konusu güvenlik mekanizmasının çalışma prensibinin tespit edilemediği, söz konusu nedenler ile tespit mahallinde görülen makinenin;-----nolu "Acil durumlarda iş güvenliği sağlayan kapasitif elektirik algılama tertibatı” buluş başlıklı faydalı model --------- “Makineler için bir acil durum iş güvenliği sistemi ve yöntemi” buluş başlıklı faydalı model belgesinin koruma kapsamında olup olmadığının tespit edilemediği belirtilmiştir.

Tarafların beyan ve itirazları ve dosyada mevcut deliller dikkate alınarak karşı davacıların hükümsüzlük ve asıl davacı tarafın faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti talepleri yönünden patent-faydalı model uzmanı, 1 makine mühendisi, 1 elektrik-elektronik mühendisi üyeden oluşan heyet raporunda özetle.

Dava konusu ---- no.lu faydalı modelin tüm istemleri itibariyle yenilik vasfına sahip olmadığı ve bu anlamda mülga 551 s. KHK 165/a koşullarının gerçekleştiği, Sayın Mahkemece bu görüşün benimsenmesi durumunda hükümsüzlüğün geçmişe yönelik etkisi sebebiyle faydalı modelden kaynaklanan bir haktan söz edilemeyecek olsa da,

mevcut dosya kapsamındaki veriler doğrultusunda------faydalı modelin koruma kapsamında kalan bir ürün olmadığına dair görüş bildirmişlerdir.Mahkememizce ----yazı cevabında ------ nolu patent yönünden 3. İnceleme raporuna göre değerlendirilmiş ve patentlenebilirlik kriterlerine sahip olmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 92, 144/1-b ve 144. Maddeleri gereği

GEREKÇE

Asıl dava, faydalı model haklarına tecavüzün tespiti ve önlenmesi, Karşı dava, davalı adına tescilli ---- faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır.

Asıl davada davacı taraf, adına tescilli -----numaralı faydalı modele konu ürünün iltibas oluşturacak benzeri olan ----- isimli makinenin davalılar tarafından imal edilmek suretiyle satıldığını, bu şekilde faydalı modelden kaynaklı haklarını ihlal ettiğini ve bu eylem ile haksız rekabet oluşturduğunu beyan ederek tecavüzün tespiti ile önlenmesini talep ve dava etmiş, karşı davada davalı-karşı davacılar -----davacı-karşı davalı adına tescilli ---- numaralı faydalı model tescilinin SMK'nın 144/1-b ve 92. Maddeleri gereği yenilik ve ayırt edicilik unsuru bulunmadığından bahisle faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

SMK'nın 144. Maddesinde faydalı modelin hükümsüzlük halleri düzenlenmiş, bu maddeye göre "Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:

a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa.

b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa" faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir. Yine SMK'nın 141. Maddesinde faydalı modelden kaynaklı haklara tecavüz oluşturan haller belirtilmiş, bu fillerin gerçekleşmesi halinde faydalı modele tecavüz oluşturacağı, tecavüzün sabit olması halinde SMK'nın 149. Maddesine göre tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar düzenlenmiş, yine SMK'nın 150 ve 151.

Maddesinde hak sahibinin oluşan zararlarının tazmini talep edebileceği belirlenmiştir. Bu hükümler çerçevesinde tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini, men'ini ve ref'ini talep edebileceği, oluşan zararları kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabileceği, yine manevi zararı dolaysıyla SMK'nın 149. Maddesi gereği talepte bulunabileceği düzenlenmiştir. Haksız rekabet ise Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır. Haksız rekabetten söz edebilmek için kusur, zarar, illiyet bağı unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Yine haksız rekabeti düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 57. maddesinin hükmünün temeli kişilik haklarına tecavüzü düzenleyen Türk Medeni Kanununun 24. maddesine dayanır.

Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmek yatar., Bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılması haksız rekabetin en önemli örneklerinden biridir.Tarafların talepleri dikkate alındığında karşı davada davacı-karşı davalı tarafın davalı-karşı davacı faydalı modelden kaynaklı hakkını ihlal ettiğinden bahsetmek için asıl dava davacısının korunabilir bir geçerli faydalı modelinin olması gerektiği, faydalı modelin hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği durumda ve SMK'nın 144.

Maddesine göre aydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve Faydalı modelin ya da faydalı model başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır hükmü gereği baştan itibaren korumanın kalkacağı değerlendirilerek öncelikle hükümsüzlük talebi yönünden değerlendirme yapılmış ve karşı davadaki talepler değerlendirilmiştir. ---- kayıtlarıincelendiğinde;

dava konusu hükümsüzlüğü talep ve dava edilen ------- başvuru tarihli faydalı modelin konusu buluşun fabrika, atölye, şantiye vb. işyerlerinde kullanılan testere, pres makinesi gibi tehlikeli makinelere uygulanabilen, insana veya canlıya belirli bir mesafeden duyarlı olabilen, insan veya canlı tehlikeli olacak mesafeye yakınlaştığı anda ve ya temas ettiği anda çalışmakta olan testere, pres makinesi vb. sistemin durmasını sağlayıp, acil durumlarda iş ve işçi güvenliğini sağlayan kapasitif algılama tertibatı ile ilgilidir.

Toplam şan faydalı modelin .lu istemi buluşun en geniş kapsamıyla tanımlandığı ana istem .lu istemler ise bu ana isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerdir.

Dava konusu faydalı modelin ana istemi olan ----istem olduğu, hem ana istem hem de alt istemler yönünden yapılan değerlendirmeleri içerir bilirkişi raporunda değerlendirmelerde, dava konusu faydalı modelin açıklık kriteri bakımından yapılan değerlendirmede açıklık koşullarını sağladığı ancak deliller içinden-------- tarihinde patentinin alındığı ve kamuya açıklandığı bu patent ile davacı adına tescilli faydalı modelin ana istemi ve alt istemleri kıyaslandığında hem ana istem yönünden hem de alt istemler yönünden davacı-karşı davalı adına tescilli faydalı modelin yenilik unsuru içermediği tespit edilmiş,

bu tespitin öncelikle kamuya açıklanmış bir patent tescilinin kıyaslanmak suretiyle belirlendiği dikkate alındığında raporun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu kabul edilmiş ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilerek karşı davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Bu karar sonrası davalı-karşı davacı tarafın faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz talepleri ve haksız rekabet yönünden asıl dava değerlendirilmiş, ---------faydalı modelin koruma kapsamında olması halinde faydalı modelden kaynaklı tecavüzün haksız rekabetin oluşacağı, SMK'nın 145 ve 139.

Maddesine göre faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve faydalı model veya faydalı model başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır hükmü gereği baştan itibaren korumanın kalkacağı değerlendirilerek az yukarıda ifade edildiği üzere birleşen davanın kabulü ile davacının faydalı model hakkı üzerindeki korumanın tescil edildiği tarihten itibaren ortadan kalkacağı kabul edildiğinde davalı tarafça üretilen ----- isimli makinenin davacının gaydalı modelden kaynaklı haklarını ihlal ettiğinden söz edilemeyeceği,

yine bu makine üretimi ve satışının haksız rekabet de oluşturmayacağı kabul edilmiş ve asıl davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.