İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/237 K.2024/674

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilmiş 25/08/2012 tarihli

sözleşmenin davalı şirket ile ... A.Ş. (...) arasında 30/07/2012

tarihinde yapılan 2012/44991 ihale kayıt numaralı işi konu alan sözleşme kapsamında

hazırlandığını, bu sözleşme ile davacının alt yüklenici sıfatı ile yapım işlerinde kullanılacak

galvanizli demir direkler, civatalar, koruma iletkenleri, izolatörler, hırdavatlar ve ikaz

kürelerini öngörülen iş programın dahilinde tedarik etmeyi ve sözleşme bedeli ile bu bedele

dahil olan giderlere alt yükleniciye ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının

sözleşmeye aykırı tutumu nedeniyle davacının alt yüklenici şirketlerin edimlerinin ifasının

gecikmesine yol açarak ve maddi zarara uğramasına neden olduğunu belirterek sözleşmenin

ihlali sebebiyle şimdilik 300.000-TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının

...’dan doğmuş ve alacaklarına teminatlı ya da teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep

etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın sözleşmenin 12. maddesindeki yükümlülüğünü getirmediğini, davalı şirkete iş programı sunmaksızın çalışmanın başlatıldığını, sözleşme gereğince 3 gün içerisinde iş programı sunulmadığından kendilerinin iş programını örtülü olarak karşı tarafça benimsendiğini, davalı şirketin gecikmede kusurunun bulunmadığını ve bunun davacı tarafından ispatının gerektiğini, ayrıca sunulan gayri resmi belgelerle maddi zararın da ispatlanamadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

BOZMA

Mahkememizden verilen 30/05/2018 tarih ve 2014/... Esas 2018/... sayılı kararı ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin03/03/2021 tarih ve 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin03/03/2021 tarih ve 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde; ''Taraflar arasında enerji hattı yenileme işini konu alan 25.08.2012 tarihli taşeronluk sözleşmesi bulunduğu anlaşılmaktadır. Yanlar arasındaki uyuşmazlık, işin gecikmesinde hangi tarafın kusurlu olduğu ve zarar miktarına ilişkindir. Tüm dosya kapsamına göre işin tesliminde yaşanılan gecikmeden davalı yüklenicinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda gecikme nedeni ile yapılan ilave maliyetler yönünden yapılan incelemeler ve değerlendirmeler denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde, davacı tarafından iddia edilen ilave masraf kalemleri belirlenerek, tarafların bunlara ilişkin tüm delilleri taplanıp, her bir kalem yönünden davalının bilirkişi raporlarına karşı yapmış olduğu itirazları da karşılar şekilde ve gerekirse keşif yapılmak sureti ile önceki bilirkişiler dışında yeniden seçilecek bilirkişi heyeti aracılığı ile yapılacak incemeyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna uygun yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kararın kaldırılarak dosyanın gereği için mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi'' şeklinde karar verilmiştir.

DELİLLER

1-Bilirkişi rapora ve ek raporu

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16.09.2022 tarihli raporda özetle;

Davacının uğradığını iddia ettiği zararlara ilişkin dava dosyasındaki mübrez tablolar ve

hesaplamalar incelenmiş olup, kullanılan personel, ekipman ve iş makinelerinin sayıları

uygundur. Ancak, davacı, bunların çalışma sürelerini, yapılan iş ile uyumlu tespit

etmediğinden davacının belirlediği zarar miktarı kadri maruf değildir. Çünkü, davalı şirketin

malzemeleri geç getirmesinden kaynaklanan gecikme 3 (üç) ay değil sadece bir aydır. Bu

nedenle raporun yukarısında davacı şirketin zararı yeniden belirlenmiştir. Üst montaj malzemeleri boşaltma zararı 10.400,00-TL , İş makinası zararları 40.900,00-TL, Saha kiralama zararı 5.250,00-TL, Saha güvenlik zararı 13.000,00-TL ,Alt montajda üst montajcı çalıştırılması zararı 16.000,00-TL, Yönetim giderleri zararları 35.843,33 TL , Üst montaj işleri ekipleri iş zararları 46.080,00-TL , ... İş programına uymaması 14.558,33 TL ,Toplam zarar 182.031,66 TL. Davacı ... San. Ltd. Şti., uğradığı

zarara karşılık davalı ... Ltd. Şti.’den 182.031,66

TL’sını %9 yıllık yasal faizi ile birlikte talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Tarafımızdan 5 sayfa 3 nüsha olarak hazırlanan iş bu raporu Takdiri Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere Saygı ile arz ederiz.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 21.03.2024

tarihli ek raporda özetle;

Sayın Mahkemenin 07.12.2022 tarihli kararında zarar kalemlerini teker teker açıklanacak

şekilde ve zararın dayanağının hangi belgeye dayandırılarak açıklanması örneğin yönetim

giderinin hangi nedenlerden kaynaklandığını, elektrik faturası, su faturası, güvenlik parası vb

gibi iş makineleri zararının söz konusu iş makinelerin günlük kazancı ve boş kalınan

sürelerinin dört işlem kullanılarak somutlaştırılarak rapor hazırlanması talimatı verilmiştir.

Ancak, davacı şirketin zarar kalemleri, dosyaya ibraz edilen belgelere dayanarak

hesaplanmıştır. Davacı şirket ayrıntılı belge sunmadığından yönetim gideri ve iş

makinelerinin zararının ayrıntılı somut açıklanmasını yapma imkanı bulunamamıştır. Ancak,

dosyadaki belgelere göre davacı şirketin ortalama zararının 182.031,66 TL olduğu ortaya

çıkmıştır. Davacı ... San. Ltd. Şti., uğradığı zarara

karşılık davalı ... Şti.’den 182.031,66 TL’sını %9

yıllık yasal faizi ile birlikte talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Tarafımızdan 3 sayfa 3 nüsha olarak hazırlanan iş bu raporu Takdiri Muhterem Mahkemeye

ait olmak üzere Saygı ile arz ederiz.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize açılan iş bu dava eser sözleşmesinden kaynaklı tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık nedeni ile mahkememizin 2014/... Esas 2018/...

Karar sayılı dosyasından yapılan yargılama neticesinde " Somut olayda; dinlenen tanıklardan ... üst montaj işinin yani direk dikim malzemelerinin Ekim ayının başında davalı şirketçe tamamlanması gerekirken kendilerine 16/11/2012 tarihinde malzemelerin geldiğini, ilk gelen sevkiyatla birlikte bir direk tamamlanabilecek mahiyette olmadığını, çalışılan bölgenin büyük kısmının ekim arazisi olmasına bağlı olarak kış sezonunun çamurlu olduğunu, iş makinalarının çamura saplandığını, üst montaj ekibinin malzeme gelecek zannı ile araziye getirdiğini, ancak malzeme gelmediği için 14 kişilik bir ekip ile alt montajla çalışmak zorunda kaldıklarını,

alt montaj ekibinin çalışma fiyatları ile üst montaj ekibinin çalışma fiyatlarının farklı olduğunu, bunun da şirketi ciddi zararına sebep olduğunu belirtmiştir. Bu tanığın davacı şirketin muhasebecisi olması ve şirketin bütün tedarik işlerine bakması ve davalı ve dava dışı asıl işveren ile yapılan toplantılara katılmış olması nazara alınarak beyanları hükme esas alınmıştır.

Kaldı ki, bu beyanlar yapılan işin kapsam ve mahiyetine nazaran uyumlu olup iddialar ile örtüşmektedir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dinlenen tanıklar ... ile ... da davalı şirketin malzemeleri kararlaştırılan zamandan sonra geç gönderdiğini doğrulamışlardır. Nitekim arazinin şartları gereğince eylül ayında malzemelerin teslim edilmesi zorunlu olup gecikme halinde bütün kış işin yapılamayacağı aşikardır.

Bu nedenle, davacının gecikilen süre boyunca çalıştıracağı işçiler ve kullanacağı iş malzemeleri, ekipmanları ve çalışma süresi boyunca zarara uğrayacağı belirgindir. Ayrıca üst işverenle yapılan program da işe başlanması gereken süreyi doğrulamaktadır. Bu noktadan sonra kendilerine iş programının iletilmediği yönündeki savunma artık dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil edecektir. Malzemelerin teslim edilmesi gereken zaman zarfı halin icabından açıkça anlaşılmaktadır.

Davalı tanıklarının beyanları ise soyut ve dava konusu uyuşmazlığı aydınlatır nitelikte değildir. Tanıklardan ... , ... Enerjinin tel çekim işlerini yapmadığını ve başka şirkete yaptırdığını, ... Mühendisliğin tel çekim işlerini kendilerinin yapmış olduğunu belirtmiş ise de gecikmenin kaynağından ve uyuşmazlığın özünden bahsetmediği görülmektedir. Diğer tanık ... da uyuşmazlığa konu somut bir beyanda bulunmamıştır.

Davalı taraf rapora itirazında, alt yüklenicinin fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağını ileri sürmüş ise de davacının talebi malzemelerin geç tesliminden doğan maddi zarara ilişkin olması nedeniyle bu itiraz yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak; davacının uğradığını iddia ettiği zarara ilişkin tablolar, kullanılan işçi sayısı, çalışma süresi, kararlaştırılan işin kapsam ve mahiyeti, işçilere ödenen ücretler, yine kullanılan ekipmanların, iş makinalarının çalışma süreleri ve ödenen ücretler ile uyumlu ve piyasa şartlarına uygun olduğu, gecikmenin davalının malzemeleri geç teslim etmesinden kaynaklandığı, gecikme nedeniyle kış sezonunun geçmesinin beklendiği ve buna bağlı olarak davacının ekstradan işçi çalıştırmak ve ücret ödemek zorunda kaldığı, fazladan makina çalıştırmak zorunda kaldığı,

dolayısıyla da dava dilekçesi ekinde sunulan zarar kalemlerinin oluşa uygun olduğu kanaatine varılmakla kök raporda belirlenen 546.095,00 TL davacının maddi zararının bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak somut davada taleple bağlı kalınarak aşağıdaki miktara hükmetmek gerekmiştir." gerekçesi ile davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuş davalı vekilinin davasını ıslahı neticesinde ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2021/...

Karar sayılı dosyasından yapılan istinaf incelemesinde "Yanlar arasındaki uyuşmazlık, işin gecikmesinde hangi tarafın kusurlu olduğu ve zarar miktarına ilişkindir. Tüm dosya kapsamına göre işin tesliminde yaşanılan gecikmeden davalı yüklenicinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda gecikme nedeni ile yapılan ilave maliyetler yönünden yapılan incelemeler ve değerlendirmeler denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

O halde, davacı tarafından iddia edilen ilave masraf kalemleri belirlenerek, tarafların bunlara ilişkin tüm delilleri taplanıp, her bir kalem yönünden davalının bilirkişi raporlarına karşı yapmış olduğu itirazları da karşılar şekilde ve gerekirse keşif yapılmak sureti ile önceki bilirkişiler dışında yeniden seçilecek bilirkişi heyeti aracılığı ile yapılacak incemeyle denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna uygun yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kararın kaldırılarak dosyanın gereği için mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile verilen kaldırma kararı sonrasında dosya

yeniden esasa kaydı yapılarak yapılan yargılama neticesinde; dosyadaki dava ve cevap dilekçeleri ile dosyaya sunulan eser sözleşmesi incelendiğinde dava konusu edilen uyuşmazlığın taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı iş sahibinin malzeme ve yer teslimlerini süresinde teslim edip etmediği ve geç teslim nedeni ile davacı yüklenicinin fazladan işçilik ücreti, ekipman kiralaması gibi nedenlerle zarara uğrayıp uğramadığı noktasındadır. ... BAM ...

Hukuk Dairesinin kaldırma kararı doğrultusunda davacı tarafa talep ettiği zararın ispatına ilişkin delillerini sunması için süre verilmiş davacının sunduğu deliller doğrultusunda yeniden bilirkişi heyeti oluşturulmuş bilirkişi heyetinin dosyaya sundukları kök ve ek raporun denetime el verişli olduğu ve tarafların kazanılmış hakları kapsamında kaldığı ve hükme esas alınabileceği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; taraflar arasında eser sözleşmesi kurulduğu ve malzeme ve yer tesliminin belirli bir takvime bağlandığı ve davalı iş sahibinin malzeme tesliminde takvime uymadığı ve malzemeleri geç teslim ettiği dosyadaki sözleşmeden ve ihtarnameler ile tutulan tutanaklardan anlaşılmaktadır.

Zararını ispat yükü üzerinde olan davacı tarafa BAM kaldırma kararı doğrultusunda talep etmiş olduğu zarar kalemlerini somutlaştırması ve belgelerini sunması için süre verilmiş davacı tarafın sunduğu belge ve bilgiler doğrultusunda bilirkişi heyetinden davacının zararı hesaplattırılmıştır.

Bilirkişi raporundaki tespitlere göre davalı iş sahibi şirketin gecikme süresinin bir ay olarak tespit edilmiş, davacı tarafın dosyaya sunduğu çalışma saati tabloları dikkate alınarak yaptırılan hesaplamaya göre davacının dosyaya sunduğu deliller ışığında geç teslimden kaynaklanan zararının 182.031,66 -TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile dava tarihi 21/02/2014 tarihinden itibaren taleple bağlı kalınarak işleyecek ve hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır