İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/99 K.2025/28

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/99 Esas

KARAR NO:2025/28

DAVA

Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 04/06/2021

KARAR TARİHİ: 13/02/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ----- sanatlarından biri olan ---- hayatını idame ettiğini, ------ hem eğitimini sürdürmekte olduğunu ve burada sanatını icra ettiğini, bağlı bulunduğu kurumların yıllık sergilerinde sergilenmesi için çeşitli hattatlardan bedeli karşılığında hat yazıları satın alarak, bezeme ve süslemelerini yaptıktan sonra çerçeveletmekte olduğunu, sergilenen eserlerine, talepler gelmiş olmasına rağmen bugüne kadar satmayı düşünmediğini ve bu talepleri geri çevirdiğini, müvekkilinin de eserlerinin çoğunu oluşturan simetrik desenler de, altın boya hazırlandıktan sonra,

tezhibin yapılacağı kağıdın üzerine silkme yoluyla aktarılır ve her seferinde dörtte biri olmak üzere dört defa kağıda geçirilip tezhip edildiğini, meydana gelen eserleri oluşturmak için Müvekkilinin gece gündüz çalıştığını, ---- Müvekkiline ait 3 eser sergilendiğini, ------- Müvekkil, sergi sonunda söz konusu bu eserleri teslim almak üzere sergi salonuna gittiğini, Müvekkilinin eşi--------- teslim zamanında yurtdışında olması nedeniyle kendisine eşlik edemediğini, Müvekkiline yardım etmesi için birlikte çalıştığı iş arkadaşı davalı --- gönderdiğini,

davalı ------- davacının evinde rutubet sorunundan haberdar olduğundan ve eserleri saklayacak yeri olmadığını bildiğinden, söz konusu 3 eseri kendi evinde diğer sergiye kadar muhafaza edebileceğini, kendi evinde boş bir odası olduğunu söylediğini, davacının eşinin iş arkadaşı olması nedeniyle davalı ---------- güvenerek, bir sonraki sergiye kadar boş odasında muhafaza etmesi için 3 eserini davalıya teslim ettiğini, daha sonra,

----- gerçekleşecek olan sergi için, davacının, eşine davalı ---- arattığını ve bu sergide sergilenecek olan---- getirmesini istediğini, davalı ----- getirdiğini, sergi sonrası, davacının yeni bitirmiş olduğu ------- eserlerini evinde muhafaza etmeye devam edebileceğini söylediğini, önceden muhafaza ettiği ----bir yenisi daha eklenmiş------- eser, evinde muhafaza etmek üzere davalıya bırakıldığını, Müvekkilinin bağlı olduğu her iki kurumunda ----- senesinde sergisi olmadığından,

bu süreçte eserlerin davalı tarafından muhafaza edildiğini ve emin ellerde olduğunu düşündüklerini, ------ hesabına bakarken, daha önce eserlerinden ------ aldığı ----- kendisinin tezhibini yaptığı ---- fotoğraflarını koyduğunu ve bir adedinin ---- bedelle satılmak üzere ilanının verildiğini, ---------- konsinye olarak aldığını ve ayrıca bu eserle birlikte ----- adlı eseri de aldığını, her iki eserinde kendi atölyesinde bulunduğunu söylediğini, davalı ------ müvekkilinin kendisine emaneten verdiği sanat eserleri üzerinde tasarruf yetkisinin ancak müvekkilinin yazılı muvafakatıyla mümkün olacağını,

davacının yazılı muvafakatıyla da satışına izin vermediğini, somut olayda emaneten bırakılan tezhip eserlerin satışına yönelik yazılı muvafakatı bulunmayan Davalı ----- ve mülkiyetin geçmesi için şekil şartının sağlanmadığını açık Kanun hükmü uyarınca bilmesi gereken Davalı --------- iyiniyetli olduklarından söz edilmesinin mümkün olmadığını, zira işbu tezhip eserlerini meydana getiren Müvekkilinin isminin eser meydana geldikten sonra görünecek şekilde yine eserin içinde bulunmadığını,

uzun yıllardır sektörün içinde bulunan ve satış şekil şartı olarak eser sahibinin yazılı muvafakatının bulunması gerektiğini bilen ---- bu eserleri bir şekilde satın alıp sonradan satması yada Davalı ---- aracılık etmesi mülkiyeti naklini sakatlamakla birlikte Müvekkil --- zararına sebebiyet verdiğini, ----- tarafından şikayet üzerine yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen iddianamenin,---- tarafından kabul edildiğini, davalı ----sayılı dosyasında Güveni Kötüye Kullanma suçundan sanık olarak yargılandığını, davalıların müvekkilinin işbu satış işleminden kaynaklı maddi ve manevi zararını karşılamakla mükellef olduklarını,

müvekkilinin eserlerinin zilyetliğini geri kazabilmek adına her iki davalı ile görüştüğünü, herhangi bir olumlu geri dönüş alamadığını, kendi aralarında gerçekleştirdikleri satış işlemi ve sonrasında konsinye olarak bıraktıkları yerden satışa çıkardıkları meblağın Müvekkilin emeğinin bedelini yansıtmazken Müvekkilinin daha önceden sattığı eserlerin emsal satış bedellerine çok uzak olduklarını, bu sebeple malın aynen iadesi mümkün ise aynen iadesi değilse daha önceden Müvekkilinin eserlerinin emsal satış fiyatları üzerinden belirlenecek bedelin iadesi gerektiğini,

dolayısıyla eserin yalnızca sahibi tarafından yazılı muvafakat ile satılabileceğini bilmesi gereken Davalı ---- ve iradesi dışında malın satışını yapan Davalı -------- Müvekkiline ait eserlerin aynen iadesinin mümkün olmaması halinde, tazminat bedelinden sorumlu tutulması gerektiğini, ----- tarafından şikayet üzerine yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen iddianamenin, ---- tarafından kabul edilmiş olup;

davalı ------ dosyasında Güveni Kötüye Kullanma suçundan sanık olarak yargılandıklarını, izah olunan ve resen takdir edilecek nedenlerle fazlaya dair tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ----- adet eserin müvekkilime aynen iadesine, ----- eserin aynen iadenin mümkün olmaması halinde eser bedelleri için değerlerinin tespit edilmesi halinde arttırılmak üzere şimdilik 10.000 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak yasal faiziyle birlikte müvekkilime ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalılardan ----- cevap dilekçesinde özetle, Davacının ------gerekçesi ile davaya konu eserleri saklaması için müvekkiline verdiğini iddia etmekte olduğunu, yine davacının iddiasına göre, ------ adet eseri müvekkiline teslim edildiğini, kendisi de bir tezhip sanatçısı olan ve geçimini bu suretle temin ettiği anlaşılan müştekinin, --------gerekçesi ile eserlerinin müvekkiline teslim ettiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olup somut delillerle ispata muhtaç olduğunu, üstelik, anılan süreler zarfında davacının söz konusu eserlerin akıbetinden habersiz olduğu iddiasının da kabul edilebilir nitelikte olmadığını,

davalının dava konusu eserlerin bedelini ödeyerek satın aldığını, eserlerin bedelinin, müştekinin oğlu ----- hesabına havale edildiğini, bu ödemelere ilişkin banka dekontlarının ------- sayılı dosyasında mevcut olduğunu, son olarak; dava konu eserlerin yapımı, içeriği, değeri, vs. hususlar özel/teknik bilgi ve araştırma gerektiren konular olup, bu hususların bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, huzurdaki haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmil edilmesini talep etmiştir.Diğer davalı---- uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacıya ait ----- tezhip sanatı eserlerinin davacı tarafından davalı ---- muhafaza etmesi için emanet olarak verilip verilmediği, davalı ----eserleri davacıdan satın alıp almadığı, davalı ----bedellerini davacının oğlu ----- ile gönderip göndermediği, bu banka havalelerinin davalı ile davacının eşi----- arasındaki ticari ilişki nedeniyle gönderilen paralar olup olmadığı, davalıların bu eserleri dava dışı kişilere satıp satmadıkları, davacının bu nedenlerle davaya konu eserlerin aynen iadesini veya maddi tazminat talep edip edemeyeceği, eserlerin değerinin ne kadar olduğu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Mahkememizce ------ dosyası celp edilip incelenmiştir.

İlgili dosyada ----- hakkında Güveni Kötüye Kullanma, sanık ----- yönünden suç eşyasının satın alınması suçundan kamu davası açılmış ise de sanığın üzerine atılı suçu işlediği sabit olmadığından CMK 223/2-e maddesi uyarınca BERAATİNE, " dair karar verilmiş, hüküm davacı tarafça istinaf edilmiş, --- ------- sayılı ilamı ile "Katılan vekilinin istinaf başvurusunda ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE, Dosyanın, hükmü veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, Dair, 5271 CMK'nın 286/2-g maddesi gereğince KESİN olarak" karar verildiği görülmüştür .

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

FSEK 4,7, TMK'nın 763. Maddesi,

GEREKÇE

Dava, güzel sanat eserinin devredilememesine karşın teslim edilmemesinden kaynaklı menkul teslimi, bu talep yerinde görülmediği takdirde menkullerin bedelinin ödenmesi talebidir.

Davacı taraf, ---- adet eserin kendisine ait olduğunu, bu eserleri davalı ---koruması için bıraktığını, ancak davalı ----- söz konusu eserleri kendisinden izinsiz olarak satışa çıkardıklarını, bunun üzerine davalı taraflardan eserleri kendisine geri vermesini talep ettiğini, bu talebinin davalılarca reddedildiğini beyan ederek eserlerin kendisine tesliminin sağlanmasını, bu talebi yerinde görülmez ise tabloların bedellerinin ödenmesini talep ve dava etmiş,

davalılar bu tabloların davalı --- tarafından satın alındığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.Bu talepler dikkate alındığında tarafların örtüşen beyanlarına göre dava konusu tabloların dava konusu eserlerin, ------- olduğu sabittir. Yine tarafların örtüşen beyanlarına göre bu eserlerin davacı tarafça meydana getirildiği ve halen davalı --- uhdesinde olduğu hususunda bir ihtilaf söz konusu değildir.

Bu tespitten sonra taraflar arasında çözümlenmesi gereken ihtilafın dava konusu dört adet güzel sanat eserinin davalı tarafça hukuka uygun olarak iktisap edilip edilmediği, geçerli bir devir ile teslim edilip edilmediği hususunun belirlenmesi gerekmektedir.Dosyamız arasına celp edilen ve kesinleşen---------- dinlenen bağımsız ve tarafsız tanık ------ beyanında katılan eşinin maddi durumu sebebiyle zora girdiğini ve bu sebeple bir şeyler sattığını beyan ettiği, sanık tarafından bu celse de sunulan ve mahkememize gösterilen telegram isimli uygulama üzerindeki yazışma kayıtlarında "yengen çerçeve ödemesini sorarsa yapıldı dersin,

---- söylersin ödemesini dönünce yapacam " dediği, sanığın getirtilen garanti bankası hesap dökümlerinde ---- tarihlerinde hesap hareketinin de bulunduğu, diğer delillerin ise mahkememizde kanaat oluşturmaya yeterli olmadığı dikkate alındığında katılanın salt, soyut sanığa emaneten ------ verildiğine dair her türlü şüpheden uzak somut, isnat edilebilir delil elde edilemediği bu hali ile suçun unsurlarının oluştuğu konusunda şüpheye düşüldüğü, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği ---- güveni kötüye kullanma suçundan beraatine karar verildiği,

bu kararın ----- sayılı ilamı istinaf başvurusunun reddine karar verilerek kesinleştiği, yine Mahkememizce dinlenen davacının eşi olan --- beyanlarında davalı ----eserlerin muhafaza edilmesi dolayısıyla verildiği beyan edilmiş ise de eserlerin ------- yıllarında davalı tarafa teslim edildiği yönündeki beyanlar ile garanti bankası hesap dökümlerinde ------- tarihlerinde davalı tarafından davacının oğlu hesabına yapılan ödemeler dikkate alındığında eserlerin bedeli karşılığında davalı ----- devredildiğinin sabit olduğu kabul edilmiş ve yine dava konusu eserlerin çerçeveli eserler olduğu ve menkul mal vasfında bulunduğu,

bu haliyle teslim ile mülkiyetin geçeceği ve eserlerin halen davalı ----- uhdesinde olduğu ve zilyetliğin mülkiyete karine teşkil edeceği ve davacı tarafça davalı tarafa ödünç olarak menkul malların bırakıldığına dair ispat yükünün davacı üzerinde olduğu ve yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı tarafın ödünç ilişkisini ispat edemediği kabul edilmiş ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.