İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/69 K.2024/253

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/69 Esas

KARAR NO:2024/253

DAVA

Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:16/03/2022

KARAR TARİHİ: 17/10/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ---- yılından bu yana ----- en önce gelen eğitim kurumlarından biri olan ve halihazırda eğitim faaliyetlerine devam eden ---- sahibi ve işleteni olduğunu, davalı ------- başlangıç tarihli Lisans Sözleşmesine istinaden ----isim ve tescilli markası altında -----seviyesinde eğitim hizmeti verdiğini, dava dışı ------ davalı arasında akdedildiğini, dava dışı ve sözleşmelere taraf olan -----ise;

müvekkili ------ sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, --- tarafı olan------tarafından işletilen eğitim öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü kampüs ve okullar ile şirkete ait hak-alacaklar ve fikri sınai haklar müvekkili Şirkete devredilmiş olup bu çerçevede ------ Sözleşmesi ile müvekkili ------ devri gerçekleştirildiğini, müvekkili Şirket akdettiği --------- ile de, Müvekkiline ait----------- isim ve tescilli markaları altında, Müvekkili tarafından geliştirilen ve milli eğitim ve özel öğretim kurumları mevzuatı çerçevesinde ------ seviyesinde hizmet veren özel okul işletme sisteminde faaliyet gösterdiğini,

bu kapsamda-------devralınması sonucunda müvekkili şirket, davalı şirket ile imzalanan sözleşmede taraf sıfatını haiz olduğunu, davalı ile akdedilmiş olan ---- başlangıç tarihli Lisans Sözleşmesi’nin 4.1. sayılı bölümü uyarınca işbu Lisans Sözleşmesi ------------ tarihine dek geçerli olmak üzere akdedildiğini, ancak davalı tarafça önce Lisans Sözleşmesine aykırı işlem ve eylemler gerçekleştirilmiş, akabinde ise işbu Lisans ilişkisi haksız olarak süresinden önce feshedildiğini, davalının sözleşmeye aykırı işlem ve eylemleri ile Sözleşmenin haksız feshi sebebiyle,

-----yevmiye numaralı ihtarnamesi davalı tarafa keşide edildiğini beyan ederek davalının --------- tarihli Lisans Sözleşmesi'ne ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na aykırı işlem ve eylemler ile haksız rekabet teşkil eden tüm eylemleri ve şifahen Lisans Söz1emesini haksız olarak feshettiğini bildirmesi neticesinde; söz konusu işlem ve eylemlerin Lisans Sözleşmesi'nin haksız feshini oluşturması nedeniyle haksız fesihten, sözleşmeye aykırılıktan ve haksız rekabetten kaynaklı uygulamaları nedeniyle; sözleşmenin haksız feshi nedeniyle şimdilik 100.000,00-TL lisans bedeli gelir kaybı; haksız rekabet teşkil eden işlem ve eylemleriniz nedeniyle.

Sözleşme'nin 9.10 Maddesi gereğince 10.000,00-TL, ve Sözleşme’nin 24. Maddesi gereğince şimdilik 250.000,00 TL+KDV Cezai Şart tazminatı, kitap ve kıyafet satışlarından doğan ve mahrum kalınacak olan kazanç kaybı nedeniyle şimdilik 100.000,00-TL Kıyafet bedeli gelir kaybı; icari hesap borcunuzdan kaynaklı olarak 1.624.369,04 TL alacak kalemlerinin fesih tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt faizleri ile birlikte karşı taraftan tazmin ve tahsil edilerek müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

ISLAH

22/04/2024 Tarihli ıslah dilekçesinde ise, markanın hükümsüzlüğü ve kullanılmaması nedeniyle iptali ve yeni düzenleme ile eski kullanıcı olarak müvekkili adına tescili yönünde karar verilmesi amacıyla ıslah talebi ile, davanın kabulü ile -----no ile davalı adına tescil edilmiş bulunan --------markasının hükümsüzlüğüne ve markanın sicilden terkini ve eski hak sahibi olarak markanın müvekkili şirket üzerine tesciline karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle, Davalının söz konusu markayı 26/01/2017 tarihli ------ denilen şahsa devretmiş olduğunu, bu hususun noter kayıtları ile sabit olduğunu, Noter onaylı olarak gerçekleştirilen marka devir sözleşmesinden sonra devralan --------söz konusu devri tescil ettirmemesinin davacının sorumluluğunda olmadığını, aslolanın da noter onaylı devrin yapılmış olması olduğunu, zira tescilin kurucu değil açıklayıcı mahiyette olduğunu, tescilden davalının sorumlu olduğunu,

davalıya yöneltilen davanın husumetten reddi ile davanın asıl muhatabı olması gereken ----- kişinin davaya dahili davalı olarak eklenmesi gerektiğini belirterek; müvekkiline karşı yöneltilen davanın REDDİNE, davanın ------- ihbarına yahut dahili davalı olarak davaya dahil edilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmeyerek davacı üzerinde bırakılmasına yahut dahili davalı olması gereken----- yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---- Dilekçesinde Özetle; ---- markanın, --- tarihinde diğer davalı ------ adına tescil edilmiş, aradan 3 yıl geçmeden 26.01.2017 tarihinde kendisine devredildiğini, markanın devrolmasının ardından, yetkilisi olduğu --------------- markasıyla, şirket faaliyet alanlarında birçok işlem ve iş ortaklıkları gerçekleştirilmiş ve buna yönelik sözleşmeler akdedildiğini, Daha sonrasında şirketin, 31.12.2020 tarihinde iflas etmiş olmasıyla, tasfiye işlemlerinin devam ettiğini,

dolayısıyla markanın tescil tarihi ile şirketin iflas tarihi arasında 6 yıl bulunmakta olmakla adı geçen markanın tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde marka sahibi tarafından kullanılmaması ya da kullanımına kesintisiz bir şekilde 5 yıl boyunca ara verilmesi söz konusu olmadığını, bu süreç içerisinde yapılan işlemlerde şirketin ------- markasıyla tanınmış ve şirket unvanı olmasından kaynaklı da kesintisiz kullanıldığını, Markalar arasında karıştırılma ihtimalinin varlığı incelenirken inceleme konusu markaların;

benzerlik derecesi, mal ve hizmetlerin benzerlik derecesi, önceki markanın ayırt edici gücünün, tanınmışlığının derecesi, inceleme konusu mal ve hizmetlerin tüketicilerinden oluşan ortalama tüketici kitlesinin bilinç ve dikkat düzeyi gibi hususlar dikkate alındığını, dolayısıyla yalnızca marka isimlerinin aynı olması ve nice sınıflarından bir tanesinin aynı olması benzerliği göstermeye yeterli olmadığını, Taraflara ait markalar karşılaştırıldığında, markaların ---------- isminden başka hiçbir şekilde benzer olmadığı,

marka sınıflarında ve türlerinde farklılıklar olması nedeniyle benzer veya aynı tür hizmet veya mallardan oluşmadığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı---- devredilen----------- markasının tescil tarihinden dava tarihine kadar tescilli olduğu mal ve hizmetlerde ciddi ve etkin bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı, bu nedenle iptaline karar verilip verilemeyeceği, davalının markasından önce davacı adına tescil edilmiş ---markasının bulunup bulunmadığı, davacının ---- yılından bu yana ----- markasını eğitim ve öğretim hizmetleri için kullanıp kullanmadığı, davacının markasının -------sınıftaki eğitim ve öğretim hizmetleri için tanınmış marka olup olmadığı, davalının markasının davacının markası ile iltibasa neden olacak derecede benzer olup olmadığı, bu nedenle hükümsüzlüğüne karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Ticaret sicil kaydı yazı cevabında, davacı şirketin 25/02/2003 tarihinde tescil edildiği, İflas Nedeniyle Tasfiye Halinde ----- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya ---- getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- ---- tescil numarası ---- tarihinde davalı----adına, davacı şirketin ise ----- tescil numaralı ----- ise başvuru aşamasında olduğu, ------ tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Davacı -------- sayılarla tescilli marka on yıllık koruma süresi sonunda yenilenmeyerek geçersiz hale geldiği, davacı şirket adına hüküm ifade etmediği anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre. Davalı -------- tarafından sunulan delil dilekçesinde yer alan------ incelendiğinde;

•Halihazırda-------- hizmet veren bir sitenin olmadığı,

•------------------ adının halihazırda boşta/satışta olduğu,

------ adlı sitenin ---- tarihlerini içerir ----- adet arşiv kaydı olduğu,

•Sitede ---- tarihi itibariyle -----yer aldığı,

•Sitede --- tarihi itibariyle son arşiv kaydı ---- tarihine kadar logosunun yer aldığı,

•Siteye ait ------ tarihli arşiv kaydında alan adının boşta/satılık olduğu tespit edilmiştir.

Marka Hukuku Bakımından Yapılan İncelemede;

1.Davacı taraf adına başvurusu yapılan ---- markasının ---- Sınıfta tescilli iken en geç ------- tarihinde yenilenmesi gerekirken yenilenmediğinden dolayı hükümsüz kalmış olduğu, dava Konusu yapılan davalıya ait---- tescil numaralı Markanın ------- tescilli olduğu,

2.Dosyaya sunulan ------- Yevmiye Numaralı devir Sözleşmesinden marka sahibi ----tescil numaralı markanın-------- devredildiği

3.Dava dilekçesinde hangi hukuki gerekçeler ile marka hükümsüzlüğü talep edildiği beyan edilmediğinden öncelikle dikkate alınan SMK 5. Maddesinin karşılanıp karşılanmadığına ilişkin talepler bakımından; markanın hükümsüzlüğünü gerektirecek bir hukuki gerekçe bulunmadığı,

4.SMK 6. Anlamında Yapılan İncelemede:

• 6/1 madde bakımından yapılan değerlendirmede davalı markasının başvurusunun yapıldığı tarihte davacı markasının halen geçerli olduğu ancak markanın uzman incelemesinin yapıldığı tarihte davacı markasının cezalı yenileme süresi de dolduğundan markanın ilanına karar verildiği fer iki taraf markasının da esaslı ve hatta yegane unsuru ----- birlikte davalının başvurusunun marka incelemesi tarihinde davacı markası hükümden düşmüş olduğundan SMK 6/1 kriterinin uygulanamayacağı,

•6/2, 6/4, 6/5, 6/7, 6/8,6/9. madde şartlarının mevcut olmadığı

•6/3 bakımından yapılan incelemede davacının 25.02.2003 tarihinden itibaren ----ibaresini ticaret unvanı olarak kullandığı ve yine----- ibaresini marka tesciline konu ettiği , Dosyaya sunulan deliller ve------- kapsamında bu ibareyi ticaret alanına çıkaran tarafın davacı taraf olduğu bu nedenle davalı markasının hükümsüz kılınabileceği

•6/6 madde bakımından yapılan incelemede davacı tarafın ticaret unvanında yer alan ------- ibaresi ile ses, kelime ve genel izlenim bakımından benzer olan ----- Sınıfta yer alan ---------- bakımından markanın hükümsüzlüğünün talep edilebileceği,

5. Davalı tarafça sunulan belgelerin ------ ilişkin faturalar ve kurumsal belgeler olduğu, belgelerin --- yılına ait olduğu, belgelerin Dava Konusu ------ tescil numaralı Marka hizmet listesinde yer alan ---- Sınıfta yer alan ----kapsadığı ancak kullanımın ---- sınırlı kaldığı, bilişim incelemesinde ------- arasında aktif olduğu belirtilmiş olmakla birlikte şirketin markasal kullanımına ilişkin SMK 9 anlamında bir veri yer almadığı, bu vakıa ve verilerin ciddi kullanımı göstermediği, bu nedenle markanın iptalinin talep edilebileceği

Mali İncelemede:Davacı ,---- arasında mahkememizde görülmekte olan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davası nedeniyle; Her ne kadar ---- tarihli duruşmada ---- tarih saat 14:00 da inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de bilirkişinin hazır olduğu, taraflardan gelen olmadığı, yerinde inceleme talebine ilişkin de beyan dilekçesi sunulmadığı, Davalı yan defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden inceleme yapılamadığı,

-Davacı firmanın adresinde yapılan defter ve belge incelemesinde; Davacı yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; ------- arası yıllara ilişkin yasal defterleri açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K hükümlerine göre zamanında yapıldığı, defterlerin usulüne göre tutulduğu, defterlere yapılan kayıtların birbirlerini doğruladığı, defterler üzerinde silinti ve kazıntının olmadığı İncelemeye ibraz edilen satış faturalarının incelenmesinde fatura üzerinde yer alan bilgilerin ----şekil ibaresinin Yönetim Danışmanlığı ile beraber yer aldığı, faturaların eğitim hizmetlerine ilişkin olduğu, Davacı firma tarafından dava dışı firmalar ile yapmış oldukları eğitim hizmet sözleşme örneklerinin de dosyaya sunulduğu, " yönünde görüş bildirilmiştir.

Ek raporda ise;

Kök rapordaki görüşe ek olarak;

1. Sınai Mülkiyet Kanunu 5. Madde (KHK 7. Madde) bakımından hükümsüzlük gerekçesi bulunmadığı

2. SMK (KHK 8. Madde) 6/ 1 madde bakımından yapılan değerlendirmede iki taraf markasının da esaslı ve hatta yegane unsuru -------- birlikte davalının başvurusunun marka incelemesi tarihinde davacı markası hükümden düşmüş olduğundan SMK 6/1 kriterinin uygulanamayacağı,

3. SMK 6/2, 6/4, 6/5, 6/7, 6/8,6/9. madde şartlarının mevcut olmadığı, bu maddeler uyarınca hükümsüzlük talep edilemeyeceği

4. SMK 6/ 3 bakımından yapılan incelemede ----------- ticaret alanına çıkaran tarafın davacı taraf olduğu bu nedenle davalı markasının hükümsüz kılınabileceği,

5. 6/6 madde bakımından yapılan ---- tescil numaralı ---Sınıfta yer alan -------- bakımından markanın hükümsüzlüğünün talep edilebileceği,

6. Dosya kapsamından dava Konusu ------ tescil numaralı Marka hizmet listesinde yer alan---------- yer alan Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri.---- Sınıfta yer alan----kapsadığı ancak kullanımın---- sınırlı kaldığı, bilişim incelemesinde-----aktif olduğu belirtilmiş olmakla birlikte şirketin markasal kullanımına ilişkin SMK 6/9 anlamında bir veri yer almadığı, bu vakıa ve verilerin ciddi kullanımı göstermediği, bu nedenle markanın iptalinin talep edilebileceği,

7. davacı tarafın markanın davacıya devrine ilişkin ıslah talebinin, Sınai Mülkiyet Kanununda marka devri talebinin 10. Maddede öngörüldüğü, taraflar arasında ticari vekillik veya temsilcilik ilişkisini gösteren bir delil bulunmadığından bu talebin muhterem mahkemenin takdirinde olduğu" yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı yasanın 6/2, 6/3, 6/4, 9. Ve 10. Maddeleri,

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle tescilli markanın SMK'nın 6/2,6/3,6/5. Maddesinden kaynaklı hükümsüzlük, SMK'nın 10. Maddesinden kaynaklı marka hakkının devri davasıdır. Davacı tarafça davalı adına tescilli ----- markasının tescilli olduğu tüm, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunması dolayısyla SMK'nın 6/2, 6/3, 6/4 ve 6/5.

Maddesi gereği markanın hükümsüzlüğünü, yine davalının kendisi ile ticari ilişki içinde olan temsilci, mahiyetinde olduğunu iddia ederek markanın SMK'nın 10. Maddesi gereği kendisine devrini talep ve dava edilmiştir. 6769 sayılı yasanın 6/2.

Maddesinde, "Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. " hükümü düzenlenmiş,SMK'nın 6/3.

Maddesinde "(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir."SMK'nın 6/4. Maddesinde, "(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir."SMK'nın 6/5.

Maddesinde "(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, ------ ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir."6769 Sayılı SMK'nın 6/9.

Maddesinde "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." hükmü düzenlenmiştir.

6769 sayılı yasanın 10. Maddesinde, "Marka sahibinin izni olmadan markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin ticari vekil ya da temsilci adına tescilinin yapılması hâlinde, ticari vekil veya temsilcinin haklı bir sebebi yoksa marka sahibi mahkemeden, markasının kullanımının yasaklanmasını talep edebileceği gibi söz konusu tescilin kendisine devredilmesini de talep edebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Bu açıklamalardan sonra davacı tarafın hükümsüzlük talepleri ile markanın devri talepleri değerlendirilmiş, ---- tescil numarası optimist markasının ---- tarihinde davalı---- adına, davacı şirketin ise ---- tescil numaralı --- markasının ise başvuru aşamasında olduğu, ---------sınıflarda ---- tarihinde tescil edildiği, her iki taraf markasının da esaslı ve hatta yegane unsuru --- olduğu, davalı markasının başvuru tarihi itibariyle her ne kadar davacı markası geçerli olsa da marka incelemesi tarihinde davacı markası hükümden düşmüş olduğundan SMK 6/1 kriteri uygulanamayacaktır.

SMK 6/1 anlamında hükümsüzlük gerekçesi olamayacağı, SMK'nın 6/2. Maddesi ereği yapılan değerlendirmede, davalı tarafın davacı şirketin ticari vekili, olmadığı, taraflar arasında “ticari vekillik” olarak yorumlanabilecek bir ilişki bulunmadığından bu hüküm gereği hükümsüzlüğün talep edilmesinin mümkün olmadığı, SMK'nın 6/3.

Maddesi gereği yapılandeğerlendirmede, dosyaya sunulan bilgiler davacının ----- tarihinden itibaren ------ticaret unvanı olarak kullandığını ve yine ------ibaresini marka tesciline konu ettiği, ----- ilk ticaret alanına çıkaran tarafın davacı taraf olduğunu göstermektedir. Yine davacı taraf 10 yıl oyunca bu markayı ------ Sınıflarda tescilli olarak kullandığı, bu haliyle ------Sınıflarda davacı tarafın üstün hakkı bulunduğu dikkate alındığında davacı tarafın SMK'nın 6/3.

Maddesi gereği davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğünü talep etmekte haklı olduğu, davacı markasının tanınmış marka kapsamında olmadığı dikkate alındığında SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddeleri gereği davacı tarafça hükümsüzlüğün talep edilemeyeceği, SMK'nın 6/6. Maddesi gereği yapılan değerlendirmede, davacı tarafın ticaret unvanında yer alan ----ibaresi ile ses, kelime ve genel izlenim

bakımından benzer olan ---- tescil numaralı ----- Sınıfta yer alan --------- bakımından markanın hükümsüzlüğünün talep edilebileceği dikkate alınarak davacı tarafın SMK'nın 6/3 ve 6/6. Maddeleri gereği hükümsüzlük talebinin yerinde olduğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın SMK'nın 6/9. Madde ve 6/10.

Maddesi gereği talepleri de değerlendirilmiş, davalıların dava konusu markayı dava dışı üçüncü kişiden devraldığı, bu haliyle ------- numaralı markayı tescil ettirirken davalıların kötü niyetli olduğusöylenemeyeceğinden ve davacı tarafça kötü niyeti ispatlar başkaca bir delil de ibraz etmediği dikkate alındığında SMK 6/9 anlamında hükümsüzlük talebinin yerinde olmadığı,

yine taraflar arasında ticari vekillik veya temsilcilik ilişkisini gösteren bir delil bulunmadığı dikkate alındığında davacı tarafın markanın devri talepleri yerinde görülmemiş, davacı tarafın markanın kullanılmama sebebiyle iptal talepleri bulunmasına karşın hükümsüzlük talebi yerinde görüldüğünden markanın davalılarca etkin kullanıldığı hususu ispatlamamasına karşın markanın iptali yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.