İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/154 K.2025/287

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/154 Esas

KARAR NO: 2025/287

DAVA

Patent (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 14/08/2023

KARAR TARİHİ: 06/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait -------- nezdinde kayıtlı-----numarası ile kayıtlı,------- başlıklı patent başvurusu bulunduğunu, işbu yöntem patentinin;----- fermantasyon teknolojisinin kullanıldığı ------- hammadde olarak yer aldığı doğal, kürlenmiş, kuru veya ısıl işlem uygulanmış fermente et ürünü üretiminde uygulanabilen, prebiyotik ve prebiyotikler içeren fonksiyonel özellikte probiyotik fermente et üretim yöntemi olduğunu, tedbir talebi ile ilgili olarak, davalı şirket tarafından söolarak satışa sunulduğu söylenen probiyotik sucuk üretimi yapılmakla müvekkile ait patent haklarının ihlal edilmekte olduğunu, öyle ki;

------- ürünlerinin fermentasyon teknolojisinin kullanılarak probiyotik et ürünü üretimi yönteminin dünyada ilk defa müvekkil şirket tarafından kullanılmakta olan bir buluşa konu olduğunu, bu durumun ek-1 de yer alan ------nezdinde tutulan patent dosyası ile sabit olduğunu, davalı tarafın -------- adı altında satışa sunduğu ürünün üretim yönteminin müvekkil şirketin patentten doğan hakkının kapsamına girmekte olduğunu, söz konusu ihlalin önlenmesinin gecikmesinin, müvekkil şirketin patentten doğan haklarına telafisi mümkün olmayacak zarar vereceğini, esasa ilişkin olarak,

davalı şirketin müvekkile ait probiyotik ve probiyotikler içeren probiyotik fermente üretimyöntemini birebir aynı şekilde kullanmakta olduğunu, öyle ki; davalı şirketin, müvekkil şirkete ait patent koruması altında bulunan üretim yöntemini kullanmak suretiyle fermente et üretimi yapmakta ve işbu ürettiği ürünleri market ve raflarda tüketici ile buluşturmakta olduğunu, dava dilekçesi ekinde görüleceği üzere davalı şirketin dava konusu tecavüz fiilini işleyerek müşterilerin mallarını bir arada görüp satın alması için marketlerde probiyotik et ürünü üretim yöntemi ile -------- satışı yapmakta olduğunu,

tüm bu online satış yerlerinde satışa sunulmakta olan davalı yana ait ürünün ambalajında ise ------ sloganının yer almakta olduğunu; müvekkile ait ----- et ürünü üretim yönteminin ------kullanan ilk firma imiş algısı oluşturulmak istenmekte olduğunu, müvekkil şirkete ait patent başvurusu yapıldığı tarih olan ----- tarihinde ----------- et ürünüüretimi yapan ilk firmanın müvekkil şirket ----olduğu, işbu durumun;

----- nezdinde tutulan yukarıda künye bilgilerine yer verilmiş olduğunu, müvekkile ait patent başvuru dosyası muhteviyatında görülecek olan istemler başlıklı 3 sayfadan oluşan anlatımlar ile davalı şirkete ait tecavüz fillini oluşturan ürünün üretim yönteminin birebir örtüşmekte olduğunu, kaldı ki; istemin birebir aynı şekilde kullanılmasına gerek olmayıp;

tecavüz fiilinin doğduğunun kabul edilebilmesi için eşdeğerinin kullanımının da yeterli görülmüş olduğunu ve bu nedenle huzurda yapılacak yargılama neticesinde davalı şirketin aynı yahut eşdeğer kullanım ilegerçekleştirdiği üretimlerin öncelikli olarak durdurulması amacıyla tedbir taleplerinin kabulünün büyük önem taşımakta olduğunu beyanlarında bulunmuştur.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ----- yılında---- kurulduğunu, ------sektörde diğer rakiplerinden sıyrıldığını ve ------- önde gelen -------- üreticilerinden biri haline geldiğini, besicilikte entegre bir model benimseyen müvekkili şirketin, zamanla kapasitesini genişleterek tüketicinin ihtiyaçlarına göre yeni ve özel ürün ve hizmetlerini de portföyüne ekleyerek markalarını yurt geneline yaydığını,------gibi geniş ürün yelpazesine sahip olan şirket, halen ------üzerindeki satış noktasında hizmet verdiğini,

öte yandan gıda tesislerine yaptıkları yatırımların meyvelerini------ kullanım hakkını elde ederek toplamaya başladığını, ------ sahibi olarak yürüttüğü, -------- kodu kullanmaya hak kazandığını, bununla birlikte et sektörüne 70 yıldır kendi bölgesindeki usul ve yöntemlere coğrafi işaretlere sadık kalarak ve yeni ürünler geliştirerek katkı sağlayan müvekkilinin, üniversite sanayi iş birliği kapsamında ------ ürünlerini geliştirdiğini, geliştirilen bu ürünlere ilişkin lansmanın ulusal basında pek çok habere konu olduğunu, müvekkiline ve söz konusu lansmana dair çıkan haberleri sunduklarını,

müvekkili şirketin ------saygıdeğer akademisyenlerle birlikte geliştirdiği probiyotik ürünlerinin lansamanı yapıldığını, müvekkili şirketin----- ilk kez yerli probiyotiklerle üretilen probiyotik serisini tüketicilere sunmaya başladığını, akabinde davacı tarafın ----- nezdinde ------- basvuru numarası ile kayıtlı, ----başlıklı patent başvuruları olduğunu ve müvekkilin üretim ve satış faaliyetlerinin söz konusu patentten dogan haklarına tecavüz edildiği iddiası ile patent hakkına tecavüzünün tespiti, fiillerin durdurulması,

---- maddi tazminat,------ manevi tazminat ve dahi ------- itibar tazminatı talepleriyle huzurdaki haksız ve mesnetsiz davayı ikame etmiştir.

Ancak aşağıda açıklayacağımız sebeplerle davanın kabulünün mümkün olmadığını, ----- numaralı patent başvurusu henüz tescil edilmediğinden, tescile yönelik ------- kararının beklenmesini gerektiğini, öncelikle ------ numaralı patent başvurusu henüz tescil edilmediğini, henüz araştırma işlemleri devam etmekte olup, henüz araştırma raporu düzenlenmediğini, tescil edilebilmesi için araştırma işlemlerinden sonra inceleme aşamasına geçileceğini, araştırma raporu alındıktan sonraki süreç içinde başvuru sahibinin koruma kapsamını belirleyen istemlerde değişiklik yapması gerekebileceğini,

bu nedenle dava konusu patent başvurusunun tescil edilip edilmeyeceği, tescil edilir ise koruma kapsamının ne olacağının henüz belli olmadığını, ayrıca davacı tarafından yapılan başvuru konusu patent tescil şartlarını taşımadığını, SMK'nun 82. Maddesinde "Teknolojinin her alanındaki buluşlara yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartıyla patent verilir." hükmü düzenlenmiştir.

Ancak söz konusu başvuru aşağıda detaylıca açıklanacağı üzere yeni değildir.

Dolayısı ile patent tescil şartlarını taşımadığından Kurum tarafından tescillenemeyeceğini, müvekkili şirketin ürün üretim yöntemlerinin davacı şirketin patent hakkları kapsamına girmediğini, müvekkili şirketin ürün üretim yönteminin farklı olduğunu, patent ya da patent başvurusu tecavüzü incelemesinde bağımsız istem unsurlarına ayrılır ve her bir unsurun, iddia konusu ürün üzerinde mevcut olup olmadığının inceleneceğini, huzurdaki davada müvekkiline ait ürünün üretim yönteminin, davacı tarafça yapılan istem 1’deki adımların/unsurların tamamını içermediğini,

-------- numaralı başvurunun koruma kapsamında açıklanan yöntemde kullanılan baharatlama işleminden sonra prebiyotik işlem adımı müvekkil tarafından yürütülen proseslerde bulunmadığını, probiyotik ekleme adımı baharat ekleme adımından sonra değil, baharat/katkı maddeleri ile birlikte eklenmektedir.

Bu durum da müvekkile ait ürünü üretim yönteminin istem 1’deki adımları/ unsurları içermediği, bu adımlardan farklı olduğunu ortaya koyduğunu, ön raporda da müvekkiline ait ürünlerin üretiminde -------- adımının bulunmadığı ve ürünlerin dava konusu patent başvurusunun koruma kapsamına girmediğinin açık olduğunu, ham maddelerin farklı olduğunu, müvekkiline ait ürünü üretim yö̈nteminin, davacı tarafça yazılan istem 1’deki adımların/unsurların tamamını içermediği gibi eşdeğerinin kullanımı da söz konusu olmadığını, aksi yöndeki davacı iddialarının reddinin gerektiğini,

davacı tarafça probiyotik ve probiyotikler içeren ------- teknolojisinin kullanılarak probiyotik et ürünü üretimi yöntemi dünyada ilk defa kendileri tarafından kullanılmakta olan bir buluşa konu olduğunu belirttiğini, ne var ki et ürünlerinde probiyotiklerin kullanılmasına ilişkin yöntemlere sair araştırma ve çalışmalar dünyada uzun yıllardır devam ettiğini, davacı tarafın hali hazırda dünya tarafından tekniği bilinen bir buluş olup davacı tarafından yapılan yenilik şartını taşımadığı,

başvurunun patent tescil şartlarını taşımadığından Kurum tarafından tescillenemeyeceğini, davacının patent başvurusunun bir üretim usulüne ilişkin olup davacıya probiyotik fermente et ürünü üzerinde tekel hakkı vermediğini, probiyotik ve prebiyotikler içeren et ve et ürünlerinin fermentasyon teknolojisinin kullanılarak probiyotik et ürünü üretimi yöntemi dünyada ilk defa müvekkil sirket tarafından kullanılmakta olan bir bulusa konu olduğu yönündeki beyanının hukuki dayanağı bulunmadığını, davacının patent başvurusunun bir üretim usulüne ilişkin olup davacıya probiyotik fermente et ürünü üzerinde tekel hakkı vermediğini,

ayrıca davacı tarafın SMK 159. ve HMK 389 Maddelerine dayanarak müvekkile ait ürünler hakkında ihtiyati tedbir talep ettiğini, ancak tedbir şartlarının oluşmadığını, SMK m 159. maddelerinde yer alan korumadan ve haklardan yararlanamayacağını, müvekkiline ait ürünlerin davacı tarafın başvuru konusu patentten farklı olduğunu, davacı tarafça iddia edilen maddi zararın ispatlanamadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafın patente konu ettiği probiyotik fermente et ürünü patent haklarını ihlal eder şekilde üretilip davalı tarafça pazarlanıp pazarlanmadığı, patent haklarının ihlal edilmesi halinde maddi ve manevi tazminatın gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davalının -----numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin --- olduğu anlaşılmıştır.

----güncel sicil kayıt bilgilerine ve dava dosyasındaki belgelere göre ---- firmasına ait ---- no.lu patent başvurusunun başvuru tarihi ---- olup, 20 yıllık koruma süresi ----tarihinde dolacağını, dava konusu patent başvurusunun ---- tarihinde yayınlandığını, dava konusu ---- buluş başlığının --------- şeklinde olduğu, 6769 sayılı SMK’nin 89uncu maddesi 1inci fıkrası gereği, bir patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirleneceği, bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanacağı, ---- no.lu patent başvurusu -----tarihinde yayınlandığı,

başvurunun yayımlanan istemleri arasında 1 adet bağımsız istem ve 10 adet bağımlı istem olduğu, araştırma işlemlerinin bu istemler üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.------ kod numaralı patentin başvuru işlemlerinin devam edip etmediği, tescilin sağlanıp sağlanamadığı sorulmuş, bu patentin başvurusunun--- tarihinde geri çekildiği, sayılan patentin ilanının yapıldığı,

hakların geri tesisi talebinin kabul edilmediği bildirilmiş ve ilgili evraklar dosyamız arasına celb edilmiştir.Dava dilekçesinde belirtilen hususlar doğrultusunda rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve hazırlanan --- tarihli bilirkişi raporu dosyamıza celb edilmiştir.

Raporda özetle;" Dava konusu patent başvurusunun araştırma işlemlerinin devam ettiği ve henüz tescil edilmemiş olduğu, Dava konusu patent başvurusunun 1 no.lu bağımsız isteminin bir üretim yöntemine yönelik olduğu, Dava dosyasında tecavüz teşkil ettiği iddia edilen ürünlerin üretim yöntemine yönelik bir açıklama ya da delil bulunmadığı, Dava konusu patent başvurusunun 1 no.lu isteminde geçen yönteme göre sığır eti ile koyun etinin birlikte kullanılması gerektiği ancak, tecavüz teşkil ettiği iddia edilen ürünlerin içeriğinde yalnızca dana eti bulunduğu, koyun eti bulunmadığı,

bu nedenle söz konusu ürünlerin dava konusu patent başvurusunun koruma kapsamına girmediği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davacı tarafa ait dokümanlar, patent dokümanları ve davalının üretimi dikkate alınarak patent hakkının ihlal edilip edilmediği hususunda rapor tanzimi için ----- talimat yazılmış, mahallinde ---- tarihinde keşif yapılmış,----- talimat sayılı dosyadan aldırılan ------ tarihli rapor dosyamıza celb edilmiştir.

Raporda özetle; "kişilerin patent ihlali konusunda dava açma haklarının bulunduğu, Patent ihlali davalarında istemde korunan unsurların tümü değil, buluşun özünü oluşturan kritik unsurların varlığınında ihlal için yeterli görülebileceği, Dava konusu patent başvurusunun araştırma işlemlerinin devam ettiği ve henüz tescil edilmemiş olduğu, olası bir tescil durumunda ise patentin istemlerinin son halinin nasıl olacağının henüz belli olmadığı,------ göre.

Davacı taraf ile Davalı tarafa ait ürünün aynı amaca hizmet ettiği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

SMK'nın 123, 141,149,150 ve 151. Maddeleri.,

GEREKÇE

Dava, Patent hakkına tecavüzden kaynaklı, tecavüzün tespiti, tecavüzün durdurulması ile tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacı taraf, tescil başvurusu yapılmış bulunan --- tescil başvuru numaralı ------başlıklı patentin tescili için başvuru yaptıklarını, ------- uygulanmış fermente et ürünü üretiminde uygulanabilen, -----içeren fonksiyonel özellikte probiyotik fermente et üretim yöntemi olduğunu, davalı tarafın bu patente konu tecavüz oluşturur şekilde probiyotik sucuk adı altında ürün üreterek piyasaya sunduğunu, bu durumun tescil başvurusu açısından patentten kaynaklı haklara tecavüz oluşturur mahiyette olduğunu beyan ve iddia ederek patent hakkına tecavüzün tespiti, tecavüzün durdurulması ile tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat

Patent ve faydalı model hakkına tecavüz sayılan haller 6769 S. SMK'nın 141. Maddesinde düzenlenmiş, yine aynı kanunun 149. Maddesinde hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar tazminat ve tazminatın belirlenmesine ilişkin SMK'nın 150 ve 151. Maddeleri düzenlenmiştir. Bu açıklamalardan sonra SMK'nın149. Maddesine göre Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin sınai mülkiyetinin korunmasını isteyebileceği açıktır.

Bu sebeple davacı tarafın patent hakkından kaynaklı koruma talep etmesi için korunan tescilekonu bir patent hakkının bulunması ya da patent başvurusunda bulunduğu ve olumlu sonuçlanacak bir patent başvurusunun varlığı halinde hakkının korunmasını isteme hakkının bulunacağı açıktır.

Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda davacı tarafça ------ numaralı patent başvurusunun başvuru tarihinin ---- olduğu, dava konusu patent başvurusunun ---- tarihinde yayınlandığı, patentin başvurusunun ---- tarihinde geri çekildiği, -----tarihinde geri çekilen patent başvurusunun ilanının yapıldığı, davacı tarafça bunun üzerine kuruma yapılan hakların geri tesisi talebinin kabul edilmediği,

bu haliyle------- numaralı patent başvurusunun tescil edilmeksizin ortadan kalktığı dikkate alındığında davacının korunan bir patent hakkının ya da sonuca bağlanması beklenen bir patent başvurusunun bulunmadığı dikkate alındığında davacı tarafın patent hakkına dayalı olarak davalı aleyhine dava ikame etmesi mümkün olmayacağından davanın reddine karar vermek gerekmiş, her ne kadar davacı taraf ek patent başvurusunda bulunduğunu beyan etmiş ise de ek patent başvurusunun ------- tarihinde yapıldığı, SMK'nın 123.

Maddesinde ek patent düzenlendiği bu hükme göre --------- patent konusu buluşu mükemmelleştiren veya geliştiren ve 91 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında asıl patentin konusu ile bütünlük içinde bulunan buluşların korunması için işlemleri devam eden asıl patent başvurusuna ek patent başvurusunda bulunabilir. ------ başvurusuna belge verilmesi kararının yayımına kadar yapılabilir.

Ek patent başvurusunun başvuru tarihi, 90 ıncı madde uyarınca ek patent başvurusunun Kuruma verildiği tarihtir" hükmü düzenlenesi karşısında dava konusu ek patent başvurusunun asıl patentin geri çekildiği tarih olan ---- tarihinden sonra olduğu dikkate alınarak bu başvurunun davacı yönünden asıl patent yönünden bir koruma sağlamayacağı dikkate alınarak bu yöndeki iddialar dikkate alınmaksızın davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.