KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
- Esas No
- 2023/201
- Karar No
- 2025/84
- Karar tarihi
- 25 Mart 2025
Karar Metni
3.540 kelime·18 dk okuma·12 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/201
KARAR NO : 2025/84
DAVA
Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/10/2023
KARAR TARİHİ : 25/03/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 2000 yılından itibaren “---” ve “----” markası altında ve “ ----” ticaret unvanı ile otomobil sektöründe pazaryeri olarak faaliyet gösterdiğini, davalının, müvekkilinin tescilli markası ve ticaret unvanı olan "----" ibaresinin aynısını kullanmak suretiyle-----alan adlı internet sitesini oluşturduğunu, bu şekilde gösterdiği ticari faaliyet ile müvekkilinin-----" ibareli seri markalarından kaynaklı haklarına tecavüz ettiği ve haksız rekabet yarattığının tespit edildiğini, müvekkilinin, "-----" uzantılı toplam 39 adet seri markanın maliki olduğunu, bu markaların sektörde bilinen;
meşhur ve maruf marka statüsünde olduğunu, davalının müvekkiline ait markaların ortak ve yegâne unsuru olan “----” ibaresini kendisine marka olarak seçmiş olduğunu ve----- sitesi üzerinden müvekkili ile aynı işi yapmak suretiyle ticari faaliyette bulunduğunu, davalının kullanmakta olduğu işaretin müvekkilinin markalarından ayırt edilebilecek hiçbir ibare içermediğini, aynılık derecesinde benzerlik barındırdığını, bir an için ----- ibaresinin de davalı kullanımında bulunduğu düşünülse dahi alan adı uzantısı olarak kullanılan bu tip ibarelerin ayırt edici nitelikte olmadığını,
2021 tarihli Marka İnceleme Kılavuzunun 143. sayfası ve daha birçok ----uzantılarının benzerlik değerlendirmesinde kullanılamayacağının kabul edildiğini, markaların müvekkilinin "-----" ibareli markaları ile aynılık taşıyan ve "-----" unsurlu diğer markaları bakımından aynılık derecesinde benzer olduğunu, tüketici nezdinde işaretlerin karıştırılma (iltibas) ihtimali net şekilde ortada olan, c) Genel olarak ise seri marka olarak iltibas ihtimali yaratacak nitelikte olduğunu, ---- ibaresinin aynı zamanda müvekkilinin ticaret unvanı ve internet alan adı olduğunu,
öncelikle tedbiren davalının “----” ibaresinin kullanımının önlenmesini -----alan adlı internet sitesine erişimin engellenmesini, müvekkilinin markalarına yönelik tecavüz fiillerinin tespitini, durdurulmasını ve giderilmesini; haksız rekabetin tespitini ve men’ini talep ve beyan etmiştir.
DAVAYA CEVAP
Davalı taraf beyan dilekçesinde özetle; yargılamaya konu ----- domainin davacıya devri öncesi söz konusu domainin sahibi olan dava dışı ----- tarafından ----- domainine T.C.
Türk Patent Enstitüsü Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde itiraz edilmiş olup anılan kurumun 15/05/2015 tarih ve ---- sayılı ve ----- sayılı YİDK sayılı kararıyla: "Markaların benzerliği hususu Markalar Daire Başkanlığınca da kabul edilmiş olup Kurul da markaların iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer olduğu görüşündedir.
Ancak, başvuru kapsamında kalan, itiraza konu mallar ile itiraz gerekçesi markaların tescil kapsamındaki hizmetlerin aynı veya benzer olmadığı tespit edildiğinden, itiraz konusu mallar bakımından markalar arasında karıştırılma ihtimali BULUNMADIĞI" sonucuna varılmış olduğunu, (Delil No:----T.C.
Türk Patent Enstitüsü Ye-niden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 15/05/2015 tarih ve ---- sayılı ve--- sayılı kararı - EKLİ) olduğunu, öte yandan yine ----- domaininin davacıya devri öncesi söz konusu domainin sahibi olan dava dışı ----tarafından ---- domaininin ----- isimli markaya tecavüzü iddiasıyla WIPO (World Intellectual Property Organization - Dünya Fikrî Mülkiyet Örgütü) nezdinde----- dava no'lu dosyası üzerinden Tahkim ve Arabuluculuk Merkezine başvurulmuş ise de başvurucunun işbu başvurusu REDDEDİLMİŞ olduğunu, (Delil No:---- WIPO'nun -----no'lu dava dosyasının --- ve Türkçe'ye tercüme edilmiş kararları - EKLİ) olduğunu,
WIPO'nun -----no'lu dava dosyası üzerinden kurulan kararda da yer aldığı üzere ----- alan adının (domainin) çok eskiye dayalı bir kullanımı vâki olup 2002 yılından beridir bu alan adıyla bir web sitesi mevcut olduğunu ve dâhi ------ alan adlı site meşhur olmadan evvel davalı tarafından ----- alan adı tescil ettirilmiştir.
Öte yandan yine ret kararında da anıldığı üzere "------" kelimesi jenerik bir kelime olup hiçbir gerçek ve/veya/ve de tüzel kişi adına tescili olanaklı değil olduğunu, yine - Sayın Bilirkişiler mutlak surette bu hususa vâkıftır ki - ------ait hiçbir benzer logo, şekil ve ibare bulunmamakta olduğunu, bu konudaki iddia ve beyanlarımızın tespiti, global web arşivi hizmeti sunan ----- sitesinden kolaylıkla yapılabilecek olunduğunu, şeklinde beyan etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafın ----isimli internet sitelerindeki kullanımları dolayısı ile davacının ----- ana unsurlu seri markaları yönünden marka hakkına tecavüzde bulunup bulunmadığı, tecavüzün varlığı halinde maddi ve manevi tazminatın gerekip gerekmediği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Ticaret sicil kaydı ile davacı şirketin 24/12/2015 tarihinde tescil edildiği, davalı şirketin ise 23/02/2017 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Türk Patent Marka Kurumu yazı cevabı ile----- başvuru numaralı 12.07.2000 başvuru ve 09.11.2001 tescil tarihli “-----” ibaresini ve ŞEKİL görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in 09, 35, 38, 41 ve 42. Sınıflarında ----- adına tescilli olduğu,
---- başvuru numaralı 11.05.2016 başvuru ve 20.12.2017 tescil tarihli “-----” ibaresini ve ŞEKİL görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in 09, 12, 16, 35, 36, 37, 38, 39,
41 ve 42.Sınıflarında ----adına tescilli olduğu ----- başvuru numaralı 24.01.2006 başvuru ve 31.01.2007 tescil tarihli “------” ibaresini ve ŞEKİL görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in 37. sınıfında ----. adına tescilli olduğu---- başvuru numaralı 21.03.2008 başvuru ve 27.04.2009 tescil tarihli “------” ibaresini ve ŞEKİL görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in 35 ve 41. sınıflarında ----- adına tescilli olduğu,
----- başvuru numaralı 11.05.2016 başvuru ve 13.03.2018 tescil tarihli “------ ibaresini ve ŞEKİL görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğ’in 09, 12, 16, 35, 36, 37, 38, 39, 41 ve 42. sınıflarında ------ adına tescilli olduğu, ----- başvuru numaralı 09.05.2017 başvuru ----” ibaresini ve görselini ihtiva eden markanın Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına ilişkin Tebliğ’in 35. sınıfında ------ adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Marka hakkına tecavüzün bulunup bulunmadığı hususunda değerlendirme yapılmak üzere rapor aldırılmış olup alınan 02.11.2023 tarihli heyet raporunda özetle. Davalıya ait olduğu belirtilen ----- alan adlı web sitesinde yapılan incelemede. Site içeriğinde ŞEKİL logosunun ve site alan adında ve içeriğinde ----- ibaresinin yer aldığı, Site içeriğinde ibaresinin yer aldığı.
Sitenin üyelerine özgürce --- ilanı vermelerini sağlamak için kurulduğu, sadece - sektöründe hizmet verdiği, bireysel ve kurumsal üyeliklerin olduğu ve üyelerin mağaza açıp ilan verebildikleri bir online platform olduğunun belirtildiği,Firma iletişim bilgilerinde. Firma adresinin “---- Firma mail adresinin ----olduğu, Site tescil bilgilerinde.
Alan adının -----firması tarafından kayıt edildiği, Alan adı sahibi kişi bilgileri, ---- uzantılı alan adlarında kişisel bilgilerin gizliliği kapsamında, internet alan adı dağıtımını sağlayan ICANN organizasyonu tarafından alan adı kaydı sağlayan firmalara WHOIS sorgulamalarından kişisel bilgilerin Avrupa Birliği Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamında 17 Mayıs 2018 tarihinden itibaren kaldırılması gerekliliğinden dolayı, alan adının kime ait olduğunun tespiti yapılamamış, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı, Alan adının 31.03.2001 tarihinde kayıt ettirildiği ve 31.03.2024 tarihine kadar kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Davalıya ait olduğu belirtilen ---- adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede. Hesap adının ----- olduğu, Hesabın 06.07.2012 tarihinde oluşturulduğu, Hesapta firma eposta adresinin ----- olarak belirtildiği, Hesapta ŞEKİL profil resminin kullanıldığı, Hesapta kapak fotoğrafının kullanıldığı tespit edilmiştir. Davalıya ait olduğu belirtilen ----- adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede.
Hesap adının ----- olduğu, Hesabın Kasım 2012 tarihinde oluşturulduğu, Hesapta profil resminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Davalıya ait olduğu belirtilen ----- adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede. Hesap adının ---- açıklamasının yer aldığı,
Hesabın Eylül 2016 tarihinde oluşturulduğu, Hesapta ŞEKİL profil resminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Davacıya ait olduğu belirtilen----- alan adlı web sitesinde yapılan incelemede; Site içeriğinde ŞEKİL logosunun ve site adında ve içeriğinde----- ibaresinin yer aldığı, Sitenin Türkiye’nin otomobil piyasasında lider online Pazar yeri olduğu, 2000 yılında kurulduğu ve 2016 yılında ---- grup şirketleri arasına katıldığının belirtildiği, Site tescil bilgilerinde; Alan adının-----firması tarafından kayıt edildiği,
Alan adı sahibi kişi bilgileri, ---- uzantılı alan adlarında kişisel bilgilerin gizliliği kapsamında, internet alan adı dağıtımını sağlayan ICANN organizasyonu tarafından alan adı kaydı sağlayan firmalara WHOIS sorgulamalarından kişisel bilgilerin Avrupa Birliği Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamında 17 Mayıs 2018 tarihinden itibaren kaldırılması gerekliliğinden dolayı, alan adının kime ait olduğunun tespiti yapılamamış, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı,Alan adının 25.01.2000 tarihinde kayıt ettirildiği ve 25.01.2025 tarihine kadar kayıtlı olduğu, İlgili alan adı ve sosyal medya hesaplarında gerçekleştirildiği tespit edilen kullanımların davacı yana ait tescilli markalara tecavüz teşkil eder mahiyette olduğunun değerlendirilebileceği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Marka hakkına tecavüz ve tazminat alepleri hususunda marka hukuku uzmanı, bilişim uzmanı, otomobil sektörü uzmanı ve muhasip üyeden oluşan 04/11/2024 tarihli heyet raporunda davacıya ait olduğu belirtilen bahsi geçen “-----” internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu,
alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 25.01.2000 tarihinin kayıt olunduğu ve internet sitesinin içerikleri detaylıca incelendiğinde genel olarak “----” adıyla ve “ŞEKİL” logosuyla “Araç alım, satım ve takas işlemleri için kullanıcıların ilan vermesine ve araç ilanlarına göz atmasına olanak tanıyan” alanlarla ile ilgili hizmet sunan bir internet sitesi olarak kullanıldığı,
Davacıya ait olan ilgili internet web sitesinin ----- adresinde davacı tarafından geçmiş yıllardan bu yana yoğun bir şekilde kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2000 yılından bu yana arşiv kayıtlarına ulaşıldığı ve 2000 yılından bu yana davacı tarafından “-----” adıyla internet sitesi olarak kullanıldığı tespit edildiği, Davalıya ait olduğu belirtilen davaya konu bahsi geçen “-----” internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu,
alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 30.03.2001 tarihinin kayıt olunduğu ve internet sitesinin içerikleri detaylıca incelendiğinde genel olarak “----- adıyla ve “ ŞEKİL” logosuyla “Araç alım, satım ve takas işlemleri için kullanıcıların ilan vermesine ve araç ilanlarına göz atmasına olanak tanıyan” alanlarla ile ilgili hizmet sunan bir internet sitesi olarak kullanıldığı,
Davalıya ait olan ilgili internet web sitesinin “----- adresinde davalı tarafından geçmiş yıllardan bu kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2002 yılından bu yana arşiv kayıtlarına ulaşıldığı, ancak 30 Ocak 2003 tarihli arşiv kayıtlarına kadar ilgili alan adının satılık olduğuna dair içerik olduğu, 30 Ocak 2023 tarihinden itibaren ki arşiv kayıtlarında davalı tarafından “-----” adıyla internet sitesi olarak kullanıldığı tespit edildiği,
Sektörel araştırmalar neticesinde bahse konu internet sitesi olan ----- isimli internet sitesinde motorlu ve motorsuz kara taşıtlarının alım satım, ihale, ekspertiz, servis bakım gibi ilanların bulunduğu, belirtilen alanlarda ticari faaliyetler sürdürdüğü, karşı taraf olan ----- isimli internet sitesinde de motorlu - motorsuz kara ve deniz taşıtlarının alım satımına yönelik satış ilanları olduğu, bunların haricinde günlük yaşama ait bir çok sektöre ait tadilat dekorasyon, mobilya, nakliye, düğün, kiralık iş makinaları gibi ilanlarının olduğu, bu belirtilen alanlarda ticari faaliyetler sürdürdüğü anlaşılmıştır.
Mali İncelemeler Yönünden. Sayın Mahkemenin tarafıma vermiş olduğu görev çerçevesinde ve davalı ----- 25/06/2024 tarihli beyan dilekçesi kapsamında tarafıma ibraz edilen 2023-2024 yıllarına ilişkin ticari defterleri raporun 5.1.a. bölümünde incelendiğinde.
2023-2024 yılları GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde alındığı, ticari defterlerin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı görülmüştür.
Raporun 5.1.b. bölümünde davalı----- ticari dava tarihine en yakın 31.12.2023 ve 30.06.2024 dönemlerine ilişkin Gelir tablosu incelendiğinde; davalı şirketin 31.12.2023 tarihli Net satış hasılatının 7.271.419,46 TL, 30.06.2024 tarihli Net satış hasılatının 2.224.060,13 TL tutarında gerçekleştiği görülmüştür.
Marka Hukuku Bakımından Huzurdaki uyuşmazlık bakımından halkın yani ortalama tüketicinin “internetten ikinci el araba, araba yedek parçası satın alma” hizmeti alan normal sıradan tüketiciler olduğu, Davalı kullanımındaki “----” ve yine davacı markalarında yer alan “---- ve “-----” ibarelerinin ayırt ediciliğinin düşük olması sebebiyle tali unsur olarak değerlendirilerek Taraf kullanımları karşılaştırılırken değerlendirme dışı bırakılması gerektiği karşılaştırmanın “-----” ibaresi bakımından yapılması gerektiği,
Davalının -----adlı internet sitesindeki kullanımının ticari etki yaratacak biçimde kullanım (ticaret alanında kullanım) olarak değerlendirileceği, davalının kullanımları ile Davacı markaları arasında bütünsel intiba bakımından görsel, işitsel ve kavramsal bakımdan benzerlik/ayniyet bulunduğu, davacının “-----” ibareli markalarının tescili ile seri marka yaratma çabası içerisinde olduğunun anlaşıldığından, Davalının kullanımlarının halk nezdinde Davacının seri markalarından biri olduğu izlenimini uyandırdığı,
tüketicilerin satın alacakları mal ve hizmetlerin iki ayrı işletmeden geldiğini bilme ihtimallerinde dahi bu işletmeler arasında organik bir bağlantı olduğunu zannetmesi ihtimalinin mevcut olduğu, dolayısıyla halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimalinin bulunduğuna dair görüş bildirmişlerdir.Dosyanın rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi ile hem davalı tarafın itiraz ve beyanlarının değerlendirildiği hem de davacı talebinin SMK'nın 151/2-b maddesi olduğu nazara alınarak net kazanç yönünden hesaplama yapılması yönünden ek rapor aldırılmış olup özetle.
Yukarıda açıklandığı üzere, sektörel ve marka hukuku bakımından değerlendirmelerde kök rapordaki görüşlerden ayrılmayı gerektirecek somut bir itiraz görülmemiş olup, işbu ek rapordaki mali inceleme neticesinde.
Davacıya ait olduğu belirtilen bahsi geçen ----- internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu, alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 25.01.2000 tarihinin kayıt olunduğu ve internet sitesinin içerikleri detaylıca incelendiğinde genel olarak “-----” adıyla ve “ ŞEKİL” logosuyla “Araç alım, satım ve takas işlemleri için kullanıcıların ilan vermesine ve araç ilanlarına göz atmasına olanak tanıyan” alanlarla ile ilgili hizmet sunan bir internet sitesi olarak kullanıldığı,
davacıya ait olan ilgili internet web sitesinin---- adresinde davacı tarafından geçmiş yıllardan bu yana yoğun bir şekilde kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2000 yılından bu yana arşiv kayıtlarına ulaşıldığı ve 2000 yılından bu yana davacı tarafından “------” adıyla internet sitesi olarak kullanıldığı tespit edildiği, Davalıya ait olduğu belirtilen davaya konu bahsi geçen -----internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu,
alan adının whois (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 30.03.2001 tarihinin kayıt olunduğu ve internet sitesinin içerikleri detaylıca incelendiğinde genel olarak “-----” adıyla ve “ŞEKİL” logosuyla “Araç alım, satım ve takas işlemleri için kullanıcıların ilan vermesine ve araç ilanlarına göz atmasına olanak tanıyan” alanlarla ile ilgili hizmet sunan bir internet sitesi olarak kullanıldığı,
davalıya ait olan ilgili internet web sitesinin “-----” adresinde davalı tarafından geçmiş yıllardan bu kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2002 yılından bu yana arşiv kayıtlarına ulaşıldığı, ancak 30 Ocak 2003 tarihli arşiv kayıtlarına kadar ilgili alan adının satılık olduğuna dair içerik olduğu, 30 Ocak 2023 tarihinden itibaren ki arşiv kayıtlarında davalı tarafından “-----” adıyla internet sitesi olarak kullanıldığı tespit edildiği,
Sektörel araştırmalar neticesinde bahse konu internet sitesi olan ------ isimli internet sitesinde motorlu ve motorsuz kara taşıtlarının alım satım, ihale, ekspertiz, servis bakım gibi ilanların bulunduğu, belirtilen alanlarda ticari faaliyetler sürdürdüğü, karşı taraf olan ----- isimli internet sitesinde de motorlu - motorsuz kara ve deniz taşıtlarının alım satımına yönelik satış ilanları olduğu, bunların haricinde günlük yaşama ait bir çok sektöre ait tadilat dekorasyon, mobilya, nakliye, düğün, kiralık iş makinaları gibi ilanlarının olduğu, bu belirtilen alanlarda ticari faaliyetler sürdürdüğü anlaşılmıştır.
Mali İncelemeler Yönünden. Tarafların ticari defter kayıtlarına ilişkin inceleme de değerlendirmelere raporun 4.1. bölümünde detaylı olarak irdelenmiştir.
Davalı şirketin 2023 ve 30.06.2024 yılı ticari defterlerinde satış/hasılat hesabına 2023 yılında toplamda 7.241.881,25 TL tutarında satış geliri yazmış olduğu (faaliyet dışı gelir ve giderler hariç) bu gelirin açıklamasının “Yurt içi Satışlar” olarak kaydedildiği, hesap planında ayrıca bir alt hesap kırılımının bulunmadığı, 30.06.2024 tarihine kadar ise 1.940.181,52 TL tutarında satış geliri yazmış olduğu, yazılan gelirlerin araç satış bedellerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Marka Hukuku Bakımından Huzurdaki uyuşmazlık bakımından halkın yani ortalama tüketicinin “internetten ikinci el araba, araba yedek parçası satın alma” hizmeti alan normal sıradan tüketiciler olduğu, Davalı kullanımındaki “”---” ve “.---” ve yine davacı markalarında yer alan “---” ve “----” ibarelerinin ayırt ediciliğinin düşük olması sebebiyle tali unsur olarak değerlendirilerek Taraf kullanımları karşılaştırılırken değerlendirme dışı bırakılması gerektiği karşılaştırmanın “----” ibaresi bakımından yapılması gerektiği,
Davalının ------ adlı internet sitesindeki kullanımının ticari etki yaratacak biçimde kullanım (ticaret alanında kullanım) olarak değerlendirileceği, Davalının kullanımları ile Davacı markaları arasında bütünsel intiba bakımından görsel, işitsel ve kavramsal bakımdan benzerlik/ayniyet bulunduğu, Davacının “------” ibareli markalarının tescili ile seri marka yaratma çabası içerisinde olduğunun anlaşıldığından, Davalının kullanımlarının halk nezdinde Davacının seri markalarından biri olduğu izlenimini uyandırdığı,
tüketicilerin satın alacakları mal ve hizmetlerin iki ayrı işletmeden geldiğini bilme ihtimallerinde dahi bu işletmeler arasında organik bir bağlantı olduğunu zannetmesi ihtimalinin mevcut olduğu, dolayısıyla halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimalinin bulunduğuna dair görüş bildirmişlerdir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME
6769 sayılı SMK'nın 7/2, 29. 149,150 ve 151. Maddeleri ile TTK'nın 54 vd. Maddeleri.
GEREKÇE
Dava; Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin durdurulması, ve marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı maddi tazminat davasıdır.
Davacı taraf, "-----" ibareli birden çok markanın adına tescilli olduğunu, davalı tarafın "------şekil" şeklindeki markasal kullanımları dolayısıyla davacı tarafın tescilli markası yönünden marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu beyan ederek marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesine ve oluşan maddi ve manevi zararının tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 29. Maddesinin yollamasıyla SMK'nun 7/2-b maddesinde tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetleri kapsayan ve bu
nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.
Yine Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.
Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir. Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir
Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir. Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır. Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.
Haksız rekabet ise Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır. Haksız rekabetten söz edebilmek için kusur, zarar, illiyet bağı unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Yine haksız rekabeti düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 57. maddesinin hükmünün temeli kişilik haklarına tecavüzü düzenleyen Türk Medeni Kanununun 24. maddesine dayanır.
Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmek yatar., Bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılması haksız rekabetin en önemli örneklerinden biridir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda;
---- tescil numaralı "------" markasının 12.07.2000 tarihinden itibaren 09,35,38,41 ve 42. Sınıflarda, ----- tescil numaralı "------" markasının 11.06.2016 tarihinden itibaren 09,12,16,35,37, 38,39,41 ve 42. Sınıflarda, ---- tescil numaralı "-----şekil" markasının 24.01.2006 tarihinden itibaren 37. Sınıfta, --- tescil numaralı "-----" markasının 21.03.2008 tarihinden itibaren 35 ve 41. Sınıfta, ----- tescil numaralı "----" markasının 11.05.2016 tarihinden itibaren 09,12,16,35,37, 38,39,41 ve 42. Sınıfta, ---- tescil numaralı "-----+şekil" markasının 09.05.2017 tarihinden itibaren 35. Sınıfta davacı adına tescilli olduğu,
davalı tarafın ----- alan adı altında genel olarak “-----şekil” adıyla ve logosu ile "Araç alım, satım ve takas işlemleri için kullanıcıların ilan vermesine ve araç ilanlarına göz atmasına olanak tanıyan" alanlarla ile ilgili hizmet sunan bir internet sitesi olarak kullanıldığı, sektörel araştırmalar neticesinde bahse konu internet sitesi olan ----- isimli internet sitesinde motorlu ve motorsuz kara taşıtlarının alım satım, ihale, ekspertiz, servis bakım gibi ilanların bulunduğu, belirtilen alanlarda ticari faaliyetler sürdürdüğü,
karşı taraf olan ----- internet sitesinde de motorlu - motorsuz kara ve deniz taşıtlarının alım satımına yönelik satış ilanları olduğu, bunların haricinde günlük yaşama ait bir çok sektöre ait tadilat dekorasyon, mobilya, nakliye, düğün, kiralık iş makinaları gibi ilanlarının olduğu, bu belirtilen alanlarda ticari faaliyetler sürdürdüğü, bu kullanımlar dikkate alındığında markasal kullanım yönünden davalı kullanımlarındaki ana ve belirleyici unsurun "-----" ibaresi olduğu, net ibaresinin yan bir unsur olduğu ve ayırt ediciliğinin düşük olduğu,
davacı tarafın markasının ana unsurunun da "----" ibaresi olduğu "------" ve şekil kullanımlarının davacı tarafın markaları açısından ayırt ediciliğe yardımcı unsurlar olduğu, bu haliyle her iki tarafa ait markanın, ses, şekil vb. Unsurlar yönünden ayniyet taşıdığı, yine davacı tarafın markalarının tescilli olduğu motorlu ve motorsuz kara taşıtlarının alım satım, ihale, ekspertiz, servis bakım gibi alanlarda sektörel benzerlik taşıdığı bu haliyle davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz oluşturacağı açıktır.
Ancak bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davalı tarafın mali kayıtları ve davalıya ait olan ilgili internet web sitesinin "-----” adresinde davalı tarafından geçmiş yıllardan bu kullanıp kullanılmadığını tespit edebilmek adına dünyanın en önde gelen web arşiv sistemi üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilgili internet sitesinin 2002 yılından bu yana arşiv kayıtlarına ulaşıldığı, ancak 30 Ocak 2003 tarihli arşiv kayıtlarına kadar ilgili alan adının satılık olduğuna dair içerik olduğu, 30 Ocak 2023 tarihinden itibaren ki arşiv kayıtlarında davalı tarafından "------'” adıyla internet sitesi olarak kullanıldığı tespit edildiği,
dava tarihi olan 20.10.2023 tarihi dikkate alındığında davacı tarafça bu kullanımlar yönünden sessiz kalındığı, sessiz kalma yönündeki değerlendirmenin resen nazara alınacağı, davacı ve davalının bulundukları sektörün ve tarafların internet ilanları verdikleri ve bu sebeple davacının davalı tarafın faaliyetlerinden haberdar olmadığını iddia etmesinin hayatın olağan akışına uygun olmayacağı dikkate alındığında davacı yönünden sessiz kalma dolayısyla hak kaybının oluştuğu kabul edilmiş ve bu sebeple hem marka hakkına tecavüzden hem de TTK'nın 60. Maddesi dikkate alındığında haksız rekabetten söz edilemeyeceği kabul edilerek davanın tümden
reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2023/201, K. 2025/84, 25 Mart 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama