İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/43 K.2024/18

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/43 Esas

KARAR NO:2024/18

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 09/03/2023

KARAR TARİHİ 10/01/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ------ haiz bulunduğu---- davalı tarafından izinsiz kullanılarak davalı'nın sahibi bulunduğu ------yayımladığını, müvekkili tarafından tespit edilmiş olduğunu, davalı ile dava dışı ----- tarihinde akdedilen -----muvazaalı devir sözleşmesiyle müvekkilinin ------- haiz hakları haksız ve hukuka aykırı olarak devredilmiş olduğunu, müvekkilinin hakları zedelendiğini maddi ve manevi zararı doğduğunu, davanın kabulü ile,

fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik Müvekkil'in uğramış olduğu zarara karşılık olmak üzere 100.000 -TL maddi ve 20.000 -TL manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, FSEK 70/3 uyarınca mevzubahis sinema eserlerinden temin edilen kârın müvekkile verilmesine, Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının aktif husumetinin var olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davanın aktif dava ehliyeti bulunmadığından, dava reddine karar verilmesini, davacının hukuki yararının olduğu da diğer iddiaları da hiç bir şekilde gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından bizzat dosyaya sunulan ------incelendiğinde görüleceği üzere, yalnızca -------- isimli eserin eser işletme belgesinde davacının adı yer almakta, diğer eser işletme belgelerinin hiç birinde davacının adı/ünvanı hiç bir şekilde geçmediğini, davacı;

hak sahibi olduğunu iddia ettiği eserlere ilişkin dava dosyası ekinde eser işletme belgelerinin fotokopisi sunduğunu, ------ tarafından sunulan belgeler ile davacı tarafından sunulan belgeler birbirinden farklılık gösterdiğini, davacı ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşme mevcut olup, izinsiz yayın söz konusu olmadığını, davacının haksız ve dayanaksız davasının öncelikle usulden reddine, aksi halde esastan reddine, vekalet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu ------- eserinin yayın haklarının davacı tarafçta olup olmadığı, davacı tarafın yayın haklarının sahibi olması hali ile davalı tarafça bu hakkın ihlal edilip edilmediği ve ihlal dolayısı ile maddi manevi tazminatın gerekip gerekmediği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.------ talep edilen yazıya verilen cevap ile ---- olduğu ve yapımcısının ---- olduğu, -------- yapım yılının ---- olduğu ve --- ---- olduğu, ---- --- yılının ---- olduğu, ---- isimli----- yılının -----olduğu ve yapımcısının -----olduğu, ----- isimli ----- yılının --- olduğu ve ----- ----- olduğu, ---- isimli ----- --- olduğu ve yapımcısının ----olduğu,

---- isimli------ yapım yılının ---- olduğu ve ----- ---- olduğu, ----- isimli ---------- olduğu ve ---- ------ olduğu, ----- isimli -------- olduğu ve -------- olduğu,------isimli filmin yapım yılının ----- olduğu ve ------- olduğu, ---- filmin yapım yılının ---olduğu ve yapımcısının ---- olduğu, ---- isimli filmin yapım yılının --- olduğu ve----- ----olduğu----- isimli filmin yapım yılının ---- olduğu ve------ ---- olduğu, ---- filmin yapım yılının ---- olduğu ve yapımcısının ----- olduğu, --- yapım yılının ----- olduğu ve yapımcısının -----olduğu bildirilmiştir.

-----kaydı dosya içerisine getirtilmiş olup, incelendiğinde; davacı şirketin ---tarihinde, davalı şirketin ise --- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Taraf iddia ve savunmaları ile sunulan deliller değerlendirilerek dava konusu sinema eserlerinin yayın hakkının kime ait olduğu ve varsa ihlal dolayısıyla oluşan zararın belirlenmesi hususunda bilirkişi heyetinin -------- tarihli raporunda.

Dava konusu uyuşmazlıktaki filmlerin FSEK m.5 anlamında sinema eseri oldukları, Dava konusu ------- yılında yapılmış olduğundan FSEK m.8’in ilk hali dikkate alınacak ve filmi imal ettiren yapımcı eser sahibi sayılacağı, bu çerçevede davaya konu ------ belgelerinde yapımcı olarak belirtilen ----- olduğu; buna mukabil Buna mukabil ----- yapımcısının dosyada mübrez---- tarihli eser işletme belgesinde ---- olduğu,

---- tarihli eser işletme belgesinde --------- alındığından bu film için hak sahipliğinin başkaca bilgi ve belgelerle tevsik edilmesi gerektiği, Davacının davaya konu filmler üzerinde hak sahibi olabilmesi için filmlere ilişkin olarak yapımcılarından veya varsa mirasçılarından başlamak üzere birbirini takip eden silsile halinde devam eden sözleşmeler çerçevesinde hakları devralmış olması gerektiği, Vaki devirlerin FSEK md. 52 hükmü uyarınca yazılı ve tüm hak konuları ayrı ayrı yazılması gerektiği,

kayıt tescil belgelerinde davaya konu filmlerin ---- yılında haklarının devredildiği yazılmakla birlikte bu sözleşmenin dosyaya sunulmamış olduğu ve davacı tarafından sunulan ----- tarihli sözleşmenin aynı filmlere ilişkin ileri tarihli bir sözleşme olduğu ve yine 14/03/2008 tarihli sözleşmenin hangi filmlere ilişkin olduğunu gösterir sözleşme eki listenin dosyaya sunulmamış olduğu ve eser işletme belgelerinde ve film afişinde birden fazla yapımcının ifade edildiği görülmüş olduğundan davacının sunduğu ----------- filmlerine ilişkin vaki devirlerin yetkisiz kişilerle yapılmış hukuken geçersiz ve yetersiz sözleşmeler olduğu ve davacının

davaya konu filmler üzerinde yayın hakkı dahil herhangi bir mali sahibi olmadığına dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

5846 sayılı kanunun 5, 8, 11, 13, 52. Maddeleri,

GEREKÇE

Dava, davacı tarafın yayın hakları sahibi olduğunu iddia ettiği --- adet sinema eserinin izinsiz yayınlanması dolayısıyla maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Davacı taraf dava konusu, -------- isimli sinema eserlerinin lisans hakkı sahibi olduğunu ve davalı tarafın dava konusu film eserlerini izinsiz olarak yayınlamak suretiyle FSEK'ten kaynaklı haklarını ihlal ettiğini, bu sebeple maddi ve manevi tazminat talep ettiğini beyan etmiştir.

FSEK 8. Maddesinde eserin sahibi tanımlanmış, buna göre "Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir. Bir işlenmenin ve derlemenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla onu işleyendir. -------- eserlerinde; yönetmen, ------- yazarı, eserin birlikte sahibidirler.Canlandırma tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte sahipleri arasındadır" hükmü düzenlenmiştir.

FSEK 8. Maddenin ilk düzenlemesinde sinema eserleri üzerinde FSEK m.8/4 hükmüne göre, sinema eserinin sahibi onu imal ettirendir. Böylece bu hükümle sinema eserinin eser sahibinin yapımcı olduğu kabul edilmiştir.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda ------- Kanun ile yapılan değişiklik ile sinema eseri sahipliğini düzenleyen 8 incimadde hükmü değişikliğe uğramış, bu değişiklikle FSEK m.8/5 hükmü şu şekilde düzenlenmiştir; “ sinematografik eserlerde yönetmen, özgün müzik bestecisi ve senaryo yazarı eserin birlikte sahibidirler...".

Görüldüğü üzere bu düzenleme, sinema filmini imal ettiren yapımcının eser sahibi sayılacağı şeklindeki düzenlemeyi terk edip sinema eseri üzerindeki eser sahipliğini üç kişiye, yönetmen, özgün ---- senaryo yazarına tanımıştır------- sayılı kanun ile FSEK m.8'de yapılan değişiklik ile sinema eseri sahipleri olarak,----------yazarının yanına diyalog yazarı ve canlandırma tekniğiyle yapılan filmlerde animatör de eklenmiştir.

4630 sayılı Kanun ile FSEK m.80 hükmü ile getirilen yeni düzenleme ile sinema filmi yapımcıları da bağlantılı hak sahibi olarak kabul edilmiştir.Bilirkişi raporu ile belirlendiği ve ------ dikkate alındığında dava konusu somut uyuşmazlıkta dava konusu ------ yapılmış olduğundan FSEK m.8'in ilk hali dikkate alınacak ve filmi imal ettiren yapımcı eser sahibi sayılacaktır.Bu tespitlerden sonra dava konusu uyuşmazlıkta davacı tarafın beyan ettiği yapımlar incelendiğinde yapımların sinema eseri mahiyetinde olduğu hususu uzman bilirkişiler tarafından belirlendiğinden yapımların sinema eseri mahiyetinde eser olduğu kabul edilmiştir.

Bu eserler üzerinde davacı tarafça hak sahipliği iddiasında bulunulduğu ve hakkın ihlalinin oluşması bakımından eserler üzerinde davacının hak sahipliğinin ispatı gerektiğinden --- kayıtları ve sunulan deliller dikkate alınarak alınan bilirkişi raporunda dava konusu eserlerden---------belgelerinde ve alenileşmiş film afişlerinde yapımcı olarak belirtilen ---- olduğu, ------- isimli filmin yapımcısının dosyada mübrez ------- olduğu,

------ tarihli eser işletme belgesinde---------- dikkate alındığından bu film için hak sahipliğinin başkaca bilgi ve belgelerle tevsik edilmesi gerektiği eserlerden ----- olarak belirtilen ----- eser sahibi olduğu; ----------sahibinin dosya kapsamından anlaşılamadığı,

davacı tarafın kendisinin lisans alan taraf olduğu iddiası karşısında davacının bu yapımların lisans haklarını eserin sahibi olan yapımcı ya da mirasçılarından usulüne uygun olarak devir ve temlik aldığını ispat etmesi gerektiği, yine FSEK 52. Maddesine göre "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü çerçevesinde sözleşme ile hem devirlerin hem de devir konusu hakların ayrı ayrı ve açıkça yazılmasının gerektiği,

Buna mukabil ----- isimli filmin yapımcısının dosyada mübrez ------ tarihli eser işletme belgesinde ---- olduğu,---- tarihli eser işletme belgesinde ---- Olduğu ancak ----------- alındığından bu film için hak sahipliğinin başkaca bilgi ve belgelerle tevsik edilmesi gerektiğinden davacının anılan filme ilişkin mali hakkının bulunmadığı,------ müzekkere cevap yazısı ekinde dosyaya sunulmuş kayıt tescil belgelerinde -------- sayılı noter devir sözleşmesinde yazılı şartlar dahilinde ----- adına Kayıt Tescil edilen ------ isimli filmlerin kullanım hakları ---- tarihinden geçerli olmak üzere -------devredilmiştir şeklinde ifade ve ibarenin

bulunduğu; ancak bu sözleşmenin dosyaya sunulmamış olduğu, Yine ------ yevmiye numaralı ------------ FSEK md. 21 işleme, md. 22 çoğaltma, md. 23 yayma, md. 24 temsil ve md. 25 umuma iletim haklarının tarafından sınırsız ve süresiz şekilde -----firmasına devretmiş olduğu, ----- yevmiye numaralı ----- devir aldığı ----- adet yerli filmin eser sahibidir.

Filmlere ait muhtelif haklar 3. şahıs kuruluşa devredilmiş ise de ------ yapılan değişiklikler ve kabuller sonucunda ---- her türlü mali hakları ---- dönmüş ve ait olmuştur.

Tarafların özgür ve karşılıklı kanaatleri böyledir,” ifade edilmediği anılan sözleşmenin ----- şeklinde olduğu görülmüş ve hangi filmlerin hangi 3. Şahıs kuruluşa devredildiğini yerli sinema eserinin kendilerinde bulunan tüm mali haklarını işbu sözleşme ile münhasır olarak tam ruhsat şeklinde ve gayrı kabili rücu olarak ALICI'ya satmış ve devretmiştir.” denildiği görülmüş ise de sözleşmeye konu ---- içerdiği ifade edilen ------ listesinin dosyaya sunulmamış olduğu,

bu haliyle sözleşmenin davaya konu----- içermediğinin tespit edilmesinin dosyadaki sözleşmeden tespit edilemeyeceği dikkate alındığında dava konusu birden fazla yapımcının ifade edildiği görülmüş olduğundan davacının sunduğu -------- ilişkin vaki devirlerin yetkisiz kişilerle yapılmış hukuken geçersiz ve yetersiz sözleşmeler olduğu,

bu haliyle FSEK 52. Maddede belirtilen şekliyle bir devirden söz edilemeyeceği, usulüne uygun devirler suretiyle davacının hak sahibi olduğunu ispat edemediği kabul edilmiş, FSEK beşinci bölümde düzenlenen korumadan yararlanmak için eser üzerinde hak sahibi olunması gerektiği dikkate alındığında davacının anılan eserler üzerinde hak sahipliğini ispat edemediği kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın REDDİNE,

1-Alınması gereken 427,60 TL karar harçtan peşin alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile 1.280,15 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/01/2024