İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/220 K.2025/225

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/220 Esas

KARAR NO: 2025/225

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli)

DAVA TARİHİ: 11/10/2024

KARAR TARİHİ: 25/09/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,------ yılında kurulan müvekkili şirket------ dünyaya aktarılması prensibi ile başladığı hikayesinde, adından sıkça söz ettiren bir eğlence markası haline geldiğini; kırtasiye ve okul malzemeleri, kitap yayımı, tekstil, hediyelik eşyalar ve aksesuarlar, film yapımcılığı ve satışı, tema parklarının planlanması ve işletilmesi, restoran işletmeciliğinin müvekkili şirketin temel faaliyet alanları olduğunu; müvekkil şirketin portföyündeki karakterlerin-------olarak da bilinen ------- olduğunu;

müvekkili şirketin faaliyetlerini yalnızca merkez ülkesi ----- değil kurduğu bağlı iştirakleriyle dünyanın farklı ülkelerinde de sürdürdüğünü; dünyaca ünlü --- dergisinin yaptırdığı bir araştırmaya göre müvekkil şirketin ---- şirketlerden sonra dünyanın en fazla lisans veren şirketlerinden biri olduğunu;------- bilinen, üyeleri siyah giyen ve motorlarını tehditkâr şekilde kullanan bir motorcu çetesinin lideri olarak müvekkil şirket tarafından tasvir edilen ------ yılında ticarileştirildiğini; müvekkilinin en iyi bilinen karakterlerinden biri olan -------- bugün dünya çapında bilinen bir karakter haline geldiğini;

müvekkilinin ----ibaresini ilk olarak ----- ülkede farklı sınıflarda tescil ettirdiğini; müvekkilinin halen ---------- numaralı ibareli bir marka başvurusunun da bulunduğunu; müvekkilinin söz konusu ismi karakter (eser) olarak korumak niyetiyle de tesciller elde ettiğini; davalının müvekkilinin marka ve eser olarak hak sahibi olduğu ----- cinsi eşyaları ithal etmek istediğini, söz konusu malların gümrük işlemlerinin ---- numaralı kararı ile durdurulduğunu ve durdurma kararının taraflarına-------- yazı ile bildirildiğini; el konulan not defterinin üzerinde--------- olarak yer alırken anahtarlık üzerinde şekil (karakter) olarak kullanıldığını;

müvekkiline ait karakterin aynı zamanda sahibinin hususiyetini taşıyan eser niteliğinde olduğunu, müvekkili tarafından oluşturulmuş özgün bir güzel sanat eseri olduğunu; müvekkilinin bu eseri farklı ülkelerde kendi adına tescil ettirdiğini, ayrıca eserin------------ tanınmış markalar listesinde de yer aldığını; davalının müvekkilden herhangi bir şekilde lisans veya ruhsat almaksızın, müvekkili tarafından belirlenen standartlara da aykırı olarak müvekkiline ait eseri izinsiz kullandığını;

davalının ithal etmek istediği ancak ----------- tarafından işlemleri durdurulan malların müvekkili şirketin hem 6769 Sayılı Kanun’dan hem de 5846 Sayılı Kanun’dan doğan haklarını ihlal ettiğini; ayrıca, aynı davalının yine müvekkiline ait ----markasını taşıyan benzer ürünleri de ithal etmeye çalıştığını, yine -------- üzerine davalı aleyhine hukuki yollara başvurulduğunu; dolayısıyla, davalının hukuka aykırı fiillerinin sistematik hale geldiğini belirterek yargılama giderleri davalı tarafından karşılanmak ve müvekkili şirketin maddi-manevi tazminat talepleri ile sair hakları saklı kalmak üzere;

öncelikle, durumun aciliyeti nedeniyle diğer tarafa haber vermeksizin, --------------- numaralı kararı ile durdurulmuş mallara dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir yoluyla el konulmasına ve bu yönde ------- müzekkere yazılmasına, davalının eyleminin müvekkilinin hem 6769 Sayılı Kanun’dan hem de 5846 Sayılı Kanun’dan doğan haklarını ihlal ettiğinin tespitine, men’ine ve ref’ine, durdurma ve el konulma karar verilen malların masrafları davalıya ait olmak üzere imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın , ------el konulan anahtarlık not defteri cinsindeki ürünlerdeki yazı ve şekil olarak kullanılan Kromi karakteri dolayısı ile davacının marka hakkına ve eserden kaynaklı haklarına tecavüz oluşturup oluşturmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır---- yazı cevabında; ------ sayılı/tarihli ithalat beyannamesi muhteviyatı tasarım yönüyle -----eşya ile ilgili yapılan işlemlere ilişkin işlem dosyası dosyamız arasına celb edilmiştir.------- sayılı yazı cevabında;

davacı -------- numaralı halen tescil süreci yayıma itiraz aşamasında devam eden marka tescil başvurusuna ilişkin başvuru kaydı ve yayım kararı dosyamıza celb edilmiş, devir ve lisans kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- tescil numaralı ----- tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşıldı.-------- sayılı yazı cevabında.

"Müdürlüğümüzce işlem gören --- adına tescilli -------- sayılı/tarihli ithalat beyannamesi muhteviyatı eşyalara ilişkin ilgide kayıtlı yazıları eki ----- Esas numaralı kararda ------ numaralı kararı ile durdurulmuş mallara dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir yoluyla el konulmasına." denilmekte olup davalı -------kimlik bilgilerinin de mahkemenize gönderilmesi istenilmişti Konuya ilişkin davalı ----- beyannamesi muhteviyatı --------- markaya benzer olduğu tespit edilen eşyalar için alınan ---- sayılı durdurma kararı ---- marka ibareli ürünler için ---- ibareli ürünler için ---- ibareli ürünler için -----marka ibareli ürünler için ise

---- bildirim yapılmıştır. Buna göre-----ibareli ürünler için bildirim yapılan ----- başvurusuna istinaden alınan ------- numaralı kararda durdurma kararı tüm mallara el konulduğu anlaşılmış olup herhangi bir yanlışlık yapılmaması adına konunun yeniden gözden geçirilmesi ile Müdürlüğümüze bilgi verilmesi gerektiği bildirilmiştir.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Tedbirin eğerlendirilmesi aşamasında alınan ----------- tarihli raporda; davalının ithal etmeye çalıştığı dava konusu ürünlerdeki markasal kullanımların davacının markasına olan yüksek seviyedeki benzerliği, davacının devam eden marka başvurusu kapsamındakisınıflardan-----------sınıf kapsamındaki emtialar yönünden kullanımların olması,

dikkat seviyesi yüksek olmayan ortalama tüketici nezdinde söz konusu ürünlerin davacının ürünüymüş gibi algılanabilecek olması nedeniyle karıştırılma ihtimalinin varlığı sebebiyle SMK'nun 7/2-b maddesine göre marka hakkına tecavüz şartlarının oluştuğu, Tedbiren el konulan ürünlerin ticaretinin yapılmak üzere Türkiye'ye ithal edilmeye çalışılması nedeniyle, davalının davacının markasını taşıyan ürünleri ithal etmesi hususu, aynı zamanda SMK'nun 7/3-c maddesi kapsamında da marka hakkına tecavüze sebebiyet verdiği, tespit ve rapor edilmiştir.----- tarihli bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;

" Davacı şirketin ------numaralı markalarının koruma ve tescil tarihleri------- yıllarına dair olmakla birlikte, davacı markası ve markalı ürünlerinin tescil tarihlerinden önce 2023 yılında ülkemizde lisans sahipleri tarafından ülkemizde üretilip satışa sunulmuş olduğu.

İhlal teşkil ettiği ileri sürülen ürünler incelendiğinde, davacı markasının hem şekil hem kelime unsurunun birebir aynısının kullanılmış olduğu; söz konusu malların davacı markasının -------- sınıf kapsamında kaldığı; bu bakımdan aynı markanın aynı sınıflarda kullanılması suretiyle davacı markasının ihlal edilmiş olduğu,

Tespit talebine konu ürünlerin estetik değere sahip güzel sanat eseri niteliğinde olduğu ve FSEK m. 4 kapsamında güzel sanat eseri olarak değerlendirilebileceği, dosyada mevcut deliller kapsamında yapılan incelemede taraflar arasında, tespite konu ürünlerin üzerindeki hakların kullanımına yönelik imzalanmış bir sözleşme görülmediğinden,

tespit isteyen tarafın FSEK’ten kaynaklanan İşleme Hakkı (Md 21), Çoğaltma Hakkı (Md 22) mali hakları ile Umuma Arz Salahiyeti ( Md 14), Adın Belirtilmesi Salahiyeti(Md 15), Eserde Değişiklik Yapılmasını Menetmek (Md 16) manevi haklarının ihlal edilmiş olduğunun düşünülebileceği ve tespite konu güzel sanat eseri niteliğindeki ürünler üzerindeki hakların korunması konusunda ihtiyati tedbir başvurusunda bulunabileceği " şeklinde rapor düzenlenmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

SMK'nun 7/2-b, 7/3-c, 29, 29/1, FSEK 66, 70, 77. Maddeleri

GEREKÇE

Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, tecavüzün men'i, ref'i ile davacının eserden kaynaklı haklarına tecavüzün tespiti, tecavüzün men'i, ref'i davasıdır.

Davacı taraf; davalı tarafça------- sayılı/tarihli ithalat beyannamesi muhteviyatı kapsamında ithal edilmeye çalışılan eşyaların adına tescil başvurusu bulunan ---------- tescil numaralı markadan kaynaklı haklarına tecavüz oluşturduğunu, yine ithal edilen eşyalar üzerindeki figürlerin kendisine ait eserden kaynaklı haklarına ihlal ettiğini beyan ve iddia ederek marka hakkına tecavüz ve eserden kaynaklı hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüzün men'i ve ref'ine karar verilmesini ve ithale konu emtiaya el konulmasını talep ve dava etmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.

Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre.

(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi, şeklinde belirtilmiştir.FSEK''te alenileşen eserler üzerinde eser sahibine mali ve manevi haklar tanınmıştır.

5846 sayılı FSEK'nda Eser Sahibinin Manevi hakları. Umuma Arz Salahiyeti (Md 14), Adın Belirtilmesi Salahiyeti(Md 15), Eserde Değişiklik Yapılmasını Menetmek (Md 16) , Eser Sahibinin Mali hakları ise. İşleme Hakkı (Md 21), Çoğaltma Hakkı (Md 22), Yayma Hakkı (Md 23), Temsil Hakkı (Md 24), İşaret, Ses Ve/Veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma İletim Hakkı (Md 25) olarak belirlenmiştir.

Bu hakları ihlal edilen tarafın FSEK 71. maddeye göre şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri gibi FSEK 66 ila 70. maddelerde düzenlenen hukuk davaları ikame haklarını kullanabileceklerdir, Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda; ------ markasının tescil başvurusunun --- tarihinde yapıldığı, söz konusu marka -----sınıflar bakımından tescil edildiği, -----markasının tescil başvurusu ---- tarihinde yapıldığı, markanın --------Sınıflar bakımından tescil edildiği ve markaların halen koruma altında bulundukları açıktır.

Yine ---- tarihli inhisari olmayan lisans sözleşmesi ile davacı şirket tarafından ----------- markası da dahil markaların kitap ayracı, hediye kutusu, para kutusu, mum, bardak altlığı, masa örtüsü, magnet, mouse altlığı, bloknot, kalemlik, ajanda, günlük, kartpostal, çıkartma/etiket, poster, bardak, anahtarlık, takvim vs. gibi ürünlerde ----- tarihleri arasında kullanılması için lisans verilmiştir.-----sayılı yazı cevabında; ---- işlem gören ... adına tescilli ------ sayılı/tarihli ithalat beyannamesi ile ithal edilen emtia incelendiğinde; anahtarlık ve defter emtiası olduğu,

bu emtialar üzerinde davacı taraf adına tescilli marka olan --------markasının şekil unsurunun birebir kullanıldığı, kullanılan emtia dikkate alındığında kullanımların------ Sınıftaki emtia sınıfında olduğu ve davacının koruma altında bulunan markaları ile aynı emtia sınıfında oldukları, dava konusu ürünlerdeki şekil unsurunun bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere ülkemizde tüketiciler tarafından bilinen ve tanına bir karakter olduğu, bu haliyle davalı eyleminin davacı tarafın tescilli markalardan kaynaklı haklarının ihlal ettiği kabul edilmiştir.

Davacı tarafın eserden kaynaklı haklarının ihlal edildiğine dair talebi de değerlendirilmiş, davacı tarafa ait davalı tarafça kullanılan şekil ve karakterin, karakter, resim, desen unsurları dikkate alındığında estetik değere sahip güzel sanat eseri niteliği olduğu ve FSEK m. 4 kapsamında güzel sanat eseri olarak korunacağı, davalı tarafın bu eserlerde davacıya nazaran öncelikli ve korunan bir hakkının bulunduğuna dair bir delilin mevcut olmadığı bu haliyle davalı tarafın ithal işlemlerine başladığı emtialardaki kullanımlarının davacı tarafın FSEK’ten kaynaklanan, İşleme Hakkı (Md 21),

Çoğaltma Hakkı (Md 22) mali hakları ile Umuma Arz Salahiyeti ( Md 14), Adın Belirtilmesi Salahiyeti(Md 15), Eserde Değişiklik Yapılmasını Menetmek (Md 16) gibi manevi haklarının ihlal eder mahiyette olduğu kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.