İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/244 K.2025/240

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/244

KARAR NO : 2025/240

DAVA

Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/11/2024

KARAR TARİHİ : 02/10/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirketin 1998 yılında kurulduğunu ve kuruluşundan bugüne “------” markası ile hazır döner üretimi, satışı ve lokantacılık faaliyetleri yaptığını; şirketin kurucu ortaklarının “------” markası ile yaptıkları üretimin 1989 yılına kadar uzandığını, hâlihazırda 12.500 m2 kapalı alana kurulu, günlük 100 ton üretim kapasitesine sahip ve 400 kişilik personeli ile faaliyetini sürdürdüğünü; müvekkili şirketin yıllardır yoğun şekilde kullandığı ve kalite sembolü haline getirdiği “-----” ve “ -------” markasını Türk Patent Enstitüsünde muhtelif tescil kayıtları ile koruma altına aldığını;

ayrıca kendi tescil kapsamı dışında kalan “yiyecek içecek sağlanması hizmetleri” için ---- tescil nolu “-----” markasının ve --- nolu “----- şekil” markasının inhisarı lisans hakkını süresiz olarak devraldığını; “----” ve “-------” markalarının ve bunlara benzer ibarelerin özellikle et (döner) ürünleri, hazır yemek ürünleri, yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri, belirli malların bir araya getirilerek sunulması hizmetleri için kullanım hakkının müvekkili şirkete ait olduğunu; müvekkili şirketin halihazırda 101 ayrı noktada lokantacılık hizmeti verdiğini;

müvekkilinin gösterdiği emek ile tüketici nezdinde tanınır ve aranılır bir hale geldiğini; yurt içinde yapılan marka tescil çalışmalarının yanında ------marka tescili sağlandığını, bunun yanında 28 AB ülkesinin yanında 19 ülkede de tescil için WIPO sistemine müracaat edildiğini; davalının ise "-----" ismi ile lokantacılık hizmeti verdiğini, ancak davalının------ kullanımının, kullanılan renkler, yazım karakterleri birlikte değerlendirildiğinde müvekkili şirketin markasına marka tecavüzü sayılacak şekilde benzer bir kullanım olduğunu;

davalı tarafın kullanımı ile müvekkili şirkete ait markalar yan yana yazıldığında bu benzerliğin çok net bir şekilde göründüğünü, özellikle yazım şekli, karakter seçimi, renkleri, renklerin sıralamasının müvekkili şirket markası ile bire bir aynı olduğunu, söz konusu benzerliğin markaların karıştırılmasına yol açacak kadar yakın olduğunu ve bu durum karşısında müvekkili şirket markasının zarar gördüğünü; davalı taraf------ ismi ile marka tescil sınıflarından 43. sınıfta yer alan hizmeti gördüğünü, bunun yanında ise işletmesinde 29. sınıfta yer alan et ve et ürünlerini sattığını;

davalının hem hizmet hem de mal markası olarak müvekkili şirket ile aynı sınıflarda çalışma yapmasının marka tecavüzünün etkisini arttırdığını; davalının kullanım şeklinin her iki sınıf içinde ayrı ayrı marka tecavüzü niteliğinde olduğunu, ayrıca davalı tarafın müvekkili şirket ile aynı işi yaptığını; davalının faaliyet gösterdiği ----- ilinde 50’den fazla ------ şubesi bulunduğunu, bu durumda davalının müvekkili şirketi tanıdığı ve bildiğinin aşikar olduğunu, davalının müvekkili şirketin tanınmışlığını bilerek aynı karakterde ve aynı renklerde benzer ifadeler kullanmasının iyiniyetli olmadığını gösterdiğini;

---- Fikri ve Sinai Haklar Mahkemesinin ------ sayılı dosyası ile davalı işyerinde keşif yapıldığını ve tedbir kararı ile-------ibaresinin kullanılmasının yasaklandığını; karşı tarafın somut kullanım şeklinin 6769 sayılı yasanın 29. maddesindeki fiilleri kapsadığını, kullanım şeklinde açık bir şekilde yasaya aykırılık oluşturduğunu, davalı tarafça müvekkili şirketin tescilli markasının, bu tescil kapsamında korunan mal ve hizmetler için kullanılmakta olmasının marka ihlali ve haksız rekabet teşkil ettiğini beyan ederek, davalı tarafın somut kullanımının marka tecavüzü teşkil ettiğinin tespit edilmesine ve bu fiillerin durdurulmasına,

marka ihlalinin giderilmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda marka ihlaline konu davalıya ait tabela, menu, her türlü ticaret evrakı ve benzeri reklam tanıtım malzemelerinden silinmesine, mümkün olmaması halinde toplatılmasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesini sunmamıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafın iş yerindeki -------şeklindeki markasal kullanımları dolayısı ile davacı adına tescil ------- ana unsurlu markalar yönünden marka hakkına tecavüzde bulunup bulunmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil kaydı ile davacı şirketin 25/09/1998 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.

Türk Patent ve Marka Kurumu yazı cevabı ile ---- tescil numaralı"-----" markasının 29, 30,32.sınıflarda 26/10/1998 tarihinde,---- tescil numaralı "---- " markasının 29 / 30 / 32. Sınıflarda 30.10.2001 tarihinde, ----tescil numaralı " ------" markasının 05 / 29 / 30 / 32/ sınıflarda 03.04.2002 tarihinde, ----- tescil numaralı " ------ şekil"markasının 29 / 30 / 31 sınıflarda 27.06.2005 tarihinde, ---- tescil numaralı "------" markasının 29 / 30 / 31 / 35 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45 sınıflarda 27.06.2005 tarihinde,---- tescil numaralı "-------" markasının 31 / 35 / 40.sınıflarda 11.06.2004 tarihinde,

---- tescil numaralı "-------" markasının 05 / 29 / 30 / 40 / 43.sınıflarda 22.01.2007 tarihinde, --- tescil numaralı -----şekil" markasının 43. Sınıflarda 04.02.2009 tarihinde, --- tescil numaralı "--- -- şekil" markasının 05 / 29 sınıflarda 10.01.2008 tarihinde, ------ tescil numaralı ------ markasının 05 / 29. Sınıflarda 10.01.2008 tarihinde, ---- tescil numaralı -------şekil" markasının 05 / 29.sınıflarda 21.08.2008 tarihinde------ tescil numaralı -------şekil" markasının 05 / 29.sınıflarda 10.01.2008 tarihinde,

----- tescil numaralı "------ şekil" markasının 29 / 35 .sınıflarda 28.10.2011 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

------ Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ------- sayılı dosyasında aldırılmış olan 16.09.2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında. Mahkemenizin 31.07.2024 tarihli değişik iş kararı kapsamında 08.08.2024 tarihinde, ------ adresine gidilmiş olup, mahaldeki işletmenin RESTAURANT olduğu, işletme adının -------olduğu, tespit işlemi esnasında vergi levhası sunulamadığı, tespit işlemi esnasında alınan yazar kasa fişe göre, ...

TC kimlik numaralı ... adına kayıtlı olduğu, mahalde yapılan incelemelerde tespite konu kullanımlara ilişkin ----- şeklinde işletme tabelasında, cam üzerindeki reklam giydirmelerinde, menü üzerinde, araç üzerinde, işletmenin yan cephe duvarı üzerinde, araç otopark dubası üzerinde kullanımlar olduğu, tespite konu kullanımlar, tespit talep edenin -------tescil numaralı markaları yönünden, markasal benzerlik, sınıfsal benzerlik ve ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihmali şartlarının oluşması nedeniyle, söz konusu kullanımların SMK’nun 7/2-b maddesi kapsamında, marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.

------- Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nün 20.11.2024 tarihli yazısı ekinde davalıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatı gönderilmiştir. -------- Vergi Dairesi’nin 24.12.2024 tarihli yazısında; ...'ın 25.08.2023 tarihinden itibaren vergi mükellefi olduğu ve faaliyetine devam ettiği bildirilmiştir. -----İcra Müdürlüğü'nün ----- Sayılı dosyası dosyamız içerisine alınmış, dosyanın Mahkememizce ------ sayılı dosyasında verilen tedbir kararının uygulanmasına ilişkin olduğu görülmüştür.

Marka hakkına tecavüz talepleri hususunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup alınan heyet raporunda özetle.

Davalı kullanımları ------” şeklinde, davacı tescilli markaları da “----- şeklinde olup, söz konusu markalarda ayırt edici unsurun “-------” ibaresi olduğu, diğer unsurların markaya ayırt edicilik katmadığı; bu bakımdan davalı kullanımına konu işaretin davacı markaları ile yüksek seviyede benzer olduğu; davalı tarafın lokanta tarzı (özellikle et ve ızgara ürünleri) yiyecek hizmeti vermekte olduğu, dolayısı ile Nice Sınıflandırmasının 43. sınıfında yer alan “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri”nde faaliyet gösterdiği;

davacının inhisari lisans sözleşmesi ile “-----” markası üzerinde 43. sınıfta yer alan yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinden lokantacılık hizmetlerinde inhisari hak sahibi olduğu, bu bağlamda davalı kullanımına konu hizmetlerin aynı olduğu; bununla birlikte, davalı kullanımına konu hizmetlerin davacı markalarının 29. sınıf kapsamı ile de ilişkili/benzer olduğu.

Yüksek seviyede benzer işaretin davacı markalarının tescilli olduğu mal/hizmetler ile aynı ve benzer nitelikte hizmetlerde kullanımı sonucunda ortalama seviyedeki tüketicinin söz konusu markanın davacıya ait olduğunu ve/veya davacı ile ilişkili olduğunu düşünmek suretiyle karıştırma ihtimali yaşayacağı, bu bakımdan SMK m.7/2-b şartlarının oluşmuş olduğu; bununla birlikte davacı markasının sektörel olarak tanınmış olduğunun da göz önünde bulundurulması halinde, davalının davacı markasından haksız faydalanmak suretiyle SMK m.7/2-c şartlarının da oluşacağına dair görüş bildirmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın SMK , 7/2, 29. Ve 149. Maddeleri

GEREKÇE

Dava, Marka hakkına tecavüzden kaynaklı, marka hakkına tecavüzün tespiti ve eylemlerin durdurulması davasıdır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni

olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.

Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.

Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre; (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi, şeklinde belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ---- kayıtlarına göre davacı------ ŞİRKETİ'nin ana sözleşmesinin 25.09.1998 tarihinde tescil edildiği, davacı tarafın "------ana unsurlu 1997 yılından itibaren tescilli markalarının bulunduğu, markaların 29/30/31/35/37/38/39/40/41/42 /43/44/45.

Sınıftaki emtialar yönünden tescilli olduğu, Mahkememizin------ D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespitte alınan 16.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı adına kayıtlı olan İşletmenin bir restoran olduğu, İşletme Sahibinin ... olduğu, İşyeri Adresinin ----- olduğu. Faaliyet Kodu ve Adının ----- Döner, ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisli ve self servis dahil; imalatçılar ve seyyar olanlar hariç) olduğu.

İşe Başlama Tarihinin 25.08.2023 olduğu; yani bu işletme sabit bir adreste lokanta tarzı (özellikle et ve ızgara ürünleri) yiyecek hizmeti vermekte olup faaliyetine 25 Ağustos 2023 tarihinde başlamış olduğu, ------ Belediyesi İmar ve Şehircilik 20.11.2024 tarihli yazısı ve ------ Vergi Dairesi'nin 24.12.2024 tarihli yazısında da aynı şeki davalı ...'ın 25.08.2023 tarihinden itibaren vergi mükellefi olduğu ve faaliyetine devam ettiği bildirildiği, davalı tarafın iş yerinde “-------” şeklinde markasal kullanımlarının olduğu, davacının tescilli markalarının -----şeklinde olup, söz konusu markalarda ayırt edici unsurun “------” ibaresi olduğu,

diğer unsurların markaya ayırt edicilik katmadığı; bu bakımdan davalı kullanımına konu işaretin davacı markaları ile yüksek seviyede benzer olduğu; davalı tarafın lokanta tarzı (özellikle et ve ızgara ürünleri) yiyecek hizmeti vermekte olduğu, dolayısı ile Nice Sınıflandırmasının 43. sınıfında yer alan “yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri”nde faaliyet gösterdiği; davacının inhisari lisans sözleşmesi ile “------” markası üzerinde 43. sınıfta yer alan yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinden lokantacılık hizmetlerinde inhisari hak sahibi olduğu, bu bağlamda davalı kullanımına konu hizmetlerin aynı olduğu;

bununla birlikte, davalı kullanımına konu hizmetlerin davacı markalarının 29. sınıf kapsamı ile de ilişkili/benzer olduğu. Yüksek seviyede benzer işaretin davacı markalarının tescilli olduğu mal/hizmetler ile aynı ve benzer nitelikte hizmetlerde kullanımı sonucunda ortalama seviyedeki tüketicinin söz konusu markanın davacıya ait olduğunu ve/veya davacı ile ilişkili olduğunu düşünmek suretiyle karıştırma ihtimali yaşayacağı, bu bakımdan SMK m.7/2-b şartlarının oluşmuş olduğu;

bununla birlikte davacı markasının sektörel olarak tanınmış olduğunun da göz önünde bulundurulması halinde, davalının davacı markasından haksız faydalanmak suretiyle kullandığı kabul edilerek SMK m.7/2-c kapsamında da marka hakkına tecavüz oluşturduğu kabul edilmiş ve tecavüzün tespiti ile durdurulması ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiş,

davacı tarafça tespit giderleri ve tedbir giderlerinin de talep edildiği ve yargılama sonrası davacının tespit ve tedbirin uygulanması yönünden haklı bulunduğu kabul edilerek tespit ve tedbir giderlerinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiş ve yine marka hakkı tecavüze uğrayan tarafın SMK'nın 149/1-g maddesi gereği kararın yayınlanmasını talep hakkı bulunduğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.