İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/285 K.2025/242

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/285 Esas

KARAR NO: 2025/242

DAVA

Marka (Manevi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 14/12/2024

KARAR TARİHİ: 02/10/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllar boyunca,---- yapmış olduğu ve kurumun marka tesciline karar verdiği ---- markası adı altında araç servis/bakım/onarım hizmeti vermekte olup, bu hizmet sektöründe, yurt içi müşteri portföyüne hizmet veren, müşteri portföyü içerisinde daimi olarak saygıyla anılan, sektörde hizmet veren diğer tacirler tarafından tanınan ve marka tanınmışlığı ile belli bir ticari itibara eriştiğini; müvekkilinin -------- markalarının sahibi olduğunu;

müvekkilinin ve tescili yapılıp koruma altına alınan markaların, sektörde belli bir müşteri çevresine ve sektör çevresine erişmiş olup, bu sektörle ilgilenen kişilerce tanınmışlığının ve geniş düzeyde ticari itibarının mevcut olduğunu; müvekkilinin ----- yevmiye numaralı tutanağı ile davalının müvekkili markalarını kullandığına dair tespit yaptırdığını; aynı ------ yevmiye numaralı e-tespit tutanağı ile de -------- internet adresinin kullandığını ve müvekkilinin markalarının izinsiz kullanıldığına dair e-tespit yaptırdığını;

bu hususların yanında davalının kartvizit ve ticari evraklarında ve kullandığı e posta adresinde müvekkilinin markalarının izinsiz kullanıldığının anlaşıldığını; müvekkili markalarının ----- sınıflarda tescilli olduğunu; davalının da -----bakım hizmeti verdiğini; davalının ----------unvanı ile kayıt yaptığını; davalı kullanımının müvekkilinin marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğunu, hem müvekkiline ait markanın aynısının kullanımı söz konusu olup, hem de söz konusu markanın aynı mal ve hizmetlerde kullanıldığını;

bu durumun, tüketiciyi aldatmaya yönelik olup, söz konusu faaliyetlerde mal veya hizmet alacak olan tüketicileri yanıltma ihtimali olduğunu belirterek SMK m.150 gereğince, tazminat yükümlüsünün, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgeleri, ticari defter ve kayıtlarını, mahkemeye sunmasına; marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile bunun önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,-------- unvanının oda sicilinden terkinine, söz konusu marka tecavüzünden, davalıların ref'ine ve men'ine; işaretin, davalılara ait iş evrakında, kartvizitlerde ve reklamlarında kullanılmamasına;

işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan ---------- benzeri biçimlerde davalılar tarafından kullanılmamasına,-------------- erişiminin engellenmesine; işaretin ticaret unvanı, işletme tabelası ya da işletme adı olarak davalı tarafından kullanılmamasına; bu hususlarda ihtiyati tedbir kararı verilmesine; şimdilik 1 TL maddi tazminata ve davanın belirsiz alacak davası olarak kabulüne ve 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı her ne kadar kendi adına tescilli olan ------- yılından bu yana faaliyet gösterdiğini iddia ederek davalı müvekkilinin, davacının tecrübe ve portföyünden faydalandığını belirtmişse de bu iddia gerçeği yansıtmadığını; şöyle ki, davalı müvekkili ----, kardeşi ----- ile birlikte --------- markası altında üretilen araçların bakım ve mekanik tamir işleri alanında çalışmak üzere işyerini açtığını ve işyerinin ismi olarak da isimlerinin baş harflerinden oluşan--------ibaresini kullanmaya başladıklarını;

bu tarihten itibaren davalı müvekkilinin ----- adresinde -----tarafından üretilen------markalı araçlara ilişkin bakım ve teknik tamirat hizmeti sunmaya başladığını; davalı müvekkili ve kardeşinin uzun yıllar süresince ------ araçlarına yönelik sundukları kaliteli hizmetleri sayesinde müşteri memnuniyeti sağlayarak kendi müşteri portföylerini oluşturduklarını; davacının yalnızca--------- hizmeti sunmakta olup, davalı müvekkilinin yaptığı işlerin ----- yetkili servis işi olmadığını; dolayısı ile,

-------- markalı araç sahibi müşterilerin yetkili serviste işlem yaptırmak istemeleri halinde, davalı müvekkiline gelerek işlem yaptırmalarının mümkün olmadığını; davacı şirketin ---- markalı araçların yetkili servisi ------olarak müşterilerine hizmet sunmakta olmasına karşın müvekkilinin ------- araçlarına yönelik özel bir araç bakım ve tamir hizmeti sunduğunu; tescilli marka ile müvekkilinin kullandığı görseller aynı olmayıp farklı tasarımsal öğelere sahip olduğunu; dava konusu --------- markası standart görünümdeki harflerin tek başına ayırt edici özelliğinin bulunmadığını;

davacının iddialarının zaman bakımından da hukuki mesnetten yoksun olduğunu, zira davalı müvekkili ----- ile kardeşi ----- yılında başlamış oldukları dikkate alındığında; davacının markasının------ yılında tescil edilmiş olması nedeniyle iddia olunduğu şekilde herhangi bir marka tecavüzünün bulunmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafın ---- şeklindeki kullanımları dolayısıyla davacı tarafın adına tescilli -----şekil markası yönünden marka hakkına tecavüz bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ----- gelen ------ sayılı yazı cevabında Davalı ----- tarihi itibariyle kaydı bulunduğunu ve aktif durumda olduğu bildirilmiş ve ilgili evraklar dosyamıza celb edilmiştir.

Davacının ------ tarihli yazı cevabında davacı ------ numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin --- olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --- tescil numaralı ---- sınıfta davacı adına tescil edildiği anlaşıldı.Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- tescil numaralı -----sınıfta davacı adına tescil edildiği anlaşıldı.------- sayılı yazı cevabında.

"Davalı tarafın iş yeri açma ve kapama işlemlerine ilişkin dairelerinin ----- numaralı mükellefi ----- faaliyetinde mükellef olduğu ve --------- nakil olduğu görülmüştür." şeklinde bilgi verilmiştir.------- vergi kimlik numaralı ------ mahkemenizde görülmekte olan Marka davası nedeniyle iş yeri açma kapamaya ilişkin bilgi isteme yazınıza istinaden mükellefimiz --- tarihinde ---- işe başladığı görülmüş olup --------- bildirilmiştir.

Mükellef dairemize ---- tarihinde nakil gelmiş olup halen faaliyetine devam etmektedir." şeklinde bilgi verilmiştir.

Davacının ekonomik ve sosyal durumunun tespiti için ---- hazırlanan ----- tarihli araştırma raporu dosyamız arasına celb edilmiştir.------ tarihli yazı cevabıyla; ------- İşyerinin açma ve kapama işlemlerine lişkin kayıtlarının ---- adıma oto tamir atölyosi------ sayılı -------- olduğu görülmüş olup, çalışma saatleri 08:00 - 20:00 olarak düzenlenmiş, işyeri açına ve çalışına ruhsatının onaylı bir sireti dosyamıza celb edilmiştir.

Tedbirin değerlendirilmesi yönünden marka hakkına tecavüzün bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve hazırlanan ------ tarihli rapor dosyamız arasına celb edilmiştir. Raporda özetle.

"Davalıya ait olduğu belirtilen ------adlı sitede yapılan incelemede; ---- logosunun kullanıldığı, ----- yılında ------ tarafından kurulduğu ve oto tamir/bakım, periyodik bakım, motor mekanik ve oto elektrik hizmetleri verdiğine dair bilginin yer aldığı, Firma iletişim bilgilerinde; ------ olduğu, Sitede ------ verdiğinin görüldüğü, Site tescil bilgilerinde; o Alan adının ------ tarafından kayıt edildiği,

Alan adının --- tarihinde kayıt edildiği ve kayıt süresinin ---- tarihinde son bulacağı, Alan adı sahibi ------- alan adlarında kişisel bilgilerin gizliliği kapsamında, internet alan adı dağıtımını sağlayan ----- tarafından alan adı kaydı sağlayan firmalara ---- kişisel bilgilerin --------- tarihinden itibaren kaldırılması gerekliliğinden dolayı, alan adının kime ait olduğunun tespiti yapılamamış, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı, ---- olduğu tespit edilmiştir.-------- ifadesinin aratılmasıyla elde edilen firma görüntüsü ve bilgisinde yapılan incelemede.

Firma adının ---------olduğu, Firma adresinin --------- firma web sitesinin ------ olduğu, Haritada halihazırda yer alan firma görüntüsünde firma tabelasında ----- adının yazılı olduğu tespit edilmiştir. Sektörel Yönden Yapılan İncelemeler Sonucunda: Davacı yan ve karşı taraf yan her iki işletmeninde araç servis/bakım/onarım hizmeti vermekte olduğu anlaşılmıştır.

Marka Hukuku Yönünden Yapılan İncelemeler Sonucunda: Davalı kullanımlarının, davacının ------- tescil numaralı markası yönünden, benzer marka, aynı hizmet sınıfı ve ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali bulunması nedenleriyle marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu, ------ içtihat değişikliği nedeniyle, davalının marka tecavüzü teşkil eden kullanımlarının ayrıca TTK’nun 54.maddesi kapsamında haksız rekabet yönünden de korunmasının gereksiz olması nedeniyle davalının işbu davaya konu kullanımlarının haksız rekabet yönünden değerlendirmesinin yapılmadığı" yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı tarafın marka hakkına tecavüz talepleri yönünden, kullanım ve sessiz kalma dolayısıyla hak kaybı yönünden değerlendirme yapılması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve hazırlanan ------- tarihli bilirkişi raporu dosyamıza celb edilmiştir. Raporda özetle.

"Davalıya ait olduğu anlaşılan---------- adresli internet sayfasının arşiv kayıtlarının incelemesi: ------ yapılan incelemede davalının internet sitesinin----- yılları arasında toplam---- arşiv kaydının tutulmuş olduğu, ----tarihli arşiv kayıtlarında internet sitesin içeriklerinin arşivlenmediği, ------ tarihli arşiv kaydında internet sitesinin ---- merkezli olduğu, ----- tarihli arşiv kaydında internet sitesinin yüklenme aşamasında kaldığı kaynak kodları incelendiğinde ise internet sitesinde de davalının bilgilerinin yer aldığı,

Davacıya ait olduğu anlaşılan ------- adresli internet sayfası ve arşiv kayıtlarının incelemesi: İncelenen internet sitesinde davacının logosunun şeklinde kullanılmakta olduğu, Hakkımızda sayfasında ----- yılında kurulan ---- yetkili servis olarak ---- semtinde faaliyetine başlamış ve ------- yılında yetkili servis olmaktan çıkıp yetkili servis mantığı ile özel servis olarak tüm markalara mekanik ve hasar onarım hizmetleri vermeye devam etmektedir...” açıklamasının yer aldığı, İnternet sitesinin araba servisi hizmeti üstüne olduğu,

----kullanılarak yapılan incelemede davacının internet sitesinin ------ yılları arasında toplam ---- arşiv kaydının tutulmuş olduğu, ----- tarihli arşiv kaydında internet sitesinde ----- markasının kullanıldığı görülmüştür, ----- adı kaydını yapan kişi/firma bilgisinin gizli olduğu, alan adının ---- tarihinde kayıt ettirildiği ve -------- tarihine kadar kayıtlı olduğu, İnternet sitesinin alan adı kaydının -------- kullanılarak yapıldığı ve--------- olduğu tespit edilmiştir.

Taraf işaretleri arasında ayniyet ve yüksek seviyede benzerlik bulunmakta olup, aynı mal/hizmetlerde kullanımın söz konusu olduğu; bu şekilde aynı ve benzer ibarenin aynı hizmetlerde kullanılması sonucunda ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırma ihtimali yaşanacağı; bu bakımdan somut olayda SMK m.7/2-b anlamında tecavüz şartlarının gerçekleşmiş olduğu.

Dosya içerisindeki belgelerden davalının davaya konu ibareyi en erken kullanmaya başladığı tarihin ----- olduğu, bu tarihten önceki kullanımlara ilişkin herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı; ancak ---- iş yeri unvanı olarak belirtilen ------- ibaresinin davalı tarafından bu tarihten itibaren ne şekilde fiilen kullanıldığı da dosya kapsamından tespit edilemediğinden markasal olarak öncelikli hak sahipliği hususunda bir değerlendirme yapılamadığı.

Davalının önceki markasal kullanımlarına dair bir bilgi veya belge dosyada bulunmadığından, davacının davalı kullanımından ne zaman haberdar olduğu ve bu suretle sessiz kalıp kalmadığı hususunun belirlenemediği" şeklinde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7/2, 29, 29/1-a, 29/7, 149. Maddeleri,

GEREKÇE

Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, tecavüzün önlenmesi, tecavüzün ref'i ile tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacı taraf, ----- markasının adına tescilli olduğunu, davalı tarafın markasının esas unsuru olan ------ ibaresini tescilli markaları ile aynı sınıfta kullandığını bu haliyle marka hakkına tecavüz oluşturduğunu beyan ve iddia ederek tecavüzün tespiti önlenmesi, tecavüzün ref'i ile tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.

Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre.

(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi,

şeklinde belirtilmiştir.Bu açıklamalardan sonra ------ tarihinden geçerli olmak üzere davacı adına tescilli olduğu ve halen koruma altında bulunduğu, davacı şirketin --------- Unvanı ile kurulduğu, faaliyet alanının her türlü otomotiv , kara, hava ve deniz nakil vasıtalarının ve yedek parçalarının vb. Ürünlerin ticaretini yapmak olduğu, davalı tarafın ----- tarihindeki iş yeri açma belgesine göre oto tamir atölyesi işlettiği, ---- olarak kullanımın bulunduğu, ------ tarihinden beri oto tamir atölyesi alanında faaliyet gösterdiği,

alınan --- tarihli bilirkişi raporunda ve---- tarihli raporda tespit edildiği üzere davalının ----- olarak markasal kullanımlarının bulunduğu, bu kullanımların----- tarihleri arasında gerçekleştiği sabittir.

Bu tespitlerden sonra davalı tarafın ---- şeklinde kullanımlarını bulunduğu, davacı adına tescilli markaların ana unsurunun -------ibaresi olduğu, bu haliyle birebir kullanımın söz konusu olduğu, davalı kullanımlarının birebir markasal kullanımlar olduğu, yine kullanımların sınıfsal olarak da ----- benzer kullanım olduğu dikkate alındığında davalı kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz eder mahiyette olacağı, ancak davalı tarafın kullanımlarının ---- yılında başladığı, yine esnaf odası kaydının----- tarihinde başladığı,

davalı tarafın adresinin ---- davacının da ------ olduğu ve birbirlerine yakın adreslerde faaliyette bulundukları sabit olduğundan davacının davalı taraftan haberdar olmasının hayatın olağan akışına uygun olacağı, ---- tarihi ile dava tarihi olan ----- tarihi dikkate alındığında 5 yıllık sessiz kalma süresinin dolduğu kabul edişmiş ve resen nazara alınması gerekli sessiz kalma yoluyla hak kaybının oluştuğu kabul edilerek reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.