İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/54 K.2026/67

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/54 Esas

KARAR NO: 2026/67

DAVA

Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 07/03/2024

KARAR TARİHİ: 10/03/2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, inşaat alanında birçok başarılı proje gerçekleştiren davacının---- sayılar ile ----nezdinde tescil ettirdiği; davalının -------- adını aldığı ve bu alan adı altında açtığı internet sitesini aktif olarak kullandığı; ------ D.

İş sayılı dosyası ikame edilen ihtiyati tedbir dosyası kapsamında yapılan bilirkişi incelemesinde ----tarihli Bilirkişi Raporu’nda ---- tarihli arşiv kaydında ------ arsa yatırımı ile geleceğe dönük yatırımızı bugünden planlayın,------------ başlayan fiyatlarla ev sahibi olun." ibaresinin yer aldığı”nın tespit edildiği;

dava dilekçesi ekinde sunulan davalı internet sitesine dair görsellerin internet sitesinin alan adı, siteye giriş yapıldığında kullanılan proje ismi ----- davacının tescilli markasının uzatma ifadesi olan ----------kullanılmış olması itibarıyla davalının kötüniyetli olarak davacının tescilli markası ile iltibas yarattığını ve tüketiciler nezdinde karışıklığa sebebiyet verdiğini ortaya koyduğu ileri sürülerek, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerin men'ine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, ------ erişimin engellenmesine,

250.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün özetinin ----- çapında yayınlanan gazetelerden birinde yayınlanmasına karar verilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları bulunduğu; davacının marka tescillerinin --------- tescil kapsamına girmediği; davalının arsa satışı işlemleri için bir platform oluşturma düşüncesi ile ilgili alan adını ---- satın aldığı; sitede sadece sadece ------ şeklinde bir paylaşım yaptığı ve sonrasında site kapsamında herhangi bir ticari faaliyette bulunmadığı, öyle ki hayatın olağan akışı içerisinde ticari işlemler için gerekli olan en önemli hususlardan olan-------- dahi sitede yer almadığı; davalının siteyi atıl vaziyette bırakması sebebiyle siteyi ziyaret eden kayda değer bir kitle de oluşmadığı;

davacının --------- tescillerinin şekil markaları olduğu ve davalının tescile konu şekilleri kullanmadığı; davacının tescilli markasının --------harflerinin arasında yer alan bir adet ev resminden oluştuğu; davalının internet sitesinde ise------- harflerinden oluşan şeklin altında büyük harflerle ---------kelimesi bulunduğu; toplum genelinde kabul gördüğü üzere arsa alım satım işlerinin inşaat işi olmayıp, yatırım amaçlı alım satım işleri olduğu;

davacının inşaat sektöründe konut, köprü, yol vb. inşaatlar yapması ile emlakçılık sektöründe ilgili internet sitesinde yer verilen yatırım yapmak için arsa alımı işlemlerinin sektör ve müşteri portföyü bakımından tamamen farklı işler olduğu; bir an için internet sitesinde yer alan unsurların davacıya ait marka ile benzer unsurlar içerdiği kabul edilse dahi, ilgili internet sitesi ticari amaçla kullanılmamış olduğu için de tecavüzün oluşmadığı savunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı tarafın--------adı, olarak kullanımı ve site içi kullanımları dolayısı ile davacı tarafın --- markaları yönünden marka hakkına tecavüzde bulunup bulunmadığı, tecavüzün varlığı halinde maddi-manevi tazminatın gerekip gerekmediği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ---------- davacı şirketin --- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;---- tescil numaralı ---- tarihinde,----sınıfta--- tescil numaralı ----- tarihinde davacı adına tescil edildiği görülmüştür. ------ adının davacı adına ----tarihinde tahsis edildiği, alan adının halihazırda aktif olmadığı, ---- tarihinde alan adı sahibi tarafından feragat edildiği bildirilmiştir.

Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre. Davalıya ait olduğu belirtilen------yapılan incelemede. Alan adında --- kullanıldığı, ---- adıyla hizmet veren herhangi bir site olmadığı, Site tescil bilgilerinde.

Alan adının ---- tarafından kayıt edildiği, Alan adının ---- tarihinde kayıt edildiği ve kayıt süresinin ----tarihinde son bulacağı, ---------------- kişisel bilgilerin gizliliği kapsamında, internet alan adı dağıtımını sağlayan ----- organizasyonu tarafından alan adı kaydı sağlayan firmalara ------ sorgulamalarından kişisel bilgilerin ---------- tarihinden itibaren kaldırılması gerekliliğinden dolayı, alan adının kime ait olduğunun tespiti yapılamamış, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı,------------ firma bilgilerinde.

Firma adresinin --------olduğu, Sitenin ---- adet arşiv kaydı olduğu, Sitenin-------- tarihli arşiv kaydında servis hatası verdiği, Sitenin ---------- tarihli arşiv kaydında ---- geleceğe dönük yatırmınızı bugünden planlayın,-------- başlayan fiyatlarla ev sahibi olun.” ibaresinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan------ tarafından sunulan ---- tarihli cevabî yazı incelendiğinde;----- firması adına------------tarihinde kayıt edildiği, Alan adının halihazırda aktif olmadığı, ---- tarihinde alan adı sahibi tarafından feragat edildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Marka Yönünden: Davalının ------ adının ve bu alan adı altında açtığı sitedeki markasal kullanımının davacının----sayılı markalarından doğan haklarına tecavüz oluşturduğu;------- bir alt inşaat şirketi gibi algılandığı; emlak müşterisinin ------ alt firması sanabileceği; --- firmasının,------- haklarına tecavüz ettiği.

Mali Yönden: Davacı firma tarafından inceleme için ibraz edilen --------yüzdesel şeklinde belirtildiği, Sözleşme hükmüne bakıldığında Lisans Bedelinin “Markanın kullanıldığı Projedeki bağımsız bölümlerin alıcıları ile akdedilecek satış sözleşmelerinde yer alan ------- dahil bedellerin % 2,5’idir.”şeklinde olduğu ancak dava konusuyla ilgili davacı tarafından bir satış olmadığı için -------yönünde bir hesaplama yapılamadığı, ayrıca davalının dava kapsamında satış yapıp yapmadığına dair bir bilgide dosya kapsamında yer almadığından da “SMK 151/2-c bendi.

"Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli”yönünden hesaplama yapılamadığı, SMK 151/2-c kapsamında hesaplama yapılabilmesi için davalının dava konusuyla ilgili elde etmiş olduğu gelirin tespit edilmesi gerektiği,

davalı vekili tarafından ------- tarihinde sunulan beyan dilekçesinde “ Davalı/Müvekkil tacir olmadığı için herhangi bir ticari deftere sahip olmadığını ve dolayısıyla mahkemenize sunabileceğimiz her hangi bir defterin bulunmadığını bildiririz.” Şeklinde beyanda bulunduğu yönünde görüş bildirilmiştir. ----- tahsis edildiği sorulmuş bireysel kullanıcı kayıt bilgilerinin ---- olduğu bildirilmiştir.

Dosyanın rapor düzenleyen muhasip bilirkişiye tevdi ile tarafların itirazlarının da değerlendirildiği ek rapor düzenlenmiş olup ----tarafından gönderilen cevabi yazıda davalının ----- tarihinde mükellefiyet açılışı yaptığı -------rihinde de mükellefiyetliğini sonlandırdığı,Vergi mükellefiyetliğinin 4 ay 20 gün kadar sürdüğü, Yazı ekinde davalıya ait ------ yıllarına ait ---- yer aldığı,ancak --------- incelenmesinde herhangi bir satış olmadığı ve beyannamelerinde gelir ve giderinin 0 (sıfır) olarak beyan edildiği,

Davacı Vekilinin bilirkişi raporuna karşı vermiş olduğu itiraz dilekçesi ekinde dava dışı firma ile imzalanmış ---- ve kök rapor düzenlendiğinde ibraz edilen -----tarihli iki adet --------- sözleşmesi sunduğu ,ancak örnek marka lisans sözleşmelerinin yüzde usulü sözleşmeler olduğu, Davacı Vekilinin Marka kullanımı ile ilgili olarak ibraz etmiş olduğu 2 adet örnek fatura incelendiğinde faturaların ---- yılı içerisinde düzenlendiği, marka kullanım bedellerinin ayrı ayrı ---------olduğu, marka kullanım bedelleri için düzenlenen faturaların dava tarihinden sonra düzenlendiği,

dava tarihinden sonrasına düzenlenen faturaların emsal bedel olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, Davacı Vekili tarafından Bilirkişi Raporuna itiraz dilekçesi ekinde davacı firmanın pazarlama satış ve dağıtım giderlerini gösterir tablolar ibraz ettiği, itiraz dilekçesinde müvekkilinin markasını tanıtmak ve geliştirmek ------- yılları arasında "pazarlama satış ve dağıtım giderleri" adı altında harcamalar yaptığı, yıllar itibarı ile pazarlama satış ve dağıtım giderlerinin ; ----yılında 32.384.060,17 TL,

------yılında 35.401.380,62 TL, ----yılında 17.662.373,67 TL, ----yılında 31.734.859,35 TL, ----yılında 50.978.445,46 TL,

------ yılında 26.733.912,77 TL şeklinde olduğu, ----------- Mamülün stoklara verildiği ve hizmetin tamamlandığı andan itibaren bu mal ve hizmetlerin alıcılara teslimine kadar yapılan giderler bu hesaba borç kaydedilir”şeklinde olduğu, davacı Vekilinin ibraz etmiş olduğu ---------- giderleri hesabına ait listelerde yer alan tutarların yıllar itibarı ile toplu olarak yer aldığı, yapılan harcama detaylarının görülmediği ,bu harcamaların marka tanıtımına ve geliştirilmesine ait bir harcama olup olmadığı, kaç adet proje için yapılan bir harcama olduğu ve marka tanıtımına hangi oranda katkı yaptığı tespit edilemediği,

Gerek davalının herhangi bir gelir beyan etmemiş olması ve ayrıca davacı vekili tarafından ibraz edilen marka Lisans sözleşmelerinin kök raporumuzda da belirtildiği gibi yüzde usulü bir oran içermesi sebebiyle marka kullanımı ile ilgili rayiç bedel tespit edilemediğine dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 7/2, 29,149,150,151. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava. Marka hakkına tecavüzün tespiti ile men'i ile tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması, erişimin engellenmesine, tecavüzden kaynaklı maddi, manevi tazminat ve itibar tazminatı davasıdır. Davacı taraf----------ana unsurlu adına tescilli markalar bulunduğunu, davalı tarafın daparsa şeklindeki markasal kullanımları bulunduğunu bu kullanımların davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğunu ve bu kullanımların aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini beyan ve iddia ederek mark hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile tecavüzün men'i ve ref'i ile tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, bu tecavüz dolayısıyla oluşan maddi ve manevi zararlarının tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.

Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını,

maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 29. Maddesinin yollamasıyla SMK'nun 7/2-b maddesinde tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.

Yine Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir.

Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir.

Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır.

Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.Dava konusu somut olay incelendiğinde; ------ incelendiğinde; ---- numaralı---- tarihinde davacı adına tescil edildiği ve halen koruma altında bulunduğu, sabittir.

Bu tespitlerden sonra davacı tarafın marka hakkına tecavüz yönündeki iddiaları değerlendirilmiş, davalı tarafın ------- adının davalı tarafa ait olduğu, site içerisinde arsa ve taşınmaz satışına dair bilgilerin bulunduğu, davalı tarafın daparsa kelime unsurunu markasal olarak kullandığı, davalı tarafın markasal kullanımının davacının markasının ana unsuru ile aynı ibare olan-------- ibaresi olduğu, arsa ibaresinin tamamlayıcı ve hizmetin tanımlayıcı unsuru olduğu, ayırt ediciliğinin bulunmadığı, davalı kullanımlarının emtia sınıfı olarak da benzer olduğu dikkate alındığında, ----şirketi gibi algılandığı,

emlak müşterisinin ------ tecavüz etti kabul edilmiş ve davalı kullanımlarının davacının ------ markası yönünden tecavüz oluşturduğunun kabulü ile tecavüzün men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Bu tespitten sonra davacı tarafın maddi tazminat talepleri değerlendirilmiş, SMK'nun 149 ve devamı maddeleri gereği davacı tarafın marka hakkına tecavüzün varlığı halinde maddi tazminat talep hakkının bulunacağı kabul edilmiş, davacı tarafın 151/2-c Maddesi gereği davalı tarafın ihlale konu eylemden dolayı lisans bedeli yönünden talepte bulunduğu, davalı tarafın tacir olmadığı, bu hali ile -------- emsal bildirimi kapsamında ciro üzerinden emsal tespit edilemediği, yine davacı tarafça sunulan emsallerin ciro üzerinden hesaplandığı, bu hali ile alınan bilirkişi raporlarında maddi tyazminatın tespit edilemediği,

ancak talep gereği bu hali ile TBK'nın 50 ve 51. Maddesi kapsamında tarafların iş kolu, yapılan iş ve işlemlerin ticari hacmi ve markanın kullanım şekli nazara alınarak takdiren --- tutarında maddi tazminat yönünden yerinde olduğu kanaati ile bu miktar yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, davalının davacı tarafa adına tescilli markayı marka hakkına tecavüz eder şekilde kullandığı, bu sübut karşısında davacı tarafın davalı taraftan SMK'nın 149.

Maddesine göre manevi tazminat talep hakkının bulunduğu, davacının markaya konu kullanımlar, ticari iş hacmi, markanın itibarı, değeri, tarafların ticari ve ekonomik durumları, tecavüz eyleminin işleniş şekli ve somut olayın tüm koşulları dikkate alındığında --- Manevi tazminatın uygun olduğu kanaati ile marka hakkına tecavüzden kaynaklı manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Yine davacı tarafın kararın yayınlanmasına ilişkin talebi de değerlendirilmiş,

SMK'nın 149/1-g maddesi gereği tecavüzün varlığı halinde kararın yayınlanması talebinde bulunma hakkı bulunduğu da gözetilerek bu yöndeki talebin de kabulüne karar vermek gerekmiştir.Yine davacı tarafça eylemlerin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği belirtilmiş ise de bu yönde kısa kararda hüküm tesis edilmediği, bu hali ile kararın eksik bırakıldığı gerekçeli kararın yazılması sırasında belirlendiğinden HMK'nın 305/A maddesi gereği hükmün tamamlanmasına karar verilmiş, davacı tarafın marka hakkına tecavüz talepleri yanında TTK'nın haksız rekabeti düzenleyen 54. Vd.

Maddeleri gereği talepleri de değerlendirilmiş, davacı tarafın ihlal edilen hakkının sınai mülkiyet haklarının kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunduğu ve az yukarıda ifade edildiği üzere SMK hükümleri kapsamında marka tecavüzün tespiti ve sonuçlarına dair kararı tesis edildiği, ------- ilamında da belirtildiği üzere "SMK ile getirilen özel hükümler haksız rekabet hukukunu da kapsayacak şekilde ve haksız rekabete göre daha üstün koruma getirerek düzenlenmiştir.

Davacı bu özel hükümlere de dayandığından tescilli tasarımın koruma alanı ile haksız rekabetin koruma alanının kesiştiği dava konusu olayda, yalnızca özel hükümler uygulama alanı bulacağından, özel hükmün yanında haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektirir herhangi bir kanun hükmü de olmadığından, özel kanunla birlikte eş zamanlı olarak haksız rekabet hükümlerinin de uygulanmasının hukuki dayanağı bulunmadığı,

hal böyle olunca, ----------somut olay bakımından, SMK ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın uygulama alanı kalmadığı gözetilerek" şeklindeki gerekçesi de dikkate alınarak kümülatif korumanın mümkün olmadığı kanaati ile haksız rekabet yönündeki taleplerin reddine karar vermek gerekmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

10/03/2026