İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/134 K.2025/267

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/134

KARAR NO : 2025/267

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/06/2025

KARAR TARİHİ : 21/10/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilin fikir ve sanat eseri sahipliğinden kaynaklanan haklarının, davalı tarafından lisanssız yazılım kullanımı nedeniyle ihlali üzerine, ilk olarak -----. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde -------sayılı dosya ile FSEK 68. maddesi gereği tazminat davası açıldığını, davanın 10.000-TL üzerinden, kısmi dava olarak açıldığını, aynı dosya istinaf aşamasından geçerek ----.

Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ---- Esas ------Karar sayılı kısmi davamızın kabulüne ilişkin kararı olarak kesinleşmiş olduğunu, kesinleşen kararda alınan bilirkişi raporuna göre; "yazılımların TL bedelinin KDV hariç toplam 345.0399759-TL olduğu,

takdiri mahkemeye ait olmak üzere davacının toplam bedelinin üç katı olan 1.035.1199277-TL'yi davalı taraftan isteyebileceği" şeklinde olduğunu, 3 katı tutarında tazminat talep edilmiş ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutulduğunu, eylem aynı zamanda haksız fiil teşkil ettiğinden, bakiye bedel olan 1.025.119,00 -TL'ye (haksız fiil tarihi olarak kabul edilecek delil tespit tarihi olan) 22.05.2018 Tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek faizi ile birlikte tahsili ile karşı taraftan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı tarafa e tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesini sunmamıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı tarafa ait yazılımın davalı tarafça lisans alınmaksızın kullanılıp kullanılmadığı, kullanımın varlığı halinde tazminatın gerekip gerekmeyeecği ve tazminat miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Mahkememiz ------- esas sayılı dosyasında bilgisayar yazılımlarının davacı şirket tarafından üretilip pazarlanandıkları, bilgisayar yazılımlarının FSEK'nun 2. ve 4. maddeleri uyarınca ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan bir adet bilgisayara 22/05/2018 tarihinde yüklenmiş olduğunun tespit edildiği, böylece davalı tarafından, davacıya ait eserlerden kaynaklanan çoğaltma haklarının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması,

bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalının doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı,

davacının, sorumluluğu bulunan davalıdan, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, davaya konu yazılımların telif bedelinin bilirkişi tarafından 345.039, 00 TL, üç katının ise 1.035.117,00 TL olarak tespit edildiği,

tespit edilen bu bedele davalı tarafça itiraz edilmişse de, davacı tarafın yalnızca 10.000,00 TL talep ettiği, talep edilen bu bedelin davaya konu yazılımların telif bedellerinin üç katının çok altında ve makul bir bedel olduğu anlaşılmakla, usul ekonomisi açısından yeniden bilirkişi raporu alınmaksızın, davanın kabulüne,

taleple bağlı kalınarak FSEK'nun 68.maddesi uyarınca telif bedelinin üç katı kadar 10.000,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan 22/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.Yine mahkememizin ------ dosyasında Mahkememizin kaldırılmasına karar verilen kararında açıklandığı üzere toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, bilgisayar yazılımlarının davacı şirket tarafından üretilip pazarlanandıkları, bilgisayar yazılımlarının FSEK'nun 2. ve 4. maddeleri uyarınca ilim eseri vasfında bulunduğu,

FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan bir adet bilgisayara 22/05/2018 tarihinde yüklenmiş olduğunun tespit edildiği, böylece davalı tarafından, davacıya ait eserlerden kaynaklanan çoğaltma haklarının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması,

bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalının doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı, her ne kadar davalı tarafça iş yerinde ihlalin tespit edildiği bilgisayarın iş yeri çalışanının şahsi bilgisayarında bulunduğu yönünde savunma yapılmış ise de bu durumu ispatlar bir delilin söz konusu olmadığı,

lisanssız programın ele geçirildiği bilgisayarın adının ------ olduğu ve davalı şirketin bilgi işlem yöneticisinin adının ------ olduğu, bu sebeple bu yöndeki savunmanın sorumluluktan kurtulmaya dair olduğu kabul edilmiş, davacının sorumluluğu bulunan davalıdan, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, davaya konu yazılımların telif bedelinin bilirkişi tarafından 345.039, 00 TL, üç katının ise 1.035.117,00 TL olarak tespit edildiği,

tespit edilen bu bedele davalı tarafça itiraz edilmişse de, davacı tarafın yalnızca 10.000,00 TL talep ettiği, talep edilen bu bedelin davaya konu yazılımların telif bedellerinin üç katının çok altında ve makul bir bedel olduğu anlaşılmakla, usul ekonomisi açısından yeniden bilirkişi raporu alınmaksızın, davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak FSEK'nun 68.maddesi uyarınca telif bedelinin üç katı kadar 10.000,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan 22/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

5846 sayılı FSEK'in 2,4,5,68, 70 ve 86. Maddeleri

GEREKÇE

Dava, davacının eser sahibi olduğu bilgisayar programlarının davalı tarafça izinsiz kullanıldığı iddiasıyla 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca açılan, programların izin alınmadan çoğaltılması ve kullanılması nedeniyle telif hakkıyla ilgili tazminat davasıdır.Davacı tarafın talebi dikkate alındığında davanın ek dava mahiyetinde olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında Mahkememizce ------. Sayılı kararı ile 09.07.20204 tarihinde davanın kabulüne dair karar verildiği, verilen bu kararın 13.02.2025 tarihinde kesinleştiği sabittir.

Bu açıklamalardan sonra asıl davada yapılan incelemede açıklandığı üzere; zere toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, bilgisayar yazılımlarının davacı şirket tarafından üretilip pazarlanandıkları, bilgisayar yazılımlarının FSEK'nun 2. ve 4. maddeleri uyarınca ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan bir adet bilgisayara 22/05/2018 tarihinde yüklenmiş olduğunun tespit edildiği,

böylece davalı tarafından, davacıya ait eserlerden kaynaklanan çoğaltma haklarının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması, bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalının doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı,

her ne kadar davalı tarafça iş yerinde ihlalin tespit edildiği bilgisayarın iş yeri çalışanının şahsi bilgisayarında bulunduğu yönünde savunma yapılmış ise de bu durumu ispatlar bir delilin söz konusu olmadığı, lisanssız programın ele geçirildiği bilgisayarın adının ------ olduğu ve davalı şirketin bilgi işlem yöneticisinin adının ------- olduğu,

bu sebeple bu yöndeki savunmanın sorumluluktan kurtulmaya dair olduğu kabul edilmiş, davacının sorumluluğu bulunan davalıdan, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, davaya konu yazılımların telif bedelinin bilirkişi tarafından 345.039, 00 TL, üç katının ise 1.035.117,00 TL olarak tespit edildiği,

bu haliyle FSEK 68. Maddesinde belirtilen üç katına kadar tazminatın davacı tarafça istenebileceği, ancak her zaman üç katı tazminata hükmedilmesinin gerekmeyeceği, kanun koyucunun duruma göre tazminatın belirlenmesi hususunda takdir yetkisi tanıdığı,

bu durum dikkate alınarak davalı tarafın ihlal eyleminin bir adet bilgisayarda olduğu dikkate alınarak bir buçuk kat tazminatın yerinde olacağı kabul edilmiş ve 507.558,50-TL alacağın 22.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiş, her ne kadar bakiye kısım reddedilmiş ise de bu kısımdaki reddin takdiren olduğu kabul edilerek reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiş,

her ne kadar davalı tarafça zamanaşımı iddiasında bulunulmuş ise de eylemin haksız fiilden kaynaklandığı ve ceza zamanaşımı süresine tabi olduğu ve ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınarak bu yöndeki savunmalara itibar edilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.