İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/929 K.2020/383

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/929 Esas

KARAR NO: 2020/383

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/02/2019

KARAR TARİHİ: 13/07/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili -------- harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket işveren olduğu -- yapımı kapsamında yüklenici sıfaıtyla ------------- projelendirilmesi ve anahtar teslim götürü bedel yapımı sözleşmesi akdettiğini,------------ müvekkili şirket yangın sonrası gerekli önlemleri aldığını ve davalı ----- bilgilendirerek zararının tazminini talep ettiğini,------- tarihli cevabı yazısında söz konusu deponun teminat dışında kaldığından talebi reddettiğini, teminatlara bakıldığında şantiye dışında depolama için limit depo başına ------------- olarak görünmekte olup şantiye alanı dışında beş depo esasında teminat altına alındığını,

müvekkili şirket beş depoya kadar teminat altına alınan şantiye dışı depolama alanı için primlerini ödediğini, ret gerekçesi ile yangın arasında illiyet bağı da bulunmadığını, müvekkili şirket iş kapsamında her türlü tedbiri aldığını, işyeri güvenliğini sağladığını, -------- işçilerin yemekte olduğu sırada müvekkili şirketin kamp alanı içerisindeki şantiye depolama bölgesinde yangın çıktığını, yangının belirlenemeyen sebepten meydana geldiğini, yangın can kaybı olmadan sonuçlanmış ancak müvekkili şirket bakımından ciddi hasar meydana geldiğini,

yangın sonrası yapılan araştırmalarda ilgili depoda bulunan malzemelerin toplam tutarının -----------------olduğu tespit edildiğini, işveren tarafından sigorta yapılması için ----------- başvurulduğunu, poliçe tanzim edildiğini.

Poliçenin 6. Maddesinde kamplar ve depoların ------------ kadar teminat altına alındığını, davalılardan şimdilik---------- hasar tarihinden itibaren işlemiş/işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte, poliçeler uyarınca teminat altına aldıkları tutarlar nispetinde, müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. İnşaat kamp alanında bulunan-------------firmasına ait depo içerisinde muhafaza edilen sigortalıya ait emtia ve eşyalarda hasara.

Ziyaa sebebiyet verdiğini, davacı şirket kanuni düzenlemelere riayet etmemiş ve dava dilekçesinde yer alması gereken zorunlu unsurlara dilekçesinde yer verilmediğini, yangın olayının vuku bulduğu depoda; hasar önleyici tedbirlerin yerine getirilmediğini, gerekli özenin gösterilmediğini, depo ve ambarın yangına karşı dayanıklı duvarlarla ayrılmadığını, poliçenin vadesinin --- tarihinde saat -------- erdiğini, vade uzatım zeyilnamesi -------- tarihinde düzenlendiğini,

davacı şirketin ana yüklenici olarak söz konusu işe ------- tarihinde başladığını ve --------- tarihinde Ana yüklenici olarak hazırladığı hakediş icmalinde imalatın tamamlanması gereken kısmının----- tamamlandığı belirtildiğini, --------bitirilmiş ise oran hesabına göre işin tamamını ---- Günde, yani ---- tarihinde bitirileceğini, davacının yüklendiği işi -- imkan ve ihtimalinin bulunmadığını, ------- hakediş tarihinde dahi öngörülebilir durumda olduğunu, zeyilname üzerinde sigortacının sorumluluğunun primin ödenmesinden önce başlayacağına dair bir hüküm konulmadığını, davanın reddine,

dava ikamesinden öncesine ilişkin faiz ve avans faizi taleplerinin reddine, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine ve davacı şirketin disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesi (poliçesi) gereğince meydana gelen yangından dolayı oluşan rizikodan kaynaklanan sigorta zararının ödenmesinin gerekip gerekmediğine dair alacak davasıdır.

----- Cumhuriyet Başsavcılığına --------- tarihinde savcılık dosyası bulunup bulunmadığı hususunda müzekkere yazıldığı, müzekkere cevabında İskenderun yargı sınırları içerisinde yapılan uyap sorgulamasında Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen herhangi bir soruşturma bulunmadığı anlaşıldığı, -------------yangın sebebiyle taraflarınca savcılığa bildirimde bulunup bulunulmadığı hususunda müzekkere yazıldığı,-------- yangın tutanağını içerir müzekkere cevabının dosya içerisine alındığı görüldü.

Dosyanın ---- tarihli duruşmanın - nolu ara kararı uyarınca ---------- duruşmanın ---- ara kararı ile iş güvenliği uzmanı,yangın konusunda uzman ve sigorta konusunda uzman üçlü bilirkişi heyetine tevdi edildiği ve bilirkişi heyetinin raporu ------ tarihinde teslim ettiği anlaşıldı.Bilirkişi heyeti raporda özetle :------------ düzenlenen yangın raporu ile müşteki ifade tutanağı ve bilgi alma tutanağının yanı sıra ekspertiz raporu ve bilirkişi raporunun incelenmesinden anlaşılacağı üzere;------------------- sıralarında --------------- adreste -------------- alanında bulunan depo dahilinde alevli bir yangın meydana geldiği,

yangın sonucu depo dahilinde bulunan tüm emtiaların yanmak suretiyle aya olduğu, ayrıca depolama binasının da yüksek ısı ve hararet nedeniyle mukavemetini kaybederek kullanılanız durumda hasar aldığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar yangının çıkış sebebi itfaiye tarafından tespiti mümkün olamamış ise de ---------------- tarafından yerinde yapılan keşfen inceleme sonucu bahse konu alevli yangın olayının kök sebebinin depb dahilindeki elektrik aydınlatma armatüründen kaynaklandığı belirtilmiştir.

Bilirkişi heyetimizce yangının çıkış sebebi ile ilgili değerlendirmede ise, Bahse konu deponun tek katlı çelik konstrüksiyon taşıyıcı üzerine trapez saç ile giydirilmiş beden, duvarları ve yine aynı malzeme ile kapatılmış çatı örtüsü, keza depolama alanın yekpare oluşu, yanığın duvarları ve yangın bölmelerinin bulunmayışının yanısıra çok sayıda kolay yanıcı, yatak, yorgan, nevresim vb. kolay yanıcı ürün gruplarının bir arada bulunmasının yangın hasarını artırdığı değerlendirilmiştir.

Yangının başladığı depoda olay tarihi ve saatinde kapısının kilitli olduğu, aynı gün ----------- sonra depoya giriş çıkışın olmadığı, keza olay saatinde deponun çevresinde her hangi bir şüpheli kişi yada kişilerin görülmediği, depo girişinde özel güvenlik personeli bulundurulduğu, kapm alanı ve depo çevresinin teİörgu sistemiyle ihata altma alındığı saptanmıştır. Tek bir giriş çıkış kapısının bulunduğunun anlaşıldığı,

ancak depoda yangın güvenliği bakımından erken uyan ve otomatik söndürme sistemleri bulundunjlmadığından yangın saat -----sıralarında geç fark edilmiş ve itfaiye de yaklaşık ---------- sonra geç ihbarda bulunulmuştur. Bu eksikliklerin olması hasann artmasında etken olmuştur. Erken uyan sistemi kurulu bulunması durumunda, henüz yangın başlangıcında duman algılanacak ve dış siren çalışacağından anlık müdahale yapılması durumunda bahse konu yangının önlenebilir nitelikte bir yangın olduğu, zira kamp alanında çalışanlann alanda istirahat halinde bulunduğu göz önüne alındığında yangın büyümeden derhal müdahale edilebilecek bir olay olduğu değerlendirilmiştir.

Davalı --------------- Yapılan İncelemede;

---------- şantiye dışında depolanan malzeme için adresini bildirme ön şartı ve limitli bedelle teminat verildiği, dosyada sigortalının depo adresini bildirdiğini gösteren herhangi bir belge veya bilgi bulunmadığı, sigortacının davacının şantiye dışında depoladığı adresi kendiliğinden öğrendiğini ispatlayan bir belge veya bilginin de dosyada bulunmadığı, bu durumda davalı -------------- depo adresinin bildirilmemesi ön şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle tazminat talebinin sözleşmesine/poliçesine uygun olduğu,-------------- yangın hasarlan için teminatın yangına ilişkin tedbirler alınması ön şartı getirildiği,

dava konusu olay bakımından depolanan yanıcı malzemeler arasında yeterli mesafe bırakılmadığı, depoda bölümleme olmadığı, yangın duvarları bulunmadığı, yangım algılama vc otomatik söndürme sistemi olmadığı, dolayısıyla dava konusu olay bakımından Klozlarda öngörülen yangına ilişkin tedbirlerin yetersiz olduğu hususu tespit edildiğinden bu gerekçeyle davalı sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesinin poliçedeki klozlara uygun olduğu.

dava konusu yangının,-------- poliçesinde teminatın bitiş tarihi olan------- sıralannda gerçekleştiği, -------------------- uyannea poliçede teminatın bittiği gün olarak belirtilen ---- günü saat ---- sona erdiği, dolayısıyla ---- meydana gelen ------- süresi dışında gerçekleştiği, bu takdirde, ---- tarihinde tanzim edilmiş poliçede teminat başlangıç tarihi --------tarihinden öncc riziko gerçekleşmiş olduğundan, TTK m. 1458 hükmü uyannea sözleşmenin geçersiz olacağı ve hasann teminat dışı kaldığı, davalı sigortacının bu sebeple tazminat talebini reddcbileceği,

bununla beraber davacı ------- dilekçesinde saat ----- gönderilen mail ile poliçe süresinin artmlmasının talep edildiği, bu maili takiben broker tarafından!----------------- gönderilen mail ile uzatma zeyili talebinde bulunulduğunu, aynı gün sigorta şirketi tarafından saat ------ verilen cevapta vade uzatma süresi ve bedelin ne olacağı belirtilerek uygun olup olmadığının sorulduğu, bunun üzerine ---------- tarafından verilen uygundur cevabı ile vade uzatımı konusunda, yangın rizikosu gerçekleşmeden önce anlaştıklarını iddia ettiği, yaptığımız incclemedc bu iddia konusu yazışmaları gösteren maillerin dosyada bulunmadığının tespit edildiği,

davacının bu iddiasının ispatı için söz konusu maillerin dosyaya ibrazı gerektiği, şayet davacı tarafından ------ tarihindeki yangının gerçekleştiği saatten ------- daha önceki bir saatte davalı sigorta şirketi ile poliçenin süresinin uzatımı hususunda anlaştıklarını gösteren bir yazışmayı ibraz ettiği takdirde, sigorta sözleşmesinin poliçenin tanzim tarihinden ------ tarihinde ve riziko saati -------- kurulduğu ispat edilmiş olacağından,

dava konusu --------civarında gerçekleşen yangının poliçe süresi içinde gerçekleşen bir yangın olduğu sonucuna varılacağı ve sigortacının rizikonun teminatın süresi bittikten sonra gerçekleştiği gerekçesiyle tazminatı reddcmeyeccği,

diğer taraftan bu ihtimalin bir devamı olarak da davalı sigorta şirketinin yenilenmiş -------tarihli poliçedeki primin ödenmesinden öncc hasann gerçekleştiği, bu yüzden sigortacının sorumlu olmadığı iddiasının bulunduğu, söz konusu poliçe priminin yangının gerçekleşmesinden önce ödendiğini veya teminatın primin ödenmesinden öncc başlayacağı hususunda bir anlaşmanın varlığını gösteren bir belge, bilginin dosyada bulunmadığı,

özetle; Davalı ----------- yönelttiği tazminat talebinin poliçede getirilmiş şantiye sahası dışında depolanan malzemeler için depo adresinin bildirilmesi vc yangın rizikosu için gerekli tedbirleri alma hususundaki ön şartı yerine getirmemesi dolayısıyla teminat kapsamı dışında kaldığı ve reddinin poliçeye uygun olduğu, poliçe süresi dışında rizikonun gerçekleştiği gerekçesiyle reddinin ise, davacının yangın saatinden önce davalı ---------- ile poliçenin süresinin uzatılması hususunda anlaştıklarını ve bu poliçeye ilişkin primi ödediğini ispatlayıp, ispatlayamamasına bağlı olduğunu,

Davalı --------- Yapılan İncelemede;

--------- şantiye dışında depolanan malzeme için adresini bildirme ön şartı ve limitli bedelle teminat verildiği, dosyada sigortalı ----veya diğer sigortalı dava dışı ------- adresini bildirdiğini gösteren herhangi bir belge veya bilgi bulunmadığı, sigortacının davacının şantiye dışında depoladığı adresi kendiliğinden öğrendiğini ispatlayan bir belge veya bilginin --- dosyada bulunmadığı, bu durumda davalı ------ depo adresinin bildirilmesi ön şartının verine getirilmediği gerekçesiyle tazminat talebinin sözleşmesine/poliçesine uygun olduğu,

------------- inşaat sigortası teminatı için yangım tedbirleri ve güvenlik alınması hususunda bir ön şart getirdiği, yapılan incclemedc depolanan yanıcı malzemeler arasında yeterli mesafe bırakılmadığı, depoda bölümleme olmadığı, yangın duvarları bulunmadığı, yangını algılama vc otomatik söndürme sistemi olmadığı, dolayısıyla dava konusu olay bakımından öngörülen yangına ilişkin tedbirlerin yetersiz olduğu hususu tespit edildiğinden bu gerekçeyle davalı ----------- talebini reddetmesinin poliçedeki klozlara uygun olduğu,

Sayın Mahkemece bu yangın rizikosuna ilişkin tedbirlerin alınmadığı dolayısıyla, ön şartın yerine gelmediğine kanaat getirildiği ihtimalde, davacının davalı ------------ karşı tazminat talep hakkı düşeceği, Aksine yani Sayın Mahkemenizce bu klozun bîr ön şart getirmediği kanaatine varıldığı ihtimalde ise, tazminat talep hakkının düşmeyeceği, bu takdirde yangı tedbirlerinin alınmamış olması dolayısıyla davacının TTK m. 1484'de yer alan zararı önleme azaltma yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği ve kusuru oranında tazminat indirim yapılması gerektiği sonucuna varıldığı,

Davalı ----------- sigorta iddiası bakımından ise, çifte sigortanın varlığından söz edebilmek için TTK m. 1467 uyarınca sigorta konusunun değerinin tamamının Önceki poliçe ile tam teminat altına alınmış olması, teminatsız bir değerin kalmamış oltnası gerektiği, Heyetimizce sigorta konusunun tam değeri bilinmediğinden bu hususta bir değerlendirme yapmamızın mümkün olamadığı,

dava konusu yangının davalı --------- poliçesi teminatı kapsamında kaldığı yönünde Sayın Mahkemenizce kanaat hasıl olduğu takdirde, davalı --------- olmamak üzere, hasarın %10 oranında muafiyet uygulanacağına ilişkin iddiasının, poliçede yangın hasarına ilişkin olarak farklı bir oran öngören kaydın bulunması karşısında, tenzili muafiyet oranının davalı şirket tarafından açıklığa kavuşturulması gerektiği,

SayınMahkemenizce davacının sigorta tazminatı talebinin, davalı ------ teminatı kapsamında kaldığı yönünde kanaat oluştuğu takdirde, diavalı -------- tazminat ödeme borcunun TTK m. 1427 hükmü uyarınca yaptırdığı ekspertiz incelemesi sonunda düzenlenen ekspertiz raporunun tarihi olan-------- tarihinde muaccel olacağı ve bu anda temerriitun gerçekleşeceği ve bu andan itibaren de faiz işleyeceği. '' şeklinde tespitlerde bulunarak rapor tanzim edilmiştir.

Uyuşmazlık;--------- tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle davacının davalı sigortalardan hasar tazminatı talep edip edemeyeceği, edebileceksi miktarı; çifte sigortanın var olup olmadığı, hasar uğrayan eşyaların bulunduğu konum itibariyle poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, davacının zararın büyümemesi için gerekli tedbirleri alıp almadığı,poliçenin geçerliliği için gerekli olan ön şartların yerine getirilip getirlmediği hususlarında toplanmaktadır.

Hükme elverişli teknik nitelikte bilirkişi heyet raporunda tüm uyuşmazlık konuları tek tek etraflıca incelenmiş ve rapor tanzim edilmiştir.Buna göre davalı her iki sigorta şirketi yönünden ,sigortalının(davacı) depo adresini bildirdiğini gösteren herhangi bir belgenin bulunmaması,poliçe kapsamında yangın sebebiyle uğranılan hasarın teminat içinde kalması için gerekli ön şartlardan olan depo adresinin bildirilme şartının yerine getirilmediği ve bu sebeple her iki sigorta şirketinin de ön şartın yerine getirilmemesi nedeniyle davacının tazminat talebini reddetmesinin poliçelere uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yine davalı her iki sigorta şirketi açısından,davacı ile akdedilen poliçelerde yangın hasarlarına ilişkin teminatın ön şartı olarak yangına ilişkin tedbirler alınmasının ön şart olarak belirlendiği ancak bilirkişi heyet raporunda belirtildiği üzere depolanan yanıcı malzemeler arasında yeterli mesafe bırakılmadığı,depoda bölümleme olmadığı,yangın duvarları bulunmadığı,yangını algılama ve otomatik söndürme sistemi olmadığı,dolayısıyla dava konusu olay bakımından poliçede belirtilen klozlarda öngörülen yangına ilişkin tedbirlerin yetersiz olduğu tespit edilmekle her iki sigorta şirketinin de davacının tazminat talebini reddetmesinin poliçelerdeki klozlara uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen gerekçeler ve hükme elverişli yeterli teknik nitelikte bilirkişi heyet raporu hükme esas alınarak davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.