İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/941 K.2021/603

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/941 Esas

KARAR NO: 2021/603

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/12/2018

KARAR TARİHİ: 02/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı ---- imzalandığım, diğer davalıların da müteselsil kefil olduklarını, davalı -----şirketinin, müvekkili şirketle arasında akdetti ------uyarınca işlettiği satış noktalan kapsamında müvekkili şirketten düzenli ve sürekli olarak ürün temin etmeyi ve müvekkili şirketin bayi eli ile dağıtımına yaptığı ve ileride dağıtımını yapabileiceği kullanım amaçlan bakımından eş ürünleri bayken satın almak sureti ile işlettiği----müşterilerine yeniden satmayı--- ettiğini,

davalı şirketin,----- bağlı olarak yapılan tadil protokolü uyarınca ----ambalajlı ürünü bayiden ----sureti ile müşterilerine yeniden satma taihhüdü verdiğini ve işbu miktann tamamlanmadı ile sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğine dair taraflarca mutabakata vanldığını, ancak divalı şirketin direkt satış sözleşmesi ve tadil protokolüne istinaden tafelıhüdünü verdiği miktar yükümlülüğünü yerine getirme gayreti göstermediğim, aksine müvekkili şirketle irtibatını kestiğini ve taahhüt ettiği miktar ürün satışını gerçekleştirmeden müvekkili şirketten---- tarihinden itibaren ürün alımını bıraktığım, müvekkili şirketin,

taraflar arasında -- sözleşmenin devamlılığına inanarak davalı ---şirketine pazarlama faaliyetlerine katkı amacı ile divalı şirketin tanzim etmiş olduğu ---- --- ödediğini, ancak davalı şirketin sözleşmesel edimlerini yerine getirmeyerek müvekkili şirketin zarara uğramasına sebep olduğınu, müvekkili şirketin bayi eli ile dağıtımını yaptığ ürünlerin alımını düzenli ve sürekli olarak ya ima yükümlülüğüne uymadığını ve işbu nedenle ie taahhüdünü verdiği ---ürün sat şını gerçekleştirmediğini,

müvekkili şirketin ------numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranışlarına son vermemesi hal nde sözleşmenin haklı nedenle feshetmiş sayılacağını ve sözleşmenin erken sona ermesi neden: ile uğrayacağı zararlar için hukuki yollara başvuracağını ihbar ve ihtar ettiğini, tüm uyanlara rağnen davalı şirketin sözleşmesel edimlerini yerine ---- devam ettiğini ve sözleşmenin erken sonar ermesine sebebiyet verdiğini, tüm bu nedenlerle,

davalı şirketin sözleşme edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile müvekkili şirketin söz eşmenin devamlılığına inanarak davalıya ödediği pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli alacağın: --- kısmının taısili amacı ile--- davalı -----aleyhine icra takibi başlatıldığını bu takibe davalılarca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirtmiş olup, haklı davalarının kabulü ile davalı aleyhine başla ılan icra takibine itirazın iptali ile takibin ---- davalılar aleyhine hükmolunan meblağın %201sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davacı şirketin ---- tarihli ---- ve bu sözleşme ile tarafların karşı ıklı edim yüklenme borcu altına girdiğini, müvekkili şirketin, davacı şirketin sözleşmede belirtmiş olduğu ---- miktarında ürünü ----- satmayı taahhüt ettiğini, davacı şirketin ise sözleşmenin özel hükümler başlığı altında belirlenmiş olan taahhütleri yerine getirmeyi kabul ettiğini, bu mübrez sözleşme ile müvekkiline herhangi bir pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli ödenmesinin kararlaştınlmadığını ve sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi durumunda ----- tarafın iddia ettiği gibi katılım bedelinin iade edileceği hususunda anlaşılmadığını,

bu sözleşmeden kaynaklı pazarlama katılım bedelinin iadesini taep etmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu bu sözleşmede belirlenen tüm yasal şartların yerine getirildiğini, sözleşme hükümlerinin ---- getirilmesi akabinde davacı şirket ile müvekkil şirket arasında anlaşarak ---- tarihli tadil ---- belirtilen miktara --- daha ekleme yapılarak sözleşme ---- kapsamında müvekkili şirkete ---------katılma bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu tacilin ---- tarihli sözleşmede belirtilen şartlarır yerine getirilmesi sonrasında imzalandığını, tadil protokolü ile belirtilen ----- gerçekleştirilerek sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini,

davacı şirketin direk satış sözleşmesi ve tadil protokolü İle müvekkiline ödeme yaptığı tutarın iddia edildiği gibi ----olduğunu, bu hususun------ tarihli tadil protokolü ile içıkça hüküm altına alındığını, ----tarihli ----- faaliyetlerine katılım bedeli adı altına bir ödeme yapılmadığı sözleşme hükümleri ile açıkça ortada olduğunu, mahkemece sözleşme ------ getirilmediği kabul olacak ise bile,

davacı şirketin talep etmiş olduğu miktarın ----- olduğunu, sözleşme ve tadil protokolü kapsarrında müvekkiline yapılan ---- ödeminin müvekkilinin taahhüt altına girmiş olduğu ----ürünün ne kadarlık kısmının yerine getirilmiş olduğu belirlenerek bu oran üzerinden --- usulü hesaplama yapılarak müvekkilinin bedel iade miktarının belirlenmesinin gerektiğini, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında ---müşteriye ulaştırmayı taahhüt ettiğini, davacı şirketin ise ---- müvekkili şirkete pazarlıma faaliyetlerine katılım bedeli olarak ödemeyi kabul ettiğini, arz ve izah edilmeye çalışılan nedenlerle ve resen dikkate alınacak hususlar doğrultusunda,

haksız ve mesnetsiz davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun takip yapan davacı aleyhine %20 oranında haksız icra tazminatına hükmedil meşine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdii edilerek rapor alınmıştır. ---------- tarihli bilirkişi raporu özetle, Dava dosyasında bulunan bildi ve belgelerle, davacının --- incelenmesi, ---- bilirkişi heyetine verilen görev ile sınırlı olarak---- değerlendirme neticesinde;

--------- Verilen yetki ile incele ıen davacı şirketin --- yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikler: nin süresinde yapıldığı, --- beratlarının süresinde alındığı, --- göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kayıtlarında davalı şirkete ait hesap hareketlerinin incelenmesinde borç/alacak bakiyesinin ---- olduğu,

B- Davalı gerçek kişi şahısların davacı ile hizaladığı kefalet sözleşmesi hükümlerinin ----- hükümlere aykırı olması nedeniyle geçersiz olacağı,

C- Davacı ---- arasında düzenlenerek imza altına al nan ---- ihtilafsız oldığu, sözleşmeler gereği davalının ---- ürünü bayiden satın almak sureti ile müşterilerine yeniden satacağının ve davacı tarafından pazarlama faaliyetlerine katcıda bulunmak için fatura mukabilinde bir defaya mahsus sözleşmede ---protokolünde ---- davalıya ödene yapacağının kararlaştırıldığı,

bu hususa ilişkin davalı şirket tarafından davacı şirkete, ---- tutar nda fatura düzenlediği --- faturalarına karşılık davacı şirket tarafından ----, davacı kayıtlarına göre davalının en son mal alışını --- tarihinde yaptığı, bu tarihe kadar davalının toplam brüt --- katılımlı olarak ---ürün aldığı, Davalı bayiye ---- değişmeyen, ana sözleşme ile aynı kalmasına rağmen pazarlama katkı payının---olarak ödenen ----olduğudur.

Taraflar tacir olduğundan karşılıklı edimlerini sözleşme ile ---- göre ihtilafın çözümünde de imzalanan sözleşmelerin geçerli olması gerekecektir. Bu durumda, gerek --- tarihli ---, gerekse o sözleşmenin iki maddesini değiştiren ------- --- tabi tutulması gerekecektir. Davacı ---- tarafından fazladan yapılan --- dikkate alınmaması gerekece ktir.

Davacı şirketin ---bedeli artırılan --- karşılığında ödediğini ispatlayamadığı, davacının --- alacağının bulunduğu, sözleşmede açıkça yer almasa da fiilen ödenen tutarların---- dahil edilmesi gerektiği yönünde hüküm tesis etmesi hali için de ----nitelikteki hesaplamada davacı alacağı ---olduğu, Davacının: Davalı --------- dosyasına yapmış olduğu itirazın, hükmolunacak davacı alacağı yönünden iptalini isteyebileceği,

D- Davacının davalıya göndermiş olduğu ----- no.lu ihtarnamenin somut bir edeme ihtarı içermediği için kanaatimizce temerrüt ihtan yerine geçmeyeceği, ancak -----görüşte olunması durumunda hesaplanan faizin yukarıda izah edildiği gibi hüküm altına alınabileceği, icra inkâr tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatine varmışlardır.

Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdii edilerek ek rapor alınmıştır. ------ tarihli bilirkişi raporu özetle,

A- Davacı İtirazları Yönünden:

Davacı ---- ----bölümünde açıklandığı üzere, davacı itirazları yerinde görülmüş olup, davalı tarafın taahhüdünden eksik kalan---- hesabı yapılarak, davacının talep edebileceği alacak tutarının ----olduğu,

Davalı ---

Detayları --- açıklandığı üzere, ---- tarihinde imzalandığı, bu bakımdan davacı itirazları haklı görülmüş olup, davalılar ---- yönünden---- geçerli olduğu,

B- Davalı İtirazları Yönünden:-----açıklandığı üzere, davalılar vekilinin kök ve talimat bilirkişi raporlarına itirazları yerinde görülmediğinden herhangi bir değişiklik yapılmadığı, diğer hususlarda kök rapor kanaatimizin aynen geçerli olduğu kanaatlerine ulaşıldığı sonuç ve kanaatine varmışlardır.

Davacı tarafın tüm delillerini ikâmesini müteakip re'sen tayin olunan bilirkişiler vasıtasıyla yapılan inceleme sonucunda bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen son güncel ---- dosyaya sunulmuştur.

Bilirkişi kurulu tarafından verilen raporda sonuç olarak;---- tarafın taahhüdünden eksik kalan --- ---- yapılarak, davacının talep edebileceği alacak tutarının----yönünde kanaat bildirdikleri görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan ------- noktası sözleşmesinin bulunduğu sözleşmenin özel hükümlerine göre davalıya fatura mukabilinde ----- tutarında pazarlama faaliyetleri katılım bedelinin ödendiği özel hükümlerin ---- işletmeci davalının sözleşmenin hangi neden ve suretle olursa olsun süresinden önce sona ermesi üzerine bu meblağı --- usulü ile belirlenecek olan kısmını ----birlikte şirkete derhal iade etmeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalının haber vermeden davacı ile olan ticari ilişkiyi sonlandırdığı,

davacının ----- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafından davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranışlarına ---- içerisinde son vermemesi halinde sözleşmenin haklı nedenle feshetmiş sayılacağının ve sözleşmenin erken sona erme nedeni ile uğranacak zararlar için hukuki yola başvurulacağının bildirildiği, dosyaya sunulan kayıtlar incelendiğinde sözleşmenin ---- göre davalının ---ürün almayı taahhüt ettiği, sonrasında ---- taahhüt edilen ürün miktarının--- çıkarıldığı, davacı şirket tarafından sözleşme gereği --- katkı bedeli olarak --- davalı şirkete ----- ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin bilirkişiler tarafından tespit edildiği,

bu durumda ---- karşılığı---- pazarlama katkı payının ---------- hesabına tabii tutulması gerektiği, zira ödemelerin ana sözleşmesin ve tadil sözleşmesinin hemen sonrasında yapıldığı, bu haliyle fiili ödemelerin toplamı üzerinden ---- hesaplaması yapılmasının hak ve nesafet kurallarına uygun olacağı, diğer yandan --- bedelli ürün satışının gerçekleştiğinde sona ereceğinin kararlaştırılmış olması sebebiyle, bedelsiz verilen ürünlerin hesaplamaya alınması gerektiğine yönelik davalı vekilinin taleplerinin yerinde olmadığı, yapılan inceleme neticesinde davalılar ------- geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi heyet raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olarak kabulü ile taraflar arasında imzalanmış olan ------ ibraz edilen delil ve belgeler ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan değerlendirme sonucunda, davalının davacıdan ürün alımını sonlandırarak davacı ile olan ticari faaliyetine son verdiği,

davacı tarafından davalıya keşide edilen ----- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafından davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranışlarına son vermemesi halinde sözleşmenin haklı nedenle feshetmiş sayılacağının ve sözleşmenin erken sona erme nedeni ile uğranacak zararlar için hukuki yola başvurulacağı ihtar edilmiş olduğu, söz konusu ihtarname ---- tarihinde davalıya tebliğ edildiği dosyaya kazandırılan tebliğ evrakından anlaşılmış, davacı tarafından sözleşmenin feshinin haklı olduğu,

taraflar arasında imzalanan---- sözleşmenin --- kapsamında katılım bedelinin tamamı --- davacı tarafa iadesi gerektiği --- tutarındaki katılım bedeline orantılı talebinin, bilirkişiler tarafından hesaplanan ----- usulü ile belirlenmiş talebinin --- olarak tespit edildiği, ihtarnamenin karşı tarafa tebliğ tarihinin ----olması nedeniyle bu tarihten itibaren avans faizi ile birlikte söz konusu alacaktan sorumlu olduğu anlaşıldığından, icra takibine itirazın kısmen kabulü ile davacının----- tutarındaki katılım bedeli alacağında haklı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulması uygun görülmüştür.

Alacağın likit olması konusunu ---- kararında; ''Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir.

Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir.

Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir.” şeklinde açıklamıştır. Bir alacağın likit olup olmadığı hususu değerlendirilirken her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilecek, alacağın miktarının belli ve sabit ya da borçlu tarafından bilinebilir olduğu durumlarda söz konusu alacağın likit olduğu kabul edilecektir.

Somut olayımızda -----hesaplamasından kaynaklı oluşacak bedelin davalı tarafından belirlenebilmesi mümkün olmadığı için borçlunun borçunu yalnız başına tahkik ve tayin etmesi beklenemeyeceğinden davalı aleyhine yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.